دانلود پروژه رشته مدیریت در مورد مطالعه موردی بانك صادرات استان مازندران – قسمت اول

دانلود پایان نامه

بررسی كارایی سیستم بانكی ج.ا. ایران با استفاده از تحلیل پوششی داده ها (DEA)

مطالعه موردی بانك صادرات استان مازندران Data Envelopment program

فصل اول: كلیات

بیان مسأله: بانك ها به عنوان ركن اساسی در هدایت و مدیریت وجوه پراكنده به سمت واحدهای تولیدی و جلوگیری از افزایش گردش پول جایگاه وی‍ژه ای در رشد اقتصادی و كنترل تورم در اقتصاد كشورهای دنیا به خصوص كشورهای درحال توسعه در میان واحدهای اقتصادی پیدا كرده اند. مهمترین فعالیت بانك دریافت وجوه به صورت سپرده و پرداخت به متقاضیان به صورت وام انجام می شود و به طور كلی هر فعالیت كه مستلزم كسب سرمایه و منابع مالی باشد، بی تردید به دخالت بانك ها و مؤسسات مالی نیازمند است. به دلیل نقش بسیار مهم و اساسی بانك ها در اكثر فعالیتهای اقتصادی، بررسی عملكرد (بهره وری و كارایی)‌ هر یك از بانكهای موجود در كشور ایران با توجه به دولتی بودن اكثر آنها اهمیت ویژه ای یافته است. در راستای همین مسئله مدیران ارشد بانك ها،‌موظفند در قبال سوالاتی كه در مورد بهره وری بانك می شود،‌ پاسخ های منطقی و مستدل مبنی بر استفاده بهینه از منابع و هزینه های موجود ارائه دهند. این امر نیز بدون ارزیابی كارایی شعب تحت نظارتشان امكان پذیر نیست.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

از منابع وهزینه های موجود ارائه دهند. این امر نیز بدون ارزیابی كارایی شعب تحت نظارتشان امكان پذیر نیست.

علاوه بر آن مدیریت بانكها همواره با توجه به شرایط اقتصادی حال و آینده مجبور به اصلاح و بهبود خدمات بانكی،‌ ارزیابی، بودجه بندی، نوآوری در ارائه خدمات، رقابت با سایر بانك ها و در نهایت افزایش بهره وری و كارایی در سطح یك بانك تحت سرپرستی خود می باشند. یكی از راههای اساسی در تنظیم برنامه های بهبود بهره وری و كارایی در سطح یك بانك وجود شعبه‌ای كارا از شعب می باشد. (‌آتاناپولوس ات ال، 1997)

به این منظور لازم است هر یك از بانكها از كارایی شعب خود اطلاع داشته و علل كارایی و ناكارایی شعب خود را بررسی كنند و با برنامه ریزهای مناسب به اصلاح و هدایت واحدهای ناكارا بپردازند. بدیهی است كه با كارا شدن شعب ناكارا ضمن رسیدن به این اهداف با كاهش بهای خدمات ارائه شده و جلوگیری از اتلاف منابع كمیاب، می توان انتظار داشت كه زیان های ناشی از عدم كارایی به حداقل ممكن برسد و در مجموع سیستم بانكی كشور كاراتر شود.

گرچه در عمر بیش از نیم قرن فعالیت سیستم بانكی روشهای گوناگونی در مورد ارزیابی فعالیت شعب تحت نظارت بانك ها اعمال شده است ولی روشهای سنتی برآورد و ارزیابی كارایی با استفاده از برخی نسبت ها و شاخص های رایج به دلیل وجود پیچیدگیهای سیستم بانكی در جهان امروز، دستیابی به این اهداف را با مشكل مواجه    می سازد. روشهای نوین در برآورد كارایی ها را متوجه روشی نوبنیاد ولی با پیشرفت وسیع باعنوان تحلیل پوششی داده ها معطوف می كند. بر همین اساس این تحقیق درصدد آن است تا با استفاده از روش تحلیل پوششی داده ها، به بررسی كارایی شعب بانك صادرات استان مازندران كه با دارا بودن بیشترین تعداد شعب(141 شعبه) و بیشترین تعداد كارمند (1015 نفر) (دایره كامپیوتر و اطلاع رسانی) در سطح استان بعد از بانك ملی، ‌به عنوان نمونه ای از سیستم بانكی جایگاه ویژه ای در رشد و شكوفایی اقتصاد در منطقه و استان و افزایش سطح اشتغال دارد، بپردازد.

این پژوهش به منظور دستیابی به اهداف زیر ارائه شد؛

  • بررسی میزان كارایی شعب بانك صادرات استان مازندران به عنوان نمونه ای از یك بانك تجاری در سیستم بانكی جمهوری اسلامی ایران
  • تشخیص شعب ناكارا
  • بررسی راههای كاهش ناكارایی شعب با استفاده از شعب مرجع معرفی شده توسط این تحقیق
  • ارائه راه حلهایی برای بررسی كارایی شعب و ایجاد كارایی بیشتر در شعب ناكارا برای دست اندركاران بانك صادرات استان

فصل 2: مروری بر ادبیات موضوع پژوهش

مروری بر مبانی نظری برآورد كارایی:

مفهوم كارایی:‌

 تاكنون تعاریف گوناگونی از كارایی ارائه شده است. مفهوم كارایی در اقتصاد، تخصیص مطلوب منابع است.

موارد زیر برخی از تعاریف متعدد است كه در مورد كارایی ارائه شده است:

به طور كلی كارایی، معرف نسبت ستاده به نهاده در مقایسه با یك استاندارد مشخص است (‌برهانی 13770)

كارایی ( بیانگر این مفهوم است كه یك سازمان به خوبی از منابع خود در راستای تولید نسبت به بهترین عملكرد در ی از زمان استفاده كرده است) (1997 ، Pierce(

مقدار منابع واقعاً مصرف شده / مقدار منابع مورد انتظار برای مصرف = كارایی

انواع كارایی :‌

دو جزء از كارایی سطح بنگاه مورد استفاده هستند كه یكی كارایی فنی و دیگری كارایی تخصصی می باشد. تركیب این دو جزء كارایی، كارایی اقتصادی بنگاه را نشان می دهد. مفهوم سوم كارایی در نظر خارل، كارایی ساختاری است كه می توان از آن برای سنجش كارایی صنعت استفاده كرد.

الف- كارایی فنی: كارایی فنی نشان دهنده میزان توانایی یك بنگاه برای حداكثر سازی میزان تولید با توجه به منابع و عوامل تولید مشخص شده است. به عبارت دیگر میزان توانایی تبدیل ورودی ها مانند نیروی انسانی، ماشین آلات و … به خروجی ها در مقایسه با بهترین عملكرد، توسط كارایی فنی سنجیده می شود.

ب- كارایی تخصصصی: این كارایی بر تولید بهترین تركیب محصولات با استفاده از     كم هزینه ترین تركیب ورودی ها تأكید می كند و در صدد پاسخ گویی به این سوال است كه “آیا در قیمت ورودی های مورد استفاده به گونه ای است كه هزینه تولید را حداقل كند؟ “

كارایی تخصیص را كارایی قیمت نیز می گویند.

ج- كارایی ساختاری: كارایی ساختاری یك صنعت از متوسط وزنی كارایی ( مجموع موزون خروجی ها تقسیم بر مجموع موزون ورودی های شركت های آن صنعت به دست می آید.)

د- كارایی مقیاس: كارایی مقیاس یك واحد از نسبت ” كارایی مشاهده شده” آن واحد به “كارایی در مقیاس بهینه”بدست می آید. هدف این كارایی تولید در مقیاس بهینه می باشد.

كارایی، بهره وری، اثر بخشی

مفهوم كارایی معمولاً با واژه اثر بخشی و بهره وری اشتباه می شود. اثر بخشی در واقع میزان هم جهت بودن فعالیتهای یك سازمان با اهداف تعیین شده برای آن را نشان       می دهد. به عبارت دیگر اثربخشی درجه دستیابی (‌تكمیل) هدف را بیان می كند.          بهره وری تركیبی از اثربخشی و كارایی است. زیرا اثربخشی با عملكرد و كارایی استفاده از منابع در ارتباط است. این مفاهیم در تعریف بهره وری به صورت زیر بیان گردیده است.

(كارایی)/ (اثر بخشی) = (منابع مصرف شده)/ ( عملكرد كسب شده) = (ورودی مصرف شده) / (خروجی بدست آمده) = شاخص بهره وری

عوامل بروز ناكارایی

عموماً كارایی اقتصاد مستلزم آن است كه هر بنگاه در حد توان بالقوه خود عمل كند. در شناسایی توانایی بالقوه این نكته را باید مد نظر داشت كه كارایی مفهومی پویاست یعنی كارایی یك واحد اقتصادی در هر زمان تغییر می كند و فقط مختص یك زمان نیست. بلكه در هر دوره زمانی باید آن را مد نظر داشت. همچنین كارایی مفهومی نسبی است تا مطلب،‌ بدین معنا كه كارایی یك بنگاه در مقایسه با بنگاههای دیگر، بررسی می شود و كارایی بدون توجه به عملكرد سایر بنگاهها، به دلیل عدم توانایی مدیران در تخمین حالت بالقوه تولید، امكان پذیر نمی باشد. 6 دلیل عمده برای عدم دستیابی به توان بالقوه بنگاهها ذكر می شود ( كاظمی، 82)

1- تغییرات تكنولوژی   2- كیفیت نهاده ها     3- مقیاس تولید

4- تخصیص منابع    5-مسائل مدیریتی   6- شوكهای اقتصادی

در ادامه به مواردی كه سبب بروز ناكارایی در بنگاههای یك صنعت می شود اشاره خواهد شد.

الف – نرخ تعدیل بنگاه: بخش عظیمی از ادبیات علم اقتصاد بر مبنای حداكثرسازی بنا شده است. بدین معنی كه شخص همواره مقدار بیشتر را به مقدار كمتر ترجیج می دهد. بنگاه ها را می توان به دو گروه «ریسك پذیر» و «ریسك گریز» تقسیم كرد.

تعدیل اقتصادی معمولاً با قدرت پذیرش خط توسط مدیر ارتباط معنی داری دارد. ناكارایی را می توان از طریق تعدیلات به موقع مرتفع كرد. اما تعدیل بستگی به آینده نگری پیرامون چگونگی وضعیت بازار و زمان تكمیل فرآیند تعدیل دارد و این امر شامل      پیش بینی در زمینه هایی چون نوآوری در تولیدات، تغییرات تكنولوژی، اهداف، واكنش، رقبا و …. می گردد.

ب- ناهمگنی نهاده ها: كیفیت نیروی كار و سرمایه به عنوان دو عامل اصلی تولید         می تواند از منبع پیدایش ناكارایی بنگاه یا نتیجه گستردگی صنعت باشد. سخن ناكارایی به هنگام مواجهه با فعالیتهای متنوع یك صنعت، حتی اگر آن فعالیت به ظاهر مشابه باشد به نتایج نادرستی می انجامد.

ج- عدم دسترسی به فن آوری پیشرفته: این مورد زمانی خود را به نمایش می گذارد كه هم نیروی كار وسرمایه ( بدون در نظر گرفتن فن آوری) با واحد رقیب برابر باشد. فن آوری باعث استفاده بهینه از نهاده ها می شود. در شرایط یكسان، واحدی كه از فن آوری پیشرفته تری استفاده می كند،‌ كاراتر می باشد.

چ- مقیاس عمل: یك بنگاه می تواند هم از لحاظ تخصیص وهم به لحاظ فنی، واحد كارایی باشد. اما اگر تولید در مقیاس بیش از اندازه بزرگ یا بیش از اندازه كوچك صورت بگیرد در هزینه‌ها حداقل نگردد بنگاه دچار ناكارایی مقیاس خواهد شد.

5- مكان جغرافیایی: بسیاری از بنگاههای كارای یك صنعت از ویژگی دسترسی به بازار عوامل تولید و بازار محصول بهره می گیرند نزدیكی به این دو بازار سبب كاهش      هزینه های حمل و نقل و در نتیجه كاهش قیمت تمام شده محصول خواهد شد.

روشهای برآورد كارایی (مهرگان، محمد رضا، 1383)

 دو حیطه متفاوت (سنتی و علمی) برای اندازه گیری كارایی واحدهای اقتصادی در قالب(برنامه ریزی پارامتریك و غیر پارامتریك) مطرح است، كه عبارتند:‌

الف- روشهای علمی: دو زیرمجموعه: 1- روش تحیل تابع مرزی 2- روش تحلیل پوششی داده ها

ب- روشهای سنتی: از روشهای سنتی در برآورد كارایی می توان به روش تحلیل نسبت اشاره كرد.

قبل از بررسی روشهای برآورد كارایی ابتدا لازم است در مورد معیارهای برآوردی ورودی محور و سازمان در مورد نحوه جابجایی و تغییر در میزان داده ها یا ستاده از لحاظ انعطاف پذیری در چگونگی این تغییرات، انتخاب می شوند.

الف- معیار ورودی محور: در دیدگاه ورودی محور ما در جستجوی پاسخ به این سئوال هستیم كه تا چه حد می توان از میزان ورودی ها بكاهیم بدون اینكه تغییری در میزان محصول حاصل گردد. این معیار در واقع با توجه به وضعیت خاص بازار یا نوع تولید و میزان فروش تعیین می گردد. برای مثال در زمانی كه بنگاه مورد نظر قرار داد خاصی را برای تولید میزان مشخصی محصول انجام می دهد یعنی در واقع افزایش مشتری یا امكان بازاریابی وجود ندارد و مدیریت نیاز به تعدیل در مقدار ورودی ها دارد مورد استفاده قرار می گیرد.

ب- معیار خروجی محور: در این معیار ما در جستجوی پاسخی به این سئوال است كه،«تاچه حد می توان، میزان خروجی ها را با همان میزان تغییر داد؟ كه این معیار معمولاً در واحدهایی كه به دنبال افزایش در میزان فروش و خدمات وسایر موارد مشابه          می باشند و با توجه به نوع سازمان كه معمولاً زیر نظر یك نظر مرجع تصمیم گیرنده مثلاً دولت می باشد و قدرت تغییر و كاهش» در میزان داده های خود را ندارند، كاربرد دارد.

برنامه ریزی ناپارامتریك: روشهای ناپارامتریك عموماً عملكرد یك بنگاه یا واحد تصمیم گیرنده را به بهترین عملكرد بالفعل بنگاههای داخل آن صنعت بررسی می كند. روشهای ناپارامتریك را می توان ساده ترین روشهای مشاهده و تخمین كارایی تلقی نمود. برای تشخیص كارایی باید حد استانداردی وجود داشته باشد كه این امر مستلزم در نظر گرفتن مشاهدات با ویژگی مشابه می باشد. در سطح الگوهای ناپارامتریك، روشهای گوناگونی برای مشاهده ناكارایی وجود دارد كه عبارتند از:

  • روش مشاهدات 2- روش پله ای 3- روش میانگین خطی 4- روش وصل نقاط حدی 5- روش تحلیل پوششی داده ها (DEA)

روش تحلیل پوششی داده ها (DEA)

DEA یا تحلیل پوششی داده ها از روشهای برنامه ریزی ناپارامتریك است كه در سالهای اخیر اهمیت زیادی پیدا كرده است. مدل «تحلیل بهره وری چند عامله» است كه برای اندازه گیری كارایی نسبی دسته واحدهای تصمیم گیرنده همگن به كار      می رود. از این روش برای ارزیابی عملكرد مدارس، بیمارستان ها، بانك ها و نیز تخصیص منابع می توان استفاده كرد. تحلیل پوششی واحدها، بدون نیاز به ایجاد یك ارتباط تابعی خاص میان عوامل تولید و میزان محصول تولید شده، به ارزیابی كارایی واحدها نسبت به یكدیگر می پردازد. این ویژگی از آن، ابزاری بسیار ساده و مفید ساخته است.

در این روش تعدادی واحدهای تصمیم گیرنده وجود دارد كه هر كدام مقادیر معینی عوامل تولید ( و به ازای آنها) ستاده دارند. برای تعیین و مقایسه بهره وری واحدهای تصمیم گیرنده، روشهای مختلف وجود دارد.

بسیاری از این فنون، كارایی یك واحد را با میانگین بقیه واحدها مقایسه می كنند در حالی كه، تحلیل پوششی داده ها كارایی واحد مورد بررسی را فقط با مقدار كارایی بهترین واحد، مقایسه می كند. علاوه بر این عدم كارایی دیگر واحدها را نیز نشان    می دهد.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

با فرمت ورد

Leave a comment