دانلود پروژه رشته تاریخ درمورد موزه ایران باستان – قسمت اول

دانلود پایان نامه

موزه ایران باستان اولین بنایی است که به منظور ایجاد موزه در ایران ساخته شده است. طرح این بنا به سبک نمای ایوان کسری است که آندره گدار معمار برجسته فرانسوی آن را طراحی کرده است. ساختمان آن در فضایی به وسعت 11000 متر مربع در طول دو سال به همت حاج عباسعلی معمار و استاد مراد تبریزی در سه طبقه تکمیل شد و در سال 1316 خورشیدی افتتاح گردید. در سال 1375 موزه دوران اسلامی از موزه ایران باستان جدا شد و به صورت موزه ای مستقل به ساختمان جدید منتقل گردید. از همان زمان مجموع موزه ایران باستان و موزه دوران اسلامی به موزه ملی ایران تغییرنام داد. موزه ملی ایران وظیفه دارد تا چکیده ای از تمدن، فرهنگ و هنر ایران را به نمایش درآورد. با توجه به غنای آثار تمدنی و همچنین گستردگی جغرافیایی ایران به یقین می توان این موزه را غنی ترین موزه جهان از دیدگاه فرهنگ و تمدن ایران به شمار آورد. موضوع آثار موزه ایران باستان میراثهای فرهنگی دورانهای باستان ایران است که با توجه به تحول و تسلسل زمانی از قدیم به جدید به نمایش درآمده اند.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

در این موزه نمونه هایی از ابزارهای سنگی دست ساخت بشر در ایران مربوط به نیم تا یک میلیون سال پیش تا آثار فرهنگی – تاریخی مربوط به اواخر دوران ساسانی (651 م.) به نمایش درآمده است. قدیمیترین آثاری که در موزه ایران باستان نگهداری می شود مربوط به ابزارهای سنگی مکشوفه از گنج پر (رستم آباد گیلان) و کَشَف رود در شمال شرقی ایران است.

وجود این آثار دلالت بر حضور انسان از زمانهای بسیار دور در ایران دارد. با توجه به اینکه زندگی در فلات ایران به طور دایم جاری و ساری بوده است، در امتداد این حضور شاهد فرهنگها و تمدنهای متنوعی از پیش از تاریخ و دوران تاریخی ایران هستیم که آثار این تمدنها را می توان در محوطه های باستانی سراب( کرمانشاه)، اسماعیل آباد( کرج)، چشمه علی( شهر ری)، شهداد( کرمان)، شهر سوخته (سیستان)، مرودشت(فارس)، شوش و چغازنبیل( خوزستان)، سیلک(کاشان)، مارلیک( گیلان)، حسنلو(آذربایجان غربی)، زیویه(کردستان) و … مشاهده کرد. تپه سراب در شرق کرمانشاه یکی از مناطقی است که از آن آثاری با قدمت 9000 ساله بدست آمده، از این میان می توان به پیکرکهای انسانی و حیوانی انتزاعی از جمله پیکرک الهه باروری(ونوس) که شهرت بیشتری دارد اشاره کرد.

در مناطقی همچون چشمه علی، اسماعیل آباد و شوش پیکرکها و تصاویر انسانی معمولاً محدود و به صورت انتزاعی ساخته شده یا بر سفالهای نقش بسته است، ولی گرایش به نقاشی حیوانات و پرندگان به خصوص حیوانات محلی و بومی بسیار زیادتر بوده است. از جمله ظروفی که در آن نقش انسان دیده می شود. کاسه ای سفالی مربوط به هزاره پنجم پ. م. که از اسماعیل آباد به دست آمده است. در این تصویر چهار انسان رو به روی یکدیگر قرار گرفته دستهای خود را به طرف بالا برده اند. همچنین کاسه سفالی قرمز رنگ کشف شده از چشمه علی مربوط به هزاره پنجم پ.م. می باشد.

تعداد معدودی از اشیای کشف شده از محوطه های باستانی استان فارس در ویترینهای موزه ایران باستان به نمایش درآمده است. در میان این اشیاء کاسه ای سفالی و مخروطی شکل وجود دارد که مربوط به هزاره چهارم پ.م. است که از تل باکون (فارس) کشف شده است. دور این ظرف شاخهای بز کوهی کاملاً بزرگنمایی شده ای نقش بسته است.

اشیای مکشوفه از معبد چغازنبیل هم قسمتی از موزه را زینت بخشیده است. معبد چغازنبیل به عنوان یک اثر معماری کم نظیر هم اکنون به ثبت آثار جهانی رسیده و مورد توجه علاقمندان میراث فرهنگی در سراسر جهان قرار گرفته است. از جمله آثار حاصل از کاوشهای باستان شناسی در این بنای باستانی گاوی سفالی است که کتیبه ای به خط میخی به نام ایزد اینشوشیناک بر پشت آن حک شده که در سال 1250 پ.م. در دروازه شمال شرقی زیگورات نصب شده بود. همچنین با توجه به وجود لوله های شیشه ای که به عنوان پنجره در معبد چغازنبیل به کار رفته می توان گفت ایران در شمال مناطقی است که به صنعت شیشه سازی دست یافته است.

اشیای بدست آمده از حفاری تپه مارلیک نیز اهمیت ویژه ای دارند. این تپه قبرستان کسانی است که حدود 2200 تا 2800 سال پیش می زیسته اند. آنها همچون پیشینیان خود معتقد بودند اشیای شخصی و ارزشمند هر کس برای استفاده در دنیای پس از مرگ باید همراه او دفن شود. مجموعه این اشیاء عموماً ظروف و وسایل تشریفاتی و مذهبی، ظروف غذا و آشپزخانه ای، ابزار و ادوات جنگی، زیورآلات، پیکرکهای انسانی، حیوانی و ریتونها هستند.

تپه سیلک کاشان اولین تپه ای است که به صورت علمی کاوش شده است. اشیای بدست آمده از تپه سیلک از نقطه نظر فرم و نقش در نوع خود کم نظیرند. لوله منقار مانند ظرف سفالی که از میان شعاعهای خورشید نورافشان سربرآورده نشان از اعتقادات مذهبی و آیینی کسانی دارد که در هزاره دوم و اول پ.م. در فلات مرکزی ایران می زیسته اند.

پس از مهاجرت آریاییها به فلات ایران مادها اولین قوم آریایی هستند که حدود 705 پ.م حکومتی واحد به سرکردگی دیااکو تشکیل دادند. پیدایش حکومت ماد موجبات تشکیل دولت قدرتمند و جهان شمول هخامنشی را فراهم آورد. آثار مکشوفه از زیویه، حسنلو، نوشیجان، باباجان، گودین و برخی صنایع مفرغی لرستان، صنعت و هنر مردمان هزاره اول پ.م. است که اقوام مادی در ایجاد آنها نقش اساسی داشته اند. در میان این اشیا، کوزه های لعابدار با نقش بز کوهی و جامهای سفالی الهام گرفته از سر قوچ، گاو و اسب، طیف گسترده ای از ظروف آیینی و تشریفاتی را به وجود آورده اند. وجود ظروف سفالی قابل استفاده برای تقطیر و اشیاء مشابه، مکشوفه از کلورز گیلان، درجه پیشرفت حکمت و علم پزشکی در میان اقوام هزاره اول را نشان می دهد. ظهور هخامنشیان را می توان جانشین خاندانی به جای خاندان دیگر دانست. چیرگی کورش و جانشینان وی بر حکومت مادها در سال 550 پ.م. امپراتوری عظیمی پدید آورد که از کرانه های سند و سیحون تا دریای اژه و مرزهای مصر باستان امتداد داشت. اختلاط و همزیستی ملل مختلف سبب به وجود آمدن هنری شد که ضمن تأثیر پذیری از فرهنگ و تمدن اقوام تابعه، سبک و سیاق خاص ایرانی داشت.

شرع آثار هنری این دوره در سالن موزه ایران باستان با قطعات بزرگ و حجیم سنگی استکه اکثراً از تخت جمشید آورده شده و نمایانگر قسمتی از عظمت و شکوه معماری یکی از مجموعه های تاریخی ایران و جهان است. تعدادی از این آثار حجیم سنگی به دیوار یا کف سالن متصل و در محل خود ثابت شده اند.یکی از نمونه های زیبای نقش برجسته بار عام است که نمایانگر شاه، ولیعهد، نیزه داران، و یکی از بزرگان مادی است. نمونه دیگر ستونی متعلق به کاخ جنوبی آپادانا متشکل از قطعات مربوط به چند ستون مختلف و پیکر حیوان بالدار با تنه گاو و سر انسان است که قسمتی از یک سر ستون کاخ سه دروازه است و نمایانگر کیفیت بالای حجاری و سنگ تراشی و ساخت ستونهای منحصر به فرد و استفاده از تزئینات نقش برجسته در کاخ تخت جمشید است. همچنین قطعاتی از آجرهای لعابدار با نقوش شیر، گاوهای بالدار، تیرانداز، حیوانات بالدار با سر انسان، گلهای لوتوس و رزت مربوط به کاخهای هخامنشی در شوش و تخت جمشید است که زینت بخش قسمتی از سالن موزه است.

از نمونه های دیگر آثار حجیم سنگی، تندیس بدون سر داریوش با کتیبه های سه گانه میخی، پارسی باستان، ایلامی، بابلی و هیروگلیف مکشوفه از شوش است. مجموعه آثار هخامنشی اکثراً از محوطه های باستانی چون تخت جمشید، شوش و پاسارگاد به دست آمده که شامل اشیای کوچک سنگی از قبیل ظروف مختلف است که روی بعضی از آنها خطوط هیروگلیف به صورت کنده یا خطوط جوهری به خط آرامی دیده می شود.

یکی از ویترینهای این قسمت اختصاص به نمایش اشیای مختلفی چون سردیس شاهزاده هخامنشی، پیکرک حیوان، پلاک با نقش عقاب و یک کوزه از جنس خمیر و سنگ لاجورد دارد.

سفالینه های مربوط به این دوره به دو صورت بدون لعاب و لعابدار از حفاریهای پاسارگاد، تخت جمشید و شوش بدست آمده که نمونه زیبای آن ریتونی از پاسارگاد است.

هنر فلزکاری در دوره هخامنشی تلفیقی از هنر آشوری، سکایی، اوراتویی به ویژه هنر لرستان است.

که شامل سلاح، زیورآلات، ظروف و پیکرکهای حیوانی می شود. نمونه شاخص آن سه پایه مفرغی به شکل سه شیر، از تخت جمشید است. ساخت اشیاء از فلزات قیمتی از به خصوص طلا از ویژگیهای خاصی برخوردار بوده که برجسته ترین آنها مربوط به مجموعه گنجینه همدان است. مجموعه اشیای کتیبه دار هخامنشی نیز از جمله نفایس این موزه است که به ارزش مطالعاتی این مجموعه افزوده است.

 دولت هخامنشی در سال 321پ.م. با حمله اسکندر و مرگ داریوش سوم منقرض شد. حضور اسکندر و جانشینان وی ( حکومت سلوکیان) ضمن اشاعه تمدن یونانی به صورت متقابل موجب نفوذ فرهنگ شرقی در عناصر یونانی شد. تعدادی از اشیای موزه متعلق به این دوره است که به رغم کمیت اندک آن از ارزش بسیاری برخوردار است. شاخص آثار دوره سلوکی سنگ نبشته ای از آنتیوخوس سوم و پیکرکهای مفرغی خدایان یونانی مکشوفه از نهاوند و ماسک مفرغی آنتیوخوس چهارم از معبد شمی در ایذه(خوزستان) است.

با پیروزی اشکانیان تسلط یونانی – مقدونی بر ایران خاتمه یافت و فرهنگ غنی ایرانی مجدداً تجدید حیات یافت. با توجه به مجموعه ارزشمندی که از مناطق نهاوند، شمی، مسجد سلیمان، سرمسجد، بردنشانده، شوش در خوزستان و محوطه های باستانی استان گیلان و آذربایجان شرقی کشف شد موزه ملی ایران از غنای بسیاری برخوردار است. یکی از آثار بسیار ارزشمند این دوره تندیس مفرغی بی نظیر بزرگزاده اشکانی است که از معبد شمی کشف شده است. آثار مهم دیگر نقش برجسته های سنگی از مناطق شوش، مسجد سلیمان، بردنشانده و مجموعه های سردیسهای سنگی زنان و مردان مانند سردیس مرمرین ملکه موزان زن فرهاد چهارم از شوش و اشیای مختلف مفرغی است. سفالینه های به دست آمده از محوطه های گرمی(آذربایجان شرقی)، کنگاور، شوش و گیلان نیز با توجه به ویژگیهای این دوره و مشخصات بومی هر منطقه از تنوع بسیاری برخوردار است. شاخصترین نمونه سفالینه ها ریتونی از تپه کوهان دماوند است.

مجموعه قابل توجهی از اشیای شیشه ای نیز که از تنوع بسیاری برخوردار بوده نمایانگر ارتباط و نفوذ فرهنگی و تجاری با برخی سرزمینها چون سوریه و چین است که یک ویترین را به خود اختصاص د اده است. بعد از دوران اشکانی شاهد آثار مربوط به سلسله ساسانیان هستیم که اردشیر اول در سال 226 میلادی پس از شکست اردوان پنجم بنیان گذاشته است. هنر این دوران در پی احیای هنر امپراتوری هخامنشی بوده و در استمرار فرهنگ اشکانی نیز مؤثر بوده است. این هنر از سرحدات، شرقی شاهنشاهی عبور کرده به منزله هنری زنده و پویا منطقه و قلمرو وسیعی از شرق دور تا سواحل اقیانوس اطلس را در برگرفته است.

از آثار مهم این دوره تزئینات مختلف گچبری مربوط به تاقها، پایه ستونها و تزیینات الحاقی به دیوارها از مناطق چال ترخان (تپه عشق آباد ری) در جنوب تهران و حصار دامغان است. نقش مایه‌ها و طراحیهای به کار رفته در گچبریها به صورت نقوش گیاه، جانورری و انسانی سات. موزاییک سازی نیز هنری است که در دوره ساسانی با استفاده از تصاویر و طرحهای ایرانی و پیروی از شیوه بیزانسی انجام می گرفت. بهترین نمونه های موزاییک این دوره مربوط به کاوشهای بیشاپور (فارس) است که شامل چندین قعطه بسیار زیبا متشکل از سنگهای الوان می شود.

آثار دیگر ساسانی شامل سفالینه ها، ظروف مختلف فلزی از جنس نقره و مفرغ می شود که در اشکال مختلف بشقاب، جام، تنگ، پیاله، ریتون و اشیای مختلف از قبیل ابزار جنگ، انواع قلاب کمر و پیکرکهای مختلف حیوانی ظهور یافته است فضای مرکزی سالن نمایش اختصاص به معرفی آثار متعلقه به منطقه لرستان و بعضی از مناطق کرمانشاهان و ایلام دارد که از نظر زمانی قدمتی از هزاره سوم پ.م. تا هزاره اول پ.م. را به خود اختصاص داده است. این آثار شامل اشیای سفالی،

و مفرغی و معدودی آثار سنگی، استخوانی و صدفی می شود که در این میان آثار مفرغی به دلیل تنوع و کثرت، قدرت خلاقیت، مهارت و ظرافتی که در ساخت آنها بکار رفته از شهرت جهانی برخوردارند و ارزش علمی و فرهنگی آنها، این آثار را مورد توجه بسیاری از پژوهشگران و مجموعه داران بزرگ جهان قرار داده است. حضور این آثار نقطه عطفی در شناخت تاریخ فلزکاری و چگونگی تحول در سبکهای فلزکاری ایران است. تعدادی از این آثار حاصل اکتشافات علمی است که طی دهه های گذشته از محوطه های باستانی و رکبود، کل ولی در استان ایلام، سرخ دم، کفترلان( کمترلان)، چغاسبز، دم آویزه در لرستان و مناطقی از کرمانشاه بدست آمده است. در مواردی هم تعدادی از طریق توقیف، اهدا و خریداری در اختیار موزه قرار گرفته است.

سفالینه های لرستان با مشخصات و ویژگیهای خاص از نظر فرم و نقوش و آثار مفرغی هم در طیف گسترده ای از نظر فرم و تزیین در قالب ابزار جنگ، قطعات زین و برگ اسبان، زیورآلات و تزیینات شخصی، اشیای آیینی و تشریفاتی، ظروف و وسایل روزمره، مجموعه نفیس و ارزشمندی را تشکیل داده که در قسممت مرکزی موزه ایران باستان به نمایش گذاشته شده است. مهرها و اثر مهرها که یکی از مهمترین مواد فرهنگی در باستان شناسی و تاریخ محسوب می شود، مانند سایر موزه های جهان در قسمت مستقلی از موزه ملی ایران نگهداری می شود.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

با فرمت ورد

Leave a comment