فصل دوم ادبیات و پیشینه پژوهش     

2-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………… 13

2-2- تعریف شخصیت‌……………………………………………………………………………….. 14

2-3- مکاتب روان شناسی شخصیت………………………………………………………………. 17

2-4- اهمیت شناخت و ارزیابی شخصیت……………………………………………………….. 26

2-5- مفهوم تیپ شخصیتی………………………………………………………………………….. 26

2-6- تعریف سبک­های فرزندپروری‌……………………………………………………………… 27

2-7- نظریه­های موجود در تربیت کودک…………………………………………………………. 27

2-8- نگرش­های فرزند پروری‌……………………………………………………………………… 38

2-9- اقتدار و نفوذ والدین در خانواده و فواید آن‌……………………………………………… 39

2-9-1- مزایای فرزندپروری مقتدرانه…………………………………………………………….. 40

2-9-2- فرزندپروری مقتدرانه و شایستگی فرزندان…………………………………………… 42

2-10- طبقه اجتماعی و سبک­های فرزندپروری………………………………………………… 43

2-11- فرهنگ و فرزند پروری‌…………………………………………………………………….. 44

2-12- جنسیت و فرزندپروری (پیشینه تجربی)………………………………………………… 45

2-13- تفاوت جنسیتی در والدگری‌………………………………………………………………. 45

2-14- سن والدین و کیفیت فرزندپروری‌……………………………………………………….. 47

2-15- فرزندپروری در اسلام………………………………………………………………………. 47

2-16- تعریف خلق و خو‌…………………………………………………………………………… 48

2-16-1- مدل­های خلق و خو……………………………………………………………………… 51

2-16-2- عوامل مؤثر در خلق و خو……………………………………………………………… 54

2-16-3- خلق و خو و فرزند پروری‌……………………………………………………………. 55

2-17- پیشینه پژوهش………………………………………………………………………………… 56

2-17-1- در داخل کشور ………………………………………………………………………….. 56

2-17-2- خارج از كشور……………………………………………………………………………. 61

فصل سوم: روش پژوهش

3-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………… 64

3-2- روش پژوهش…………………………………………………………………………………… 64

3-2-1- جامعه آماری………………………………………………………………………………… 64

پایان نامه

3-2-2- حجم نمونه و روش نمونه‌گیری…………………………………………………………. 64

3-2-3- روش گردآوری داده‌ها……………………………………………………………………. 65

الف- پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت نئو……………………………………………….. 65

ب- پرسشنامه والدگری الاباما …………………………………………………………………… 67

ج- پرسشنامه خلق وخو و منش کلونینگر……………………………………………………… 67

3-2-4- روش تجزیه و تحلیل داده­ها…………………………………………………………….. 68

فصل چهارم تجزیه و تحلیل داده­های آماری

4-1- یافته های توصیفی……………………………………………………………………………… 70

4-2- یافته­های استنباطی……………………………………………………………………………… 76

فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادات

5-1- نتیجه گیری‌………………………………………………………………………………………. 84

5-2- محدودیت های پژوهش‌……………………………………………………………………… 87

5-3- پیشنهادها‌…………………………………………………………………………………………. 88

منابع………………………………………………………………………………………………………… 89

الف) منابع فارسی………………………………………………………………………………………. 89

ب) منابع لاتین…………………………………………………………………………………………… 92

ضمائم………………………………………………………………………………………………………….. 94

چكیده انگلیسی………………………………………………………………………………………………. 102

 

فهرست جداول

یک مطلب دیگر :

عنوان                                                                                                   صفحه

جدول 2-1- مدل خلق و خوی توماس و چس…………………………………………………………………………………………………. 51

جدول 2-2- مدل خلق و خوی ماری روتبارت…………………………………………………………………………………………………. 53

جدول 4-1- میانگین و انحراف استاندارد واریانس و کم ترین و بیشترین نمره در تیپ های شخصیتی…………………………………. 70

جدول 4-2- میانگین وانحراف استاندارد‌، واریانس‌، کم ترین و بیشترین نمره در سبک های والدگری………………………………….. 71

جدول 4-3- میانگین و انحراف استاندارد‌، واریانس‌، کمترین و بیشترین نمره در خلق و خو……………………………………………… 71

جدول 4-4- میانگین و انحراف استاندارد‌، واریانس‌، کم ترین و بیشترین نمره در متغیر جنسیت…………………………………………. 72

جدول 4-5- میانگین وانحراف استاندارد‌، واریانس‌،کمترین نمره و بیشترین نمره در متغیر تحصیلات…………………………………… 72

جدول 4-6- میانگین و انحراف استاندارد‌، واریانس‌، کمترین نمره و بیشترین نمره در خرده مقیاسهای والدگری‌……………………. 73

جدول 4-7- میانگین و انحراف استاندارد‌، واریانس‌، کم ترین نمره و بیشترین نمره در خرده مقیاسهای تیپ های شخصیتی‌………. 74

جدول 4-8- میانگین و انحراف استاندارد‌، واریانس‌، کمترین نمره و بیشترین نمره خرده مقیاس های خلق و خو‌……………………… 75

جدول 4-9- همبستگی پیرسون در خرده مقیاس والدگری مثبت با خلق و خو…………………………………………………………….. 76

جدول 4-10- همبستگی پیرسون در خرده مقیاس تنبیه بدنی با خلق خو‌…………………………………………………………………… 76

جدول 4-11- همبستگی پیرسون در خرده مقیاس مشارکت پدر با خلق و خو‌……………………………………………………………. 77

جدول 4-12- همبستگی پیرسون در خرده مقیاس اطلاع با خلق و خو‌……………………………………………………………………… 77

جدول 4-13- همبستگی پیرسون در خرده مقیاس اقتدار با خلق و خو‌……………………………………………………………………… 78

جدول 4-14- همبستگی پیرسون در خرده مقیاس نظارت ضعیف با خلق و خو…………………………………………………………… 79

جدول 4-15- همبستگی پیرسون در خرده مقیاس روان آزرده گرایی با خلق خو‌………………………………………………………….. 79

جدول 4-16- همبستگی پیرسون در خرده مقیاس برون گرایی با خلق و خو‌……………………………………………………………….. 80

جدول 4-17- همبستگی پیرسون در خرده مقیاس گشودگی با خلق و خو‌…………………………………………………………………. 81

جدول 4-18- همبستگی پیرسون در خرده مقیاس موافق بودن با خلق و خو‌………………………………………………………………. 81

جدول 4-19- همبستگی پیرسون در خرده مقیاس با وجدان بودن با خلق و خو‌…………………………………………………………… 82

 

 

چکیده

در این پژوهش رابطه­ی بین ویژگی­های شخصیتی والدین و سبک­های والدگری با خلق و خوی کودکان پیش دبستانی بررسی شده است. روش این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بوده است. جامعه­ی آماری این تحقیق شامل تمام کودکان پیش دبستانی شهرستان رامیان بودند که از میان آنها ۲۵۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی خوشه­ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده­ها از پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت نئو، والدگری آلاباما و خلق و خو و منش کلونینگر استفاده شده است. سپس داده های بدست آمده با استفاده از روش آماری ضریب همبستگی پیرسون تحلیل شد. یافته های پژوهش حاضر مبین این است که تمامی فرضیه های تحقیق تأیید شده­اند و بین ویژگی­های شخصیتی والدین با خلق و خوی کودکان و همچنین سبک­های والدگری با خلق و خوی کودکان پیش دبستانی رابطه معناداری وجود دارد.

 

واژه­های کلیدی: ویژگی­های شخصیتی، سبک­های والدگری، خلق و خو

 

فصل اول

کلیات پژوهش

 

1-1- مقدمه

برای توصیف کودکان از عباراتی مانند لجباز، خجالتی، آسا نگیر، سخت گیر و… استفاده می شود. این طبقه بندی های تصادفی به ویژگی های خلق و خویی اشاره دارد. صفاتی که در موقعیت­های متفاوت ارتباط کودکان با دیگران بروز می کند. هر کودک مشخصات منحصر به فردی دارد. در صورت آگاهی داشتن از مشخصات و تفاوت های او نسبت  به دیگر کودکان و احتمالا والدینش،   می­توان از آ نها برای ارتباط  ساده تر و راحت تر استفاده کرد. خلق و خو مجموع های از خصلت های ذاتی است که کودک را با دنیا ارتباط می دهد و نقشی اساسی و بنیادی در تکامل شخصیت منحصر به فرد کودک دارد. این خصلت ها همچنین چگونگی تعامل کودک با دنیای اطرافش را تعیین می کند. خلق و خو صفاتی پاینده هستند که هیچ وقت صرفاً خوب یا بد نیستند و با توجه به چگونگی بازخورد آنها از محیط کودک آ نها را به صورت خوب یا بد طبقه بندی می کند. (‌ویلیام و همکاران‌، ۲۰۰۲)‌. شو چن ین و شوفنگ چن (۲۰۰۲‌)  ضمن تحقیقی نشان دادند که خلق و خوی کودک عامل مهمی است که بر مشکلات رفتاری و سازگاری مثبت آن ها در سال های اولیه کودک اثر شدیدی دارد. و اینکه خلق و خوی کودک از عوامل متعددی تاثیر می پذیرد که شخصیت والدین یکی از این عوامل می باشد (‌شهریاری، 1384‌)‌. شخصیت افراد خانواده به ویژه والدین از جمله عناصر مداخله كننده در روابط بین شخصی است. شخصیت، یك سازه ی كلی است كه از مجموعه ویژگی­های فردی تشكیل     می­گردد و به سه عامل تفكر، عواطف و رفتارهای بیرونی قابل مشاهده كه در تعامل با عناصر محیط ایفای نقش می نماید، اشاره دارد  یكی از مهمترین عوامل محیطی، خانواده است كه بعد كاركردی آن در مطالعه های مختلف مورد تامل قرار گرفته است. والدین با رفتارهای خود، آفریننده­ی موقعیت هایی هستند كه رفتارهای خاص را در فرزندان برمی انگیزند و یا سرمشق هایی را برای الگوسازی در اختیار آن ها قرار داده و یا به تشویق دسته ی خاصی از رفتارها می پردازند ‌. (جان ویلی و سون، ۲۰۰۵‌)‌. نتایج اغلب تحقیقات حکایت از تاثیر معنادار سبک های والد گری بر عملکرد فرزندان دارد (‌گیکس و سف‌، ۱۹۹۰؛ دارلینگ و استنبرگ‌، ۱۹۹۴؛ جیکوب‌، ۱۹۸۷)‌. به اعتقاد دارلینگ و استنبرگ (۱۹۹۳) سبک های والدگری منظومه ای از نگرش ها در مورد کودک‌، نحوه برقراری ارتباط با کودک‌، روش نگهداری کودک و جو عاطفی حاکم بر فضای رفتاری والدین است‌. مطالعات صورت گرفته در خصوص سبک والدگری متمرکز بر سه محور اساسی می باشند‌. محور اول شامل تحقیقاتی است که به روابط عاطفی فرزند و والدین پرداخته اند‌، محور دوم مطالعاتی هستند که به مبحث رفتار والدین اشاره دارند و نهایتا محور سوم بر نظام نگرشی والدین مبتنی می باشند (‌کلاین و وایت‌، ۱۹۹۶)‌.

1-2- بیان مسئله

ﺧﻠﻖ و ﺧﻮ اﺻﻄﻼﺣﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮای ﺑﻴﺎن ﺗﻔﺎوت ﻫﺎی ﻓﺮدی در ﻣﻬﺎرتﻫﺎ و ﻋـﺎدات ادراﻛـﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود و ﻣﺮاﻛﺰ ﺗﻨﻈﻴﻢ آن، ﻋﻤﺪﺗﺎً در آمیگدال، ﻫﻴﭙﻮﺗﺎﻻﻣﻮس، اﺳـﺘﺮﻳﺎﺗﻮم و ﺑﺨـﺶ ﻫـﺎی دﻳﮕﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻟﻴﻤﺒﻴﻚ ﻗﺮار دارد. در ﺗﻌﺮﻳﻔﻲ دﻳﮕﺮ، ﺧﻠﻖ و ﺧﻮ ﺑـﻪ اوﻟـﻴﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات و اﻳﺠﺎد اوﻟﻴﻦ ﺗﻨﻮع در واﻛﻨﺶ­ﻫﺎی ﻫﻴﺠﺎﻧﻲ اﺷﺎره دارد. اﺑﻌـﺎد اﺻـﻠﻲ ﺧﻠـﻖ و ﺧـﻮ و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﺑﺮای ﺳﻨﺠﺶ آن ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ اﺳﺖ. ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﺛﺒﺎت ﺑﺴﻴﺎری از وﻳﮋﮔﻲ­ﻫﺎی ﺧﻠﻖ و ﺧﻮﻳﻲ و آﺛﺎر ﻧﻴﺮوﻣﻨﺪ ﻋﻮاﻣﻞ ژﻧﺘﻴﻜﻲ و ﻣﺤﻴﻄﻲ ﻫﻤﻮاره در ﭘﮋوﻫﺶ ﻫـﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ اﺧـﺘﻼﻻت رواﻧﭙﺰﺷـﻜﻲ دوران ﻛـﻮدﻛﻲ ﻣـﻮرد ﺗﺄﻛﻴـﺪ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ (‌كلونینگر، ۱۹۹۴؛ رتیو و مک کی، ۲۰۰۵؛ نقل علی اکبری دهکردی و همکاران، ۱۳۹۱).


0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *