تجزیه واریانس

دانلود پایان نامه

کشیش
۶۰۰
(۳)۰۵/۱
۷۸۶۸/۰
۶۶/۰±۳۲/۸
۸۱/۰
(۸۴/۰-۷۸/۰)
۱۶/۱
(۲۵/۱-۱۰/۱)
شپشه‏آرد
۶۰۰
(۳)۷۹/۱
۶۱۵۵/۰
۸۲/۰±۷۲/۹
۹۹/۰
(۰۲/۱-۹۶/۰)
۳۴/۱
(۴۴/۱-۲۸/۱)
شپشه‏دندانه‏دار
۶۰۰
(۳)۵۷/۱۹
۰۰۰۲/۰
۱۲/۱±۶۶/۵
۴۴/۰
(۵۷/۰-۳۱/۰)
۷۵/۰
(۷۴/۱-۵۸/۰)

مطالعات انجام شده روی سمیت تماسی اسانس برگ اکالیپتوس نشان ‏می‏دهد که حساسیت سه آفت مورد آزمایش نسبت به اسانس متفاوت بوده است و شپشه‏دندانه‏دار نسبت به سوسک کشیش و سوسک کشیش نسبت به شپشه‏آرد حساس‏تر بود. سمیت اسانس اکالیپتوس برای شپشه‏دندانه‏دار ۸۲/۱ برابر سوسک کشیش و ۲۲/۲ برابر شپشه‏آرد می‏باشد. سمیت ایجاد شده برای سوسک کشیش هم ۲۱/۱ برابر شپشه‏آرد می‏باشد. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت، مرگ‏ومیر افزایش پیدا می‏کند.
بررسی‏های کابالرو-گالاردو و همکاران (۲۰۱۲) روی سمیت تماسی اسانس‏های C. martinii، C. flexuosus و L. origanoides علیه شپشه‏آرد نشان داد بیشترین تلفات در بالاترین غلظت (۲/۱میکرولیتر بر سانتی‏مترمربع) و در مدت ۲۴ ساعت برای اسانس C. flexuosus، ۵% بوده است. تلفات ایجاد شده توسط اسانس E. occidentalis برای شپشه‏آرد در همین غلظت ۷۶ درصد (شکل۴-۷) پس از گذشت ۲۴ ساعت بود که نشان داد اسانس E. occidentalis به مراتب سمی‏تر از اسانس‏های C. martinii، C. flexuosus و L. origanoides است.
تریپاتی و همکاران (۲۰۰۲) در بررسی اثر تماسی برگ‏های زردچوبه C. longa روی سه سوسک انباری R. domonica، S. oryzae و T. castaneum دریافتند که حشرات کامل R. dominica (71/36LD50= میکروگرم بر میلی‏گرم وزن بدن) حساسیت بالاتری نسبت به دو آفت دیگر داشت. در تحقیق حاضر نیز اثر اسانس اکالیپتوس بر سوسک کشیش بیشتر از شپشه‏آرد بود که این نتیجه با نتایج تریپاتی و همکاران مشابهت دارد.
نتایج آزمایشات این تحقیق در مورد اثر تماسی E. occidentalis روی T. castaneum مشابه نتایج باقری و همکاران (۱۳۹۰) است که نشان دادند اسانس E. globulus دارای سمیت تماسی برای شپشه‏آرد می‏باشد.
بررسی‏های الجابر (۲۰۰۶) نشان داد که حساسیت شپشه‏دندانه‏دار به اسانس‏های C. camphora، C. winterianus، M. chamomallia، M. viridis، P. amygdalus R. afficinalis و S. chinensis در آزمایشات تماسی بیشتر از شپشه‏آرد است. میانگین مرگ‏ومیر ایجاد شده توسط این اسانس‏ها روی O.surinamensis به ترتیب ۸/۷۲، ۷/۶۶، ۷/۶۹، ۹۲، ۳/۵۶، ۷/۴۲ و ۳/۶۱ درصد و برای T. castaneum به ترتیب ۲/۵۲، ۷/۴۹، ۷/۳۲، ۱/۴۷، ۸/۶۱، ۱/۱۷ و ۴۷ درصد بود. مقایسه‏ی LD50 شپشه‏آرد (۹۹/۰ میکرولیتر بر سانتی‏مترمربع) و شپشه‏دندانه‏دار (۴۴/۰ میکرولیتر بر سانتی‏مترمربع) در برابر اسانس E. occidentalis نیز حساسیت بیشتر شپشه‏دندانه‏دار را نشان می‏دهد.
تجزیه واریانس داده‏ها نشان داد که بین میانگین مرگ‏ومیر تصحیح شده غلظت‏های مختلف اسانس اکالیپتوس برای سوسک کشیش (۰۵/P؛ ۵۶۸/۷۴=F؛ ۲۹و۵=df)، شپشه‏آرد (۰۵/۰P؛ ۳۴۴/۷۴=F؛ ۲۹و۵=df) و شپشه دندانه‏دار (۰۵/۰P؛ ۳۰=F؛ ۲۹و۵=df) اختلاف معنی‏داری وجود دارد. شکل‏های ۴-۵، ۴-۶ و ۴-۷ روند مرگ‏ومیر حشرات بالغ را در غلظت‏های مختلف اسانس اکالیپتوس نشان می‏دهد. با توجه به شکل‏ها، با افزایش غلظت اسانس، میزان مرگ‏ومیر حشرات بالغ هر سه گونه افزایش معنی‏داری داشته است.

شکل۴-۵ میانگین درصد مرگ‏ومیر حشرات کامل شپشه‏دندانه‏دار در غلظت‏های مختلف اسانس اکالیپتوس در آزمایشات تماسی

شکل۴-۶ میانگین درصد مرگ‏ومیر حشرات کامل سوسک کشیش در غلظت‏های مختلف اسانس اکالیپتوس در آزمایشات تماسی

شکل۴-۷ میانگین درصد مرگ‏ومیر حشرات کامل شپشه‏آرد در غلظت‏های مختلف اسانس اکالیپتوس در آزمایشات تماسی

۴-۲-۲-۲ سمیت تماسی اسانس برگ نارنج
نتایج به دست آمده از اثر تماسی اسانس برگ درخت نارنج روی سه گونه آفت انباری مورد بررسی در جدول ۴-۶ نشان داده شده است. بررسی کای-اسکور در این آزمایشات حاکی از برازش یافتن داده‏های به دست آمده با مدل پروبیت بود. میزان LC50 محاسبه شده اسانس نارنج برای شپشه‏دندانه‏دار، سوسک کشیش و شپشه‏آرد به ترتیب ۱۱/۰، ۱۳/۰ و ۸۴/۱ میکرولیتر بر سانتی‏مترمربع برآورد گردید. علیرغم وجود تفاوت در میزان LC50 حشرات، مقایسه‏ی حدود اطمینان مقادیر LC50 نشان داد که میزان LC50 محاسبه شده برای R. dominica و O. surinamensis تفاوت معنی‏داری باهم نداشت ولی مقدار LC50 اسانس نارنج برای T. castaneum بسیار بیشتر از دو حشره‏ی دیگر محاسبه شد و تفاوت معنی‏داری در این مقدار وجود داشت. بنابر این نتایج، میزان سمیت تماسی اسانس نارنج علیه R. dominica و O. surinamensis بیشتر از T. castaneum بود.

جدول ۴-۶ میزان کشندگی اسانس برگ C. aurantium روی حشرات کامل سوسک کشیش، شپشه‏آرد و شپشه‏دندانه‏دار در آزمایشات تماسی
حشره
تعداد
χ ۲(df)

p-value
شیب±خطای استاندارد
LC50 (µL/cm2)
(حدود اطمینان ۹۵%)
LC90 (µL/ cm2)
(حدود اطمینان ۹۵%)
سوسک کشیش
۶۰۰
(۳)۷۶/۱۳
۰۰۳۲/۰
۹۵/۰±۱۸/۴
۱۳/۰
(۱۹/۰-۰۹/۰)
۲۶/۰
(۱۰/۲-۱۸/۰)
شپشه‏آرد
۶۰۰
(۳)۳۱/۸
۰۳۹۹/۰
۲۹/۰±۷۱/۱
۸۴/۱
(۲۱/۳-۰۸/۱)
۳۸/۹
(۰۱/۱۱۲-۴/۴)
شپشه‏دندانه‏دار
۶۰۰
(۳)۹۶/۱۵
۰۰۱۲/۰
۹۳/۰±۶۳/۳
۱۱/۰
(۱۵/۰-۰۴/۰)
۲۶/۰
(۲۴/۵-۱۸/۰)

عباس و همکاران (۲۰۱۲) در بررسی اثر تماسی اسانس پوست C. patadisi و C. reticulate روی R. dominica نشان داد که مرگ‏ومیر با افزایش غلظت افزایش پیدا می‏کند و در بالاترین غلظت به کار رفته، ۴۹% کشندگی برای C.
paradise و ۳۷% کشندگی برای C. reticulate مشاهده شد. در نتایج به دست آمده در این پژوهش نیز با افزایش غلظت اسانس C. aurantium مرگ‏ومیر R. dominica افزایش پیدا کرد که مشابه نتایج عباس و همکاران (۲۰۱۲) می‏باشد.
نتایج آزمایشات تماسی کوکو و چاندرپایتا (۲۰۰۹) نشان داد اسانس L. cubeba مشابه اسانس C. aurantium برای T. castaneum سمیت تماسی دارد. غلظت میانی کشنده‏ی به دست آمده برای حشرات کامل S. zeamais و T. castaneum در برابر اسانس L. cubeba به ترتیب ۱۰/۰ و ۴۲/۰ میکرولیتر برای هر حشره بود.
مدکور و همکاران (۲۰۱۳) نشان دادند که با افزایش غلظت، تلفات O. surinamensis در برابر تمام اسانس‏های به کار رفته افزایش یافت که مشابه روند ایجاد شده در این تحقیق است. در غلظت ppm500 که معادل ۰۰۷/۰ میکرولیتر بر سانتی‏مترمربع بود اسانس R. stricta، L. camara، V. cinerea، W. somnifera و A. ochroleuca به ترتیب ۹۰، ۳/۹۳، ۶/۸۵، ۹/۷۸ و ۳/۷۳ درصد مرگ‏ومیر ایجاد کرد. در مقایسه‏ی بیشترین مرگ‏و‏میر ایجاد شده با C. aurantium (93 درصد) در بالاترین غلظت (۲۵/۰ میکرولیتر بر سانتی‏مترمربع) برای شپشه‏دندانه‏دار با اسانس‏های به کار رفته در آزمایشات مدکور و همکاران در بالاترین غلظت می‏توان دریافت که سمیت این اسانس کمتر از تمامی اسانس‏های به کار رفته می‏باشد.
آزمون تجزیه واریانس نشان داد که بین میانگین مرگ‏ومیر تصحیح شده غلظت‏های مختلف اسانس نارنج روی سوسک کشیش (۰۵/۰P؛ ۳۲/۳۷=F؛ ۲۹و۵=df)، شپشه‏آرد (۰۵/۰P؛ ۷۳۲/۳۱=F؛ ۲۹و۵=df) و شپشه‏دندانه‏دار (۰۵/۰P؛ ۴۲۴/۱۸=F؛ ۲۹و۵=df) اختلاف معنی‏داری وجود دارد. شکل‏های ۴-۸، ۴-۹ و ۴-۱۰ روند مرگ‏ومیر سه آفت مورد آزمایش را در غلظت‏های مختلف اسانس برگ نارنج نشان می‏دهد. با افزایش غلظت اسانس درصد مرگ‏ومیر حشرات افزایش یافته و در بالاترین غلظت حداکثر میزان مرگ‏ومیر حشرات بالغ مشاهده شد.

شکل ۴-۸ میانگین درصد مرگ‏ومیر حشرات کامل شپشه‏دندانه‏دار در غلظت‏های مختلف اسانس نارنج در آزمایشات تماسی

شکل ۴-۹ میانگین درصد مرگ‏ومیر حشرات کامل سوسک کشیش در غلظت‏های مختلف اسانس نارنج در آزمایشات تماسی

شکل ۴-۱۰ میانگین درصد مرگ‏ومیر حشرات کامل شپشه‏آرد در غلظت‏های مختلف اسانس نارنج در آزمایشات تماسی

شکل ۴-۱۱ مقایسه‏ی بین LC50های دو اسانس برگ E. occidentalis و C. aurantium را روی سه آفت نشان می‏دهد. هر دو اسانس E. occidentalis و C. aurantium بیشترین اثر سمیت تماسی را روی شپشه‏دندانه‏دار ایجاد کردند. از ترکیبات فعال در حشره‏کشی اسانس گونه‏های مختلف اکالیپتوس، ۱و۸ سینئول، سیترونلال، سیترونلول و سیترینیل‏استات گزارش شده است (لی و همکاران، ۱۹۹۶). ماده‏ی اصلی اسانس E. occidentalis تی‏کادینول (۲/۱۷%) می‏باشد که یک سسکوئی‏ترپن است و تاکنون در هیچ یک از مطالعات قبلی گزارش نشده است. بررسی ترکیبات شیمیایی اسانس‏ها نشان داد که ۱و۸ سینئول دومین ترکیب اصلی اسانس E. occidentalis و لینالول ترکیب اصلی اسانس C. aurantium، به عنوان ترکیباتی با خواص حشره‏کشی بالا شناخته شده‏اند (لی و همکاران، ۲۰۰۴). اغلب ترکیبات فعال حشره‏کش دو اسانس، در دسته‏ی مونوترپن‏ها قرار دارد. اسانس E. occidemtalis از ۸۵/۴۶% مونوترپن تشکیل شده که ۱۴/۲۸% آن هیدروکربنه و ۷۱/۱۸% آن اکسیژنه می‏باشد و اسانس C. aurantium نیز از ۳/۱۲% مونوترپن هیدروکربنه و ۲۸/۶۸% مونوترپن اکسیژنه تشکیل شده است. از آن‏جا که مونوترپن‏های اکسیژنه سنگین‏تر از مونوترپن‏های هیدروکربنه بوده و دیرتر جداسازی می‏شوند، پس نسبت به ترکیبات هیدروکربنه فراریت کمتری داشته و در نتیجه سمیت تماسی آن‏ها بیشتر است. جداسازی دیرتر لینالول (با زمان ‏بازداری ۲۱/۲۰ دقیقه) نسبت به ۱و۸ سینئول (با زمان ‏بازداری ۱۶/۱۰ دقیقه) و همین‏طور با توجه به شکل ۴-۱۱ و میزان اثر دو اسانس بر سوسک کشیش و شپشه‏دندانه‏دار می‏توان دریافت که اسانس نارنج حاوی لینالول نسبت به اسانس اکالیپتوس سمیت تماسی بیشتری برای سوسک کشیش و شپشه‏دندانه‏دار داشت ولی در مورد شپشه‏آرد میزان سمیت تماسی اکالیپتوس بیشتر بود.

شکل ۴-۱۱ نمودار مقایسه‏ی سمیت تماسی دو اسانس اکالیپتوس و نارنج روی سه آفت مورد آزمایش

۴-۲-۳ آزمایشات دورکنندگی
۴-۲-۳-۱ دورکنندگی اسانس برگ اکالیپتوس
نتایج آزمایشات دورکنندگی اسانس برگ E. occidentalis روی حشرات مورد آزمایش پس از ۲ و ۴ ساعت در جدول ۴-۷ نشان داده شده است. در بیشترین غلظت (۱-۱۰×۱۹۴/۱ میکرولیتر بر سانتی‏مترمربع) اسانس اکالیپتوس بعد از ۲ ساعت ۷۴، ۷۸ و ۶۶ درصد دورکنندگی و بعد از ۴ ساعت ۶۸، ۸۲ و ۷۲ درصد دورکنندگی برای سوسک کشیش، شپشه‏آرد و شپشه‏دندانه‏دار ایجاد کرد، بیشترین دورکنندگی اسانس در هر دو زمان روی شپشه‏آرد مشاهده شد (شکل ۴-۱۴).

جدول ۴-۷ درصد دورکنندگی اسانس برگ E. occidentalis روی حشرات کامل سوسک کشیش، شپشه‏آرد و شپشه‏دندانه‏دار
غلظت (µL/cm2)
آفت
تعداد
زمان
۵-۱۰×۱۹۴/۱
۴-۱۰×۱۹۴/۱
۳-۱۰×۱۹۴/۱
۲-۱۰×۱۹۴/۱
۱-۱۰×۱۹۴/۱
سوسک کشیش
۵۰۰
۲ساعت
d99/5±۱۴
dc47/5±۲۰
cb44/2±۳۶
b34/7±۴۲
a44/2±۷۴

۴ساعت
d08/5±۶-
c74/3±۲۲
b40
b89/4±۴۲
a47/3±۶۸
شپشه‏آرد
۵۰۰
۲ساعت
c74/3±۲۲
cb16/3±۴۰
ba71/8±۵۴
ba32/6±۶۰
a89/4±۷۸

۴ساعت
c94/8±۳۰
cb74/3±۳۲
ba89/4±۵۸
a49/7±۷۲
a74/3±۸۲
شپشه‏دندانه‏دار
۵۰۰
۲ساعت
b27/9±۱۴
b83/5±۲۲
b48/10±۲۰
b96/14±۲۲
a8/5±۶۶
< br />
۴ساعت
b27/9±۱۴
b68/9±۲۲
b63/6±۱۸
b67/10±۲۲
b83/5±۷۲
حروف مشترک در هر سطر بر اساس آزمون توکی در سطح ۵% اختلاف معنی‏داری باهم ندارند.

با توجه به شکل ۴-۱۴ با افزایش زمان، افزایش معنی‏داری در میزان دورکنندگی اسانس اکالیپتوس مشاهده نمی‏شود. با توجه به شکل‏های ۴-۱۲ و ۴-۱۳ افزایش میزان دورکنندگی با افزایش غلظت اسانس مشاهده می‏شود. نتایج این از نظر افزایش دورکنندگی با افزایش غلظت تحقیق مشابه نتایج ارلر و همکاران (۲۰۰۶) است که با افزایش غلظت اسانس E. camaldulensis ، اثر دورکنندگی اسانس بر افراد ماده بالغ C. pipiens افزایش می‏یابد.

شکل ۴-۱۲ نمودار دورکنندگی سه آفت انباری مورد آزمایش پس از ۲ ساعت قرارگیری در معرض اسانس اکالیپتوس

شکل ۴-۱۳ نمودار دورکنندگی سه آفت انباری مورد آزمایش پس از ۴ ساعت قرارگیری در معرض اسانس اکالیپتوس

شکل ۴-۱۴ نمودار مقایسه دورکنندگی اسانس برگ اکالیپتوس برای سه آفت مورد آزمایش بین دو زمان ۲ ساعت و ۴ ساعت (حروف کوچک: مقایسه معنی‏داری دورکنندگی بین حشرات مختلف در یک زمان، حروف بزرگ: مقایسه معنی‏داری دورکنندگی بین دو زمان روی یک آفت)

در پژوهش شایسته و عاشوری (۲۰۱۰) نشان داده شد که افزایش دز مصرفی همانند افزایش دوره‏های زمانی باعث افزایش دورکنندگی در تمام موارد می‏شود که با روند به دست آمده در نتایج ما مبنی بر افزایش دورکنندگی همراه با افزایش غلظت مطابقت دارد. در بررسی‏های این محققین پودر دارچین C. aromaticum بیشترین دورکنندگی را برای S. granarius (5/95 درصد)، دانه‏های تیمار شده با فلفل قرمز Capsicum annum L. بیشترین دورکنندگی را برای T. castaneum (5/72 درصد) و فلفل سیاه Piper nigrum L. بیشترین دورکنندگی را برای R. dominica (75/58 درصد) نشان داد. پودر زردچوبه C. longa نیز کمترین اثر را نسبت به سایر گونه‏ها داشت. نتایج به دست‏آمده در مورد دانه‏های تیمار شده با فلفل قرمز مشابه نتایج دورکنندگی اسانس E. occidentalis، بیشترین اثر دورکنندگی را برای T. castaneum داشته است.
نتایج بررسی بن‏جما و همکاران (۲۰۱۲) روی دو آفت

Leave a comment