قسمت 1 دانلود رایگان پایان نامه درباره مزاح و شوخ طبعی

دانلود پایان نامه

مقدمه

  • مزاح یا شوخ طبعی

مزاح [1] به عنوان یكی از ویژگیهای شخ+صیتی انسان، كیفیتی منحصر به نوع آدمی است. اگر چه ارائه تعریف دقیقی از مزاح دشوار است، اما حتی در تمدنهای باستان نیز در این باره نظرات و مطالب گسترده ای مطرح شده است. مثلاً در كتاب عهد عتیق، پندی به این مضمون وجود دارد كه «دلی شاد به خوبی یك طبیب كار می كند» افلاطون، ارسطو و اندیشمندان و فلاسفه سایر اعصار و قرون نیز دربارة مزاح به اظهار نظر پرداختند. در متون احادیث اسلامی نیز روایاتی از پیامبر و ائمه وجود دارد كه حاكی از تأثیرات مثبت مزاح در زندگی مؤمنان است. در روایاتی از پیامبر اكرم (ص) ایشان فرموده اند «هیچ مؤمنی نیست جز این كه او را شوخی و مزاح است».

متون اخیر روان شناسی بر نقش مزاح در سازگاری و مقابله [2] با استرس از یك سو و اثرات آن در افزایش بهبود كیفیت زندگی از سوی دیگر تأكید كرده اند (نجاریان، براتی و ابراهیمی قوام، 1373). در اصطلاح Humor (به معنی مزاح) از كلمة لاتین Humere به معنای «جاری ساختن» و «مرطوب بودن» مشتق شده است. از دیدگاه فلاسفه و اندیشمندان باستان، مزاح متأثر از اخلاط چهارگانه بدن است كه سبب علامت جسمی و روانی اند. آنان معتقد بودند خون قرمز، جاری، گرم و مرطوب است و چنانچه بر سایر اخلاط غالب شود، فرد سالم، امیدوار، با نشاط و سر حال می گردد. اما چنانچه ترشحات سایر اخلاط غلبه یابند فرد در حالتی مرضی قرار می گیرد برای مثال اگر ترشحات كبد كه صفرای سیاه است غالب شود فر دچار نوعی حالت مرضی می شود و از نظر خلقی، حساس، زودرنج، كج خلق و دچار حالات مالیخولیا و افسردگی می شود كه سبب نگ`رشی منفی و غمگنانه به زندگی می گردد. بدین ترتیب علت انتخاب اصطلاح Humor به جاری و مرطوب بودن خون به مثابة علت سببی مزاح است. در قرون میانه و پس از آن نیز پیرامون مزاح و شوخی نظراتی ارائه شده است. مثلاً توماس هابز [3] فیلسوف انگلیسی معتقد بود كه شوخی در درجه اول، روشی در جهت ابراز خشم و غضب آدمی است و هدف آن توهین به مخاطب یا شخص ثالث است (به نقل از راسكین [4]، 1985). كانت [5] مزاح را احساس و تأثیر حاصل از تغییر شكل ناگهانی و بی ربط یك توقع یا انتظار به هیچ و پوچ می دانست.

آشنایی با متون روانشناسی دربارة مزاح

روان شناسان مزاح را به مثابه یكی از ویژگیهای شخصیتی انسان در نظر گرفته و آن را از دیدگاههای مختلف مورد بررسی قرار داده اند. در دهه 1960 م. علاقه روان شناسان به نقد و بررسی مزاح و خنده برای وجود آدمی جلب شد. برخی از روان شناسان معتقدند كه مزاح و خنده برای وجود آدمی و زندگی او، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است (كورتكف [6]، 1991؛ میندس[7] و كوربین [8]، 1985). دیدگاه عمده دربارة نقش روان شناختی مزاح معتقد است كه مزاح نوعی سبك سازگاری و انطباق است. فروید [9] (1916) معتقد است كه مزاح یكی از سازوكارهای دفاعی «من» و نوعی تلاش اقتصادی جهت صرف انرژی روانی است. آریتی [10] (1975) معتقد است ارتباط تنگاتنگی بین حدس بذله گویی و میزان خلاقیت فرد وجود دارد. پلاچیك [11] (1981) هشت سبك سازگاری برای آدمی برشمرده كه در این میان سازوكار وارونه سازی، یعنی توجه به وجوه مضحك شرایط و موقعیت های فشارزا از آن جمله است. از یك دیدگاه جامع تر زیستی – روانی اجتماعی [12] می توان مزاح را نوعی پیام هدفمند اجتماعی دانست كه با تغییرات فیزیولوژیكی و روانی ویژه ای همراه است. بدیهی است كه این پیام كاركردهای اجتماعی خاص خود را داراست و محتوا و مسیر ویژه خود را نیز دارد. به عبارت دیگر مزاح به مثابه یك پیام هدفمند به دنبال تحقیق كاركردهای معینی است و در این راه با استفاده از شیوه های ویژه در موقعیت های معینی به كار می رود. توجه به كاركردهای اجتماعی و اهداف مزاح از دیدگاههای مختلف، مورد بحث و بررسی علمای رفتاری و به خصوص روان شناسان قرار گرفته است. برخی از روان شناسان، مزاح را اساساً خصومت بار، عده ای آن را دردناك و تحقیرآمیز و تعدادی دیگر مزاح را سرگرم كننده و لذت بخش می دانند. به طور كلی نظرات روان شناختی پیرامون مزاح و بذله گویی را می توان در قالب چند رویكرد نظری مورد بررسی قرار داد. شوخی و شوخ طبعی اساساً خلاق بوده و خود تسهیل كننده خلاقیت بیشتر است. تقریباً تمامی تعاریف شوخ طبعی شامل ضوابطی از قبیل تركیبهای غیرمعمول، شگفتی، عدم تجانس مفاهیم و برداشتها و نظایر آن می گردد. بر طبق یك تعریف شوخ طبع كسی است كه خلاقیتش منجر به اظهار نظرها، داستانها و نمایش نامه های خنده آور است. علاوه بر آن، در بینشی وسیع شوخ طبع كسی است كه خود و دیگران را به نحوی فراتر و منفك تر می بیند. چنین شخصی قادر است به خود و وقایع زندگی بخندد و در عین حال با مردم و وقایع مرتبط باقی بماند.شوخ طبعی فرایندهای فیزیولوژیك، روانی و اجتماعی را ادغام یا سنتز می كند. بنابراین توانایی ایجاد شوخی و مزاح یا «داشتن توانایی شوخ طبعی» ویژگی خلاق مهمی است. بدون شوخی زندگی برای غالب مردم غیرقابل تحمل است. برای بسیاری از مردم شوخی یك راه بقا و یك نیروی شفابخش است. برای افراد نادری كه در خود استعداد شوخ طبعی را پرورش می دهند و در این راه به كار می برند مشاغل پر اجری در كاریكاتور نویسی، قصه گویی و نویسندگی یا هنرپیشگی و نمایش های خنده آور به انواع مختلف وجود دارد. بسیاری از پژوهشگران حل خلاق مسائل را یادآور شده اند كه جرقه راه حل های موفقیت آمیز از طریق شوخ طبعی زده شده است. با وجود این روش های ساخت دار حل مسائل تأكید كمی بر پرورش توانایی ایجاد مزاح و به كار بردن آن در حل مسائل گذارده اند. در بسیاری از پژوهش های اولیه «ویلیام جی – جی – گوردن» [13] و همكارانش در گروه نشان می دهد كه راه حل های سدشكنانه غالباً با جوی از بازی همراه بوده است. این نوع بازی شامل مقدار زیادی شوخ طبعی بوده است ولی وقتی كوشش هایی برای تدریس ایجاد جوبازی به كار برده شده، با عدم موفقیت همراه بوده است. با وجود این معلوم شده است كه بازی با تشابه ها تغییرات درجه دومی به وجود می آورد كه ایجاد مزاح، خنده و جوی مناسب برای بازی ایجاد می كند. مشاهدات تورنس نشان می دهد كه این پدیده مكرراً هم در هنگام كاربرد مشابه ها و هم در موقع یورش فكری برای حل خلاق مسائل به وقوع می پیوندد.

1-Humory

2- Coping

3- Thomas Hobbes

4- Raskin

5- Kant

6-Kortov

7- Mindess

8- Corbin

9- Freud

10- Arieti

11- Plutchik

12- Bio-Psycho-Social

13- William, J.J. Gordon

.

برای دانلود متن کامل پایان نامه های کارشناسی ارشد رشته روانشناسی (همه گرایش ها) می توانید اینجا کلیک کنید

دانلود رایگان پایان نامه درباره مزاح و شوخ طبعی

منبع : سایت علم یار (قسمت پایان نامه های روانشناسی) 

و سایت پایان بیست (قسمت پایان نامه های روانشناسی)

Leave a comment