تحقیق رایگان درباره نگرش ساکنان، توسعه روستا، آداب و رسوم، حقوق انسان

دانلود پایان نامه

در سال 1993 گردشگري پايدار را گردشگري تعريف کرده است که بتواند در يک محيط در يک زمان نامحدود ادامه يابد و از نظر انساني و فيزيکي به محيط زيست صدمه نزند؛ همچنين تا بدان حد باشد که به توسعه ساير فعاليت ها و فرايند هاي اجتماعي لطمه اي وارد نياورد ( باتلر، 1980، 29).
سازمان جهاني گردشگري نيز گردشگري پايدار را چنين تعريف مي کند:
” گردشگري پايدار نيازهاي گردشگران زمان حال و جوامع ميزبان را بر آورده مي کند و در عين حال فرصت ها را براي آينده توسعه مي دهد و منابع را به گونه اي مورد استفاده قرار مي دهد که همزمان با حفظ ارزش هاي فرهنگي، فرايندهاي اکولوژيکي، تنوع زيستي و سيستم هاي پشتيبان حيات به نيازهاي اقتصادي، اجتماعي و زيبايي شناختي پاسخ داده شود” (UNEP77/UNWTO,2002).
3- 2 اصول گردشگري پايدار
برخي از اصول گردشگري پايدار از اين قرارند( جاکوبز، 1995،13) :
مشارکت:
ساکنان يک سرزمين بايد در تعيين آرمان بلند مدت توريسم ، تعيين هدفها و استراتژي هاي توسعه توريسم مشارکت داشته و در مديريت، اجراي راهبردها و عمليات مربوط به زيرساخت ها مشارکت فعال داشته باشند.

حضور ذينفع ها:
در فرايند توسعه گردشگري بايستي کليه گروه ها و ذينفع ها در ارائه اطلاعات، فرايندهاي تصميم سازي و تصميم گيري شرکت کنند. NGO ها يا گروه هاي غير دولتي، گروه هاي داوطلب، دفاتر و انجمن هاي توريستي و تمامي طرفهايي که در گردشگري سهيم هستند.

ايجاد اشتغال براي افراد محلي:
توسعه گردشگري پايدار بايد براي ساکنان بومي اشتغال ايجاد کند. در واقع تأمين مشاغل مناسب براي افراد محلي بايد جزء جدا نشدني از هر برنامه توسعه توريسم باشد. براي مثال ساخت زيرساخت هايي مانند هتل، رستوران، مغازه صنالع دستي و غيره مي تواند فرصت هاي اشتغال مناسبي براي افراد بومي فراهم کند. در اين زمينه نياز به آموزش مردم محلي و دسترسي به اعتبارات براي کارآفرينان محلي است.

اعتبارات بازرگاني
مؤسسه هاي توريستي مجلي بايد بين خود ارتباط برقرار کنند و مطمئن شوند که در آمدهاي گردشگري در داخل محل مصرف مي شوند. و نه اينکه به خارج از منطقه فرستاده شده، صرف وارد کردن کالا و خدمات براي توريست ها بشود. تأمين کنندگان کالاها و خدمات محلي بايستي مانع صرف در آمدهاي توريستي براي کالاهاي وارداتي شوند ( جيمسون78، 2003، 14).

پايداري منابع:
در گردشگري پايدار بايد به برابري نسل ها توجه شود و هزينه ها و منافع گردشگري بايد بين نسل هاي فعلي و آتي به طور برابر توزيع شود، همچنين بايد از اقداماتي که باعث از بين رفتن منابع مي شود، جلوگيري کرد.

هماهنگي در هدف ها:
بايد بين نيازهاي گردشگران، مکان توريستي و جامعه محلي هماهنگي برقرار شود. اين هماهنگي با پشتيباني و حمايت مردم و ايجاد توازن بين هدفهاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و انساني و درک ضرورت همکاري بين دولت، جامعه ميزبان ، دست اندکاران صنعت گردشگري و تشکّل هاي غير دولتي که براي حفاظت از محيط زيست تلاش مي کنند، حاصل شود.

همکاري
به دليل اينکه بين جذابيت هاي محلي، دست اندرکاران صنعت گردشگري و دارندگان کسب و کارهاي مرتبط ارتباط متقابل برقرار است و کيفيت کار هر يک بر ديگري اثر مي گذارد، بايد بين اين سه همکاري برقرار شود.

ظرفيت تحمل:
ظرفيت تحمل مکان هاي توريستي که شامل محدوديت هاي فيزيکي، طبيعي، اجتماعي و فرهنگي است بايد حتما ارزيابي شود و توسعه با محدوديت هاي مزبور سازگار باشد. لازم است به طور مرتب ارزيابي هاي دوره اي صورت بگيرد و تعديل هاي لازم و ضروري اعمال شود.

نظارت و پشتيباني:
دستورالعمل ها و راهنمايي هايي بايد براي عمليات گردشگري از جمله ارزيابي اثرات گردشگري تهيه شود. راهکارهاي عملياتي گردشگري بايد در سطوح ملي، منطقه اي و محلي تنظيم گردد و شاخص ها و مؤلفه هاي مربوط به ارزيابي اثرات و ميزان پيشرفت کار پروژه هاي گردشگري، تهيه شده و راهبردهاي حفاظت و مراقبت از منابع گردشگري تعيين و اجرا شود.

پاسخگويي:
استفاده از منابع عمومي مثل آب و هوا و زمين بايد با پاسخگويي از جانب استفاده کنندگان همراه باشد تا اطمينان حاصل شود که اين منابع حياتي مورد سوء استفاده قرار نمي گيرند.
آموزش:
توسعه گردشگري پايدار مستلزم ارائه برنامه هاي آموزشي مناسبي است که به اصلاح شناخت ها و درک هاي مردم انجاميده، فعاليت گردشگري را توسعه و گسترش دهد و مهارت هاي فني و حرفه اي مرتبط با گردشگري را به ويژه در مردم کم در آمد جامعه افزايش دهد.

حفظ هويت:
تحقق گردشگري پايدار مستلزم کشف فعاليت ها و اقداماتي است که به کاهش فقر، تقويت جايگاه سرزمين و حفظ هويت ملي بيانجامد و براي انجام اين منظور بايستي گردشگري کيفي را توسعه داد و در عين حال هم به تأمين رضايت گردشگران و هم با ساير اصول پايداري توجه کرد (همان، ص 15)
امروز پايداري به نحو گسترده اي به عنوان رويکردي بنيادين، براي هر نوع از توسعه از جمله توسعه گردشگري پذيرفته شده و در مباحث مديريتي و محيطي، گردشگري پايدار به عنوان مفهومي نو ، براي مقابله با آثار مخرب توسعه گردشگري مطرح است (کوسيس79، 2000، 484) .
به اين ترتيب، مفهوم گردشگري پايدار ابعاد اجتماعي، اقتصادي، مديريتي و زيست محيطي را در بر مي گيرد، اما همواره بر محيط زيست تأکيد مي کند.
در اين راستا، سازمان جهاني گردشگري، توسعه گردشگري پايدار را شامل کيفيت زندگي براي جامعه ميزبان، رضا
يت گردشگران، حفظ محيط زيست و منابع انساني و اجتماعي مورد استفاده در فرايند گردشگري مي داند( الواني، 1385، 108).

3 – 2 ابعاد گردشگري پايدار
گردشگري پايدار داراي ابعاد مختلف زيست محيطي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي است که بعد از کنفرانس ريو در سال 1992 و همرام با موج سوم توسعه گردشگري رهيافت نويني براي آن مطرح شد.

پايداري زيست محيطي: شرايط پايداري زيست محيطي بايد به طور جدي مطرح شود گسترش صنعت گردشگري بايد منجر به ايجاد تغييرات نامطلوب در اکوسيستم نشده و توسعه با بقاي محيط زيست، تنوع زيستي و منابع زيستي همراه شود. ” محاسبه ظرفيت تحمل”80 يکي از ارزش هاي پايداري زيست محيطي است. اين نوع پايداري داراي ابعادي مانند پايداري منابع اکوسيستم، تأثيرات عمومي محيطي و مديريت سايت هاي محيطي است که هر يک داراي زيرشاخص هاي ترکيبي متعددي است.

پايداري اجتماعي: اين پايداري اشاره به توانايي يک اجتماع ، اعم از محلي يا ملي براي پذيرش بازديد کنندگان در دوره هاي زماني کوتاه يا بلند دارد، به گونه اي که هيچ گونه ناهماهنگي و تضادي در ساخت اجتماعي جامعه به وجود نيايد و يا به حداقل ممکن کاهش يابد. از اثرات منفي گردشگري در اين بخش مي توان به دسته بندي ها و اختلافات بين افراد داراي نفع در گردشگري و کساني که در حاشيه قرار دارند اشاره کرد. تعيين ظرفيت تحمل اجتماعي نيز از روش هاي کاهش اثرات منفي اين نوع از پايداري است. اين شاخص ها از زير شاخص هايي مانند رعايت حقوق انساني، بهبود کيفيت زندگي و حفاظت از الگوهاي اجتماعي و فرهنگي تشکيل شده است.

پايداري فرهنگي: پايداري فرهنگي به ثبات يا سازگاري در چارچوب شاخص هاي فرهنگي يک جامعه در برابر اثرات فرهنگي به جا مانده از گردشگران و در مقابل فشار حاصل از آنچه که فرهنگ گردشگر ناميده مي شود، اشاره دارد ( توانايي مردم براي حفظ يا انطباق عناصر فرهنگي خود) شايد جوامع با وجود اثر تغييراتي که با ورود گردشگران ايجاد مي شود، قادر به تداوم ايفاي نقش هماهنگ و توافق اجتماعي باشند. ولي آداب، مناسبات، سبک زندگي، رسوم و سنت ها همه زمينه هايي هستند که مي تواند با ورود گردشگران ( با فرهنگ ها و آداب و رسوم متفاوت) تغيير کند . کنترل اثرات زيان بار، تأکيد به رفتار مسؤلانه گردشگران و جلوگيري از تخريب فرهنگي محلي، عناصر اصلي پايداري فرهنگي گردشگري است.
پايداري اقتصادي : در گذشته شرايط پايداري اقتصادي، به عنوان مهمترين موضوع توسعه پايدار مطرح بود. پايداري در اين زمينه اشاره به سطح بهره مندي اقتصادي از فعاليت ها، تأمين هزينه حاصل از حضور گردشگران و کاهش اثرات حضور آنها اشاره دارد و از طرف ديگر، هزينه هاي اقتصادي پرداخت شده از سوي گردشگران بايد از نظر اقتصادي نسبت به عرضه کالادر بازار مقرون به صرفه باشد تا بتواند رضايت آنها را از راه فراهم آوردن رفاه و جذابيت هاي لازم تأمين کند. زير شاخص هاي اين بعد عبارت اند از: عدالت و رفاه اقتصادي، ثبات اقتصادي و کيفيت فراورده ها و خدمات گردشگري که پايداري ساختار توليد و خدمات گردشگري را رقم مي زنند. نکته مهم اين است که بدون توجه به اين که چه مقدار خسارت ممکن است از نظر فرهنگي، اجتماعي و زيست محيطي به وجود آيد، پايداري در صورتي قابل قبول است که سودمندي اقتصادي طرح آنقدر زياد باشد که هزينه ها را جبران کند. پايداري اقتصادي، رقيب ديگر جنبه هاي پايداري نيست، بلکه مي تواند به عنوان شرط بسيار مهمي مورد توجه قرار بگيرد ( رضواني، 1387، 125-122)
پايداري نهادي و مديريتي: اولويت در اين بعد بيشتر مربوط به بحث هاي مشارکتي و تصميم گيري است و از زير شاخص هاي مهم آن مي توان يکي به مشارکت ( کنترل محلي که با گويه هايي مانند مشارکت در برنامه ريزي، تصميم گيري، اجرا و بهره برداري سنجيده شده ) و ديگري ظرفيت نهادي ( که دربستر دسترسي به اطلاعات و ارتباطات ساختاري نهادي جامعه محلي مقصد گردشگري است) اشاره کرد. فراموشي اين بعد يکي از کمبود هاي مديريت اجراي توسعه پايدار اجتماعي است.
بر اساس مدل ابعاد توسعه پايدار گردشگري (شکل 4-2) بدون يک محيط سالم، سلامتي اجتماعي و اقتصادي نمي تواند پايدار باشد و بدون يک اقتصاد سالم، منابع و توانمندي هاي لازم براي حفاظت، ارتقاء و احياء و بازسازي محيطي و پيشرفت اجتماعي وجود نخواهد داشت. تحقق کامل توسعه پايدار گردشگري، منوط به اين است که در تمامي جنبه هاي عملياتي و اصولي، توسعه پايدار گردشگري در سطح مقصد به کار گرفته شود. در نتيجه رفاه سيستم طبيعي و انساني به صورت توأمان تضمين شده و از توسعه يکپارچه و پايدار اقتصادي، محيطي و اجتماعي گردشگري پايدار اطمينان حاصل مي شود. در اين زمينه ميتان81(2001) اظهار کرد که اگر مردم و فرهنگ آنها ، کالاهايي براي گردشگري هستند در اين صورت آنها هم بايد به صورت منطقي حفظ شوند. بنابراين توسعه پايدار را مي توان به ابعاد سه گانه تقسيم کرد : ابعاد محيطي (طبيعي و ساخته شده)، ابعاد اقتصادي ( اجتماع محلي و کسب و کار) و ابعاد اجتماعي (ميزبان و بازديدکننده) (رضواني، 1387 ،121)
4-2-ارتباط توسعه پايدار گردشگري و سرمايه اجتماعي
با کاهش صنايع سنتي روستايي مانند کشاورزي، استخراج معدن، جنگلباني در طي سه دهه گذشته، بسياري از جوامع روستايي نيازمند اشکال جايگزين براي تقويت پايه هاي اقتصادي خود شدند ( ريدر و براون، 2005)82 . بنابراين جوامع روستايي در پي يافتن صنايعي براي تقويت و متنوع ساختن اقتصاد خود شدند. گردشگري روستايي به عنوان يکي ا
ز اولين صنايعي که مي تواند به تنوع اقتصادي جوامع محلي کمک کند شناخته شد ( ديوييس و مورايس، 2004)83.
توسعه گردشگري همواره با آسيب رساندن به محيط زيست همراه بوده است و اين تخريب ها مي تواند منجر به از دست دادن منابع شود ( کوسيس ، 2000) و سبب تضاد منافع بين ذينفعان مختلف شود ( کووان و ايکان، 2005)84. در ايالت متحده و ساير کشور هاي توسعه يافته اگر چه وابستگي و ارتباط بين جوامع مختلف روستايي تقويت شده است، استقلال و انسجام جوامع روستايي ، تضعيف شده است. . به عنوان نتيجه توجه به از دست دادن شغل و از دست دادن سرمايه اجتماعي به عنوان يک مسئله مهم (فلورا و همکاران، 1992) پديد آمده است.
در بستر توسعه، سرمايه اجتماعي به طور کلي متشکل از سه ويژگي است: اعتماد، روابط متقابل، و همکاري (فلورا، 1998). هنگامي که اين سه عنصر در جوامع قوي باشند، ساکنان جامعه به احتمال زيادتر بيشتر قادر به استفاده از فرصت هاي اقتصادي، جامعه سازي، افزايش ظرفيت هستند. هوانگ و استوارت (1996). نشان داده اند که توسعه ممکن است روابط بين ساکنان با يکديگر و يا با جامعه ميزبان را تحت تاثير قرار دهد. بخش قابل توجهي از ادبيات توسعه اجتماعي گردشگري حاکي از آن است که مشارکت ذينفعان و برنامه ريزي مبتني بر جامعه بايد در مراحل اوليه ي توسعه گردشگري گنجانده شود .
رابسون و رابسون85 (1996) بيان کرده اند که زماني که ساکنان جامعه در فرايند برنامه ريزي مشارکت کنند، توسعه گردشگري به شکل مناسب توسط جامعه محلي پذيرفته مي شود همه ي مطالعات نشان مي دهند که سرمايه اجتماعي توسعه گردشگري را تحت تاثير قرار مي دهد .
پژوهش هاي ( چويي و سيراکايا، 2005)86 نشان مي دهد که حسن انجام کار و همکاري ساکنان در جامعه ميزبان از اولين اجزاي اساسي توسعه پايدار هستند. و در طي زمان تجربيات نشان داده است که بدون همکاري، حمايت و مشارکت جامعه محلي نمي توان صنعت پايدار گردشگري را ايجاد کرد ( چوو و جمال، 2009)87.
در طي يک پژوهش کمي کيم و کو88 (2008)، بيان کردند که توسعه گردشگري روستايي سرمايه اجتماعي ساکنان را اقزايش مي دهد.
سرمايه اجتماعي خصوصاً به اين علت مهم است که ” اعتماد و عمل متقابل ، همکاري را از طريق کاهش هزينه هاي معامله افزايش مي دهد چرا که افراد مجبور نيستند هزينه هايي را براي نظارت بر رفتار ديگران انجام دهند و به جاي آن به ايجاد اعتماد براي انجام کارهاي جمعي و گروهي مي پردازند ( جونز، 2005، 370).
جانسون و همکاران89 (2003) بيان کردند که اگر سرمايه احتماعي يک جامعه بالا باشد، پس ساکنان آن علاقه مند به توسعه استراتژي سرمايه گذاري گردشگري خواهند بود و تلاششان را براي ايجاد شبکه ها به کار خواهند گرفت.
مکبث و همکاران (2004) بيان کردند که توسعه گردشگري به سطح مشخصي از سرمايه اجتماعي ، سياسي و فرهنگي نياز دارد تا بتواند يک ابزار موفق توسعه روستايي باشد و اينکه جوامع روستايي را پايدار نگه دارد.
يوون90 (2009) بيان کرده است که بيشتر اشکال سرمايه اجتماعي نگرش ساکنان و ميزان حمايت آنان از توسعه پايدار گردشگري را تحت تاثير قرار مي دهند.
در کل مردم محلي از اهميت سرمايه اجتماعي آگاه هستند اما آنها نمي دانند که چگونه سرمايه اجتماعي را بهبود بخشند و يا اينکه کدام عوامل سرمايه احتماعي را افزايش مي دهد چرا که مطالعه نظامندي در خصوص اينکه چه عاملي در اين ميان غايب است انجام نگرفته است. توسعه گردشگري روستايي مستلزم تعامل

Leave a comment