پروژه رشته پزشکی در موردصنعت داروسازی – قسمت سوم

روش‌های نمونه برداری:

1- مقدمه و تعاریف:

هرگاه امكان مطالعه تك تك افراد یك «جامعه میسر نباشد، به ناچار مطالعه بر روی بخش كوچكی از جامعه كه «نمونه» نامیده می‌شود، صورت خواهد گرفت. مهمترین ویژگی نمونه این است كه «نمونه باید تمام ویژگی‌های جامعه را داشته باشد یا به عبارتی نماینده جامعه باشد». به این ترتیب، نتیجه بدست آمده از مطالعه بر روی نمونه را می‌توان به كل جامعه تعمیم داد. در انجام آزمون‌های تجزیه‌ای و كنترلی، مطالعه جامعه دراغلب موارد مقدور نیست دلایل این امر عبارتند از:

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه   کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان   کنید

1- عدم دسترسی به كل جامعه، مانند مطالعه بر روی آلودگی‌های یك رودخانه.

2- تخریبی بودن آزمون مانند اغلب آزمون‌های تجزیه‌ای فیزیكی و شیمیایی، برای مثال می‌توان آزمون سختی قرص‌ها (آزمون فیزیكی) یا آزمون تعیین مقدار ماده مؤثره (آزمون شیمیایی) را نام برد.

3- بالا بودن هزینه مطالعه جامعه.

در اغلب آزمون‌های كنترلی فرآورده‌های دارویی، به یكی از سه دلیل فوق امكان مطالعه جامعه (یك سری Batchllot) وجود ندارد. البته موارد استثناء نی دیده می‌شوند. آزمون تشخیص ذرات معلق در آمپول‌های تزریقی از جمله آزمون‌های غیر تخریبی و با صرفه است كه قابل انجام بر روی كل جامعه (یك بچ آمپول تولید شده) می‌باشد.

نمونه‌برداری عملیاتی است كه در آن بخش كوچكی از یك مجموعه به صورت تصادفی و بدون توجه به كیفیت آن به منظور خاص انتخاب و برداشته می‌شود. در صنعت داروسازی به منظور حصول اطمینان از كیفیت اقلام دارویی (مواد مؤثره، مواد جانبی، مواد و ملزومات بسته‌بندی، ‏فرآورده‌های نهایی و غیره) نمونه‌ برداری انجام می‌گیرد. بنابراین عمیات نمونه‌برداری بسیار مهم بوده و یك بخش اساسی از سیستم تضمین كیفیت را تشكیل می‌دهد، چون بر اساس آزمایش بر روی نمونه‌هایی كه نماینده كل ماده نیستند، نمی‌توان نتیجه‌گیری معتبری در مورد كیفیت كل مجموعه انجام داد.

عملیات نمونه برداری باید با هدف آن، نوع كنترلی كه باید انجام شود و نوع ماده متناسب باشد. این عملیات باید به صورت مكتوب و با شرح كلید جزئیات موجود بوده و نیز در حین انجام كار نیز به طور كامل مستند و ثبت گردد.

نمونه: بخشی از ماده كه براساس عملیات مشخصی برداشته می‌شود. میزان هر نمونه باید جهت انجام كلیه آزمایشات پیش‌بینی شده، از جمله تكرار و بایگانی نمونه نیز كافی می‌باشد.

سری بچ (batch/ lot): یك مفدار معین از ماده اولیه، بسته‌بندی و یا محصول نهایی كه در یك فرآیند واحد و یا یك مجموعه فرآیند، فرآوری شده و می‌توان آن را همگن در نظر گرفت. در تولید پیوسته، یك سری به بخش زمانی معینی از تولید نسبت داده می‌شود كه همگن هستند و همچنین شرایط تولید پایدار و بدون تغییر باشد.

محموله: مقداری از ماده اولیه و یا محصول دارویی كه به وسیله یك سازنده تولید شده در یك زمان دو پاسخ به درخواست و یا سفارش خاصی ارائه و فروخته می‌شود. یك محموله می‌تواند شامل یك یا چند واحد بسته‌بندی و همچنین چندین سری باشد.

محصول نهایی: محصولی كه تمامی مراحل تولید از جمله بسته‌بندی به فرم نهایی و برچسب زنی را پشت سر گذاشته باشد.

ماده بسته‌بندی: هر ماده‌ای، از جمله مواد چاپ شده است. مواد بسته‌بندی بر اساس این كه در تماس مستقیم با محصول باشند یا نه، به انواع اولیه و ثانویه تقسیم می‌گردند.

ماده اولیه: هر ماده‌ای با كیفیت معین كه در تولید یك محصول دارویی بكار رفته باشد، به استثنای مواد بسته‌بندی.

نمونه‌ نهایی: نمونه‌ای كه جهت انجام عملیات ‌آزمایش آماده است.

نمونه اصلی: نمونه‌ای كه مستقیماً از ماده برداشته شده است.

نمونه بایگانی: نمونه‌ای كه به عنوان بخشی از نمونه اصلی جهت كنترل‌های آینده نگهداری و ذخیره می‌گردد. مقدار نمونه بایگانی باید جهت حداقل دو بار آزمایش كامل كافی باشد.

نمونه تصادفی: نمونه‌ای كه در آن بخش‌های متفاوت ماده، ماده شانس یكسانی جهت انتخاب داشته‌اند.

نمونه بردار: شخص مسئول جهت انجام عملیات نمونه برداری.

طرح نمونه برداری: توصیف محل، تعداد واحدها و یا مقدار ماده‌ای كه باید برداشته شود، به همراه محدوده‌های قابل قبول.

عملیات نمونه برداری: نحوه اجرای كامل نمونه برداری از ماده معین به منظور خاص، توصیف مكتوب این عملیات به همراه جزئیات، به عنوان پروسكل نمونه‌برداری در نظر گرفته می‌شود.

واحد نمونه‌برداری: هر بخش مجزا در محموله كه می‌توان آن را به عنوان یك بسته‌بندی از طرف و یا شبكه در نظر گرفت.

2- هدف نمونه‌برداری

نمونه‌برداری می‌تواند با اهداف متفاوتی انجام شود از جمله: تایید اولیه منبع تولید داده، تایید محموله داد شده، تست و آزاد سازی سری ساخت جهت مصرف، كنترل حین تولید، كنترل‌های خاص، بررسی جهت ترخیص گمركی، كنترل فساد و یا تقلب در مواد، نگهداری و بایگانی نمونه جهت كنترل‌های آینده.

كنترل‌های مورد نظر بر روی نمونه‌ها می‌تواند شامل تست شناسی داده، انجام آزمایش‌های كامل و یا بخشی از آزمون‌های فارما كوپه‌ای و یا آزمون‌های خاص باشد.

انواع مواد در عملیات نمونه‌برداری عبارتند از :

  • مواد اولیه
  • مواد حد وسط در فرآیند تولید
  • محصولات دارویی در حین تولید، قبل یا بعد از بسته بندی
  • مواد بسته بندی اولیه و ثانویه

3- مسئولیت انجام نمونه برداری آزمایش:

واحدهایی كه ملزم به انجام این عملیات هستند عبارتند از:

تولید كننده‌ها در جهت اجرای اصول GMP

مصرف كننده‌ها شامل بخش‌های دولتی و غیر دولتی كه در تملك دارد دخیل هستند ارگان‌های نظارتی دارویی در مواردی چون ترخیص محصولات قرنطینه پس از تولید یا واردات و یا جهت ردیابی داروهای فاسد، آلوده و تقلبی و جعلی.

4- فرآیند نمونه برداری

1-4- تسهیلات:

تجهیزات و تسهیلات به گونه‌ای طراحی می‌شوند كه از آلودگی مواد، افراد و محیط و همچنین آلودگی‌های متقاطع با سایر محصولات، مواد و یا آلودگی‌های محیطی جلوگیری نمایند و فرد مجری در زمان اجرای عملیات كاملاً محافظت گردد. تا جایی كه امكان دارد این عملیات در محیط یا فضای اختصاصی و مجزا انجام می‌شود، ولی در زمان نمونه‌برداری از خط تولید این ممكن نیست. همچنین برداشتن نمونه از ظروف بسیار بزرگ مواد اولیه نیز با مشكل مواجه می‌گردد. به عنوان یك اصل كلی شرایط فضای نمونه‌برداری باید مشابه فضای ساخت داده دارویی باشد. باز كردن ظروف مواد استیل در شرایط آسپتیك و فقط در صورت ضرورت انجام می‌شود و نیز برخی از مواد مانند هورمون هاوپنی سیلین الزاماً در محیط اختصاصی و با تسهیلات ویژه باز می‌شوند. برداشتن نمونه از محصولات نهایی دارویی دور بسته بندی‌ شكل دارویی مربوطه، عموماً نیاز شرایط محیطی خاصی ندارد.

2-4- ابزار و وسایل:

فرد مسئول اجرای عملیات باید تمامی ابزار آلات داوات لازم جهت باز كردن بسته‌ها، بشكه‌ها و ظروف را در دسترس داشته باشد. ابزار غبارگیری (ترجیحاً به صورت مكنده) و وسایل بستن مجدد ظروف (مانند نوارهای پملپ) همچنین برچسب پشت چسب‌دار كه نشان دهد بخشی از محتویات ظرف یا بسته برداشته شده است، اغلب مورد نیاز است.

پاك‌سازی و تمیز كردن ظرف باید قبل از عملیات انجام شود. نمونه‌برداری از مواد یكنواخت نیاز به ابزار پیچیده ندارد. انواع پیت‌ها، بشر، قیف و ابزارها ملاقه‌ای شكل جهت مایعات با ویسكوزیته پائین وسیله استوانه‌ای جهت مایعات با ویسكوزیته بالا، كاردك و سرتاس جهت جامدات پودری یا گرانول و همچنین قاشق‌های سرامیكی یا استیل زنگ نزن كه قابلیت استریل شدن به وسیله حرارت را دارند، جهت مواد استریل بكار می‌روند. ابزار مناسب جهت نمونه برداری از مواد غیر یكنواخت پیچیده بوده و نظافت آنها مشكل است. مثلاً لوله‌هایی با داشتن دریچه در قسمت پائین آنها جهت مایعات در ظروف بزرگ و میله‌های شكاف‌دار كه دارای نوك تیز باشند، جهت جامدات پودری یا گرانولی مناسب هستند، نكته مهم این است كه دستورالعمل سازنده در زمان استفاده از ابزار نمونه‌برداری باید اجرا گردد. تمامی ابزار آلات باید از مواد خنثی و پایدار ساخته شده كاملاً قابل نظافت باشند و این ابزار قبل و بعد از مصرف كاملاً شسته و با آب یا حلال مناسب آبكشی و خشك گردند و محل نگهداری مناسب داشته باشند. مراحل كامل نظافت با ذكر جزئیات در دستورالعمل مربوطه ذك می‌گردد همچنین تسهیلات كافی جهت شستشو باید در دسترس باشد. می‌توان از ابزار یكبار مصرف نیز استفاده نمود كه فواید خاص خود را دارد.

3-4- مسئولیت:

فرد نمونه بردار (مجری عملیات) لازم نیست كه یك آنالیست با تجربه باشد، ولی باید كاملاً آموزش دیده و دارای اطلاعات كافی در مواد دارویی باشد. یكی از اصول اساسی، داشتن وجدان كاری و توجه دقیق به جزئیات است. لازم است كاملاًص مراقب هر گونه علامت آلودگی و خرابی ماده باشد كه كوچك‌ترین مورد مشكوكی را باز كه جزئیات در استاد نمونه‌برداری مثبت نمایده آموش‌های اولیه و دوره‌ای مربوط به عملیات نمونه برداری كه فرد مجری باید به طور كامل آنها را گذرانده باشد (آموزش باید مستند بودن و در مدارك آموزشی فرد نگهداری شود) عبارتند از:

  • طرح‌های نمونه‌برداری
  • خطرات آلودگی محیطی، ماده و متقاطع
  • احتیاط‌های لازم در خصوص مواد ناپایدار و یا استریل برچسب‌ها و تطبیق آن با معیار‌های موجود
  • اهمیت ثبت هر گونه شرایط غیر منتظره و غیرمعمول در صورتی كه ارگان نظارتی دولتی نیاز به نمونه‌برداری از مواد دارویی دارد (خصوصاً مواد حساس و استریل) بهتر است افراد آموزش دیده از شركت با استفاده از دستورالعمل خود، كار را انجام دهد و بازرس ناظر، به صورتی كه موجب آلودگی ماده نشود، ‏فرآیند را ملاحظه و نظارت كند.

4-4- مدارك و اسناد:

یك دستورالعمل مكتوب كه از ابتدا تا انتهای كار را جزئیات توصیف می‌نماید، لازم است. مواردی چون شرایط فرد، ماده و محل، روش، ابزار، مقدار، ایمنی و احتیاط نگهدای، شرایط خاص و مواردی كه باید ثبت گردد، برای هر نوع ماده باید در این سند ذكر شده باشد. برچسب بكار رفته بر روی ظرف حاوی نمونه و بسته‌های كه نمونه از آن برداشته شده نیز جزو اسناد نمونه برداری محسوب می‌گردند. این برچسب باید به گونه‌ای باشد كه تاریخ، فرد مجری عملیات، نام ماده، مقدار، شماره سری، تاریخ ساخت، تاریخ انقضا، شرایط نگهداری ماده، تعداد كل ظروف حاوی نمونه و هدف نمونه‌برداری را نشان می‌دهد. لازم است برچسب قبل از اجرای عملیات، پر شده و روی ظرف نمونه الصاق گردد.

5-4- احتیاطات:

در حین عملیات باید به هر گونه علامت عدم یكنواختی ماده توجه نمود، این نشانه‌ها عبارتند از: تفاوت در شكل، لاندازی یا رنگ ذره كریستالی، گرانولی و یاپور ماده جامد، پوسته مرطوب در مواد جاذب آب، رسوب مواد جامد در مایع یا محصولات نیمه جامد، لایه ‌لایه شدن مواد مایع. چنین تغییراتی كه برخی از آن‌ها می‌تواند به آسانی قابل برگشت باشد، گاهی به دلیل شرایط نگهداری یا حمل و نقل و یا قرارگیری دوره‌ای خارح از حد مطلوب رخ دهد. بخش‌های غیر یكنواخت مواد (در صورتی كه وضعیت غیر عادی رخ نداده باشد) به طور جداگانه از سایر موادی كه ظاهر معمول دارند، تست می‌شوند. در این گونه موارد از مخلوط كردن نمونه‌های بخش‌های مختلف (در مواد غیر یكنواخت) باید خودداری نموده زیرا می‌تواند باعث پوشاندن آلودگی، جبران Potency پایین و یا سایر مشكلات كیفی گردد.

6-4- ایمنی و سلامت

خواندن و رعایت اطلاعات ایمنی مربوط به ماده قبل از نمونه‌برداری از ماده یا محصول، یكی از وظایف فرد نمونه بردار است. این اطلاعات باید شامل احتیاطات ایمنی لازم جهت فرد، ماده و محیط باشد. نمونه‌بردار باید دارای مباس مناسب و محافظ بوده و در صورت نیاز به تجهیزات خاص مانند ماسك‌های ویژه باید آموزش كافی جهت استفاده از آن را دیده باشد.

7-4- نگهداری و ذخیره:

ظرفی كه جهت نگهداری نمونه بكار می‌رود نباید با ماده واكنش داده و یا باعث آلودگی آن گردد. همچنین آن را از نور، رطوبت، هوا و سایر عامل مضر، بر اساس دستورالعمل نگهداری ماده حفظ نماید. به عنوان یك اصل كلی ظرف كاملاً بدون درز و نفوذ ناپذیر باشد.

نمونه مواد سبك مایع یا جامد در یك یا چند ظرف مناسب گذاشته می‌شود. نمونه مایعات در بطری شیشه‌‌ای با در پیچی دارای نوار دزدگیر ضد بخار (از جنس ماده خنثی) حفظ می‌شود. جهت مواد جامد یا نیمه‌جامد نیز ظروف شیشه‌ای با درپیچی ارجح هستند و در صورتی كه باشد، از سایر جنس‌ها می‌توان استفاده كرد.

مواد حساس به نور شیشه آمبرو یا با پیچیدن شیشه بی‌رنگ در فویل یا كاغذ سیاه رنگ حفظ می‌شوند.

هر گونه فضای خالی در بالای ماده به جهت احتمال تجزیه یا اكسیداسیون باید به حداقل برسد. در صورتی نیاز به گاز نیتروژن، تجهیزات آن باید در محل موجود باشد. در صورتی كه یك نمونه به چند ظرف تقسیم شده است، تمام آنها باید در یك بسته دارای برچسب مشخصات كامل حمل گردند. در صورتی كه نمونه بایگانی شده و به مدت طولانی نگهداری شود، جنس و شرایط ظرف آن باید مشابه ظرف ماده اصلی بوده و شرایط نگهداری آن كاملاً رعایت گردد. همچنین وضعیت در پوش و برچسب آن باید به گونه‌ای باشد كه هر گونه بازشدگی غیر مجاز را نشان دهد. باید توجه داشت كه برگرداندن فونه به ظرف ماده اصلی (اولیه، بسته‌بندی) به هیچ وجه مجاز نیست. بایگانی نمونه از هر سری محصول دارویی تا یكسال پس از تایرخ انقضاء آنها باید نگهداری شود.

فلوئو سینولون پهادو كرم025/0

دستة داروئی Category :

كورتیكوستروئید موضعی (ضد التهاب)

نام شیمیائی Chemical Name :

Pregna-1,4diene-3,20 dione,6, 9- difluoro –11,21 dihydroxy-16,17 (1-methylethylidene) bis(oxy)], (6 , 11 , 16 )

فارماكوكینتیك و مكانیسم اثر

Mechanism of action and Pharmacokinetics :

آدرنو كورتیكوئیدها با عبور از غشاء سلول و تشكیل كمپلكس با رسپتورهای سیتوپلاسمیك وارد هستة سلول شده و پس از اتصال به DNA و تحریك رونوشت برداری RNA پیامبر سبب سنتز پروتئین ها و آنزیمهای مختلفی می گردند كه در نهایت مسئول اثرات ضد التهابی این فرآورده هاست.

فلوئوسینولون استوناید سبب كاهش و یا مهار پاسخ های بافتی به مراحل التهابی می گردد و مكانیسم اثر آن مربوط به خاصیت انقباض عروقی، كاهش نفوذپذیری غشاء ، سیستم دفاعی بدن و فعالیت آنتی میتوتیك آن می باشد. اثرات وازوكنستر یكیتیو آن باعث تقلیل نشت سرم بداخل پوست كه منتج به كم شدن ورم و ناراحتی می گردد. فلوئوسینولون با تثبیت غشاء لیزوزومی باعث ممانعت از آزاد شدن مواد شیمیائی سیتوتوكسیك كه باعث بروز درد و خارش می گردند می شود. ممانعت از فعالیت میتوتیك باعث تقلیل هیپرپلازی اپی درم می گردد. و بالاخره از طریق اختلال در افزایش لمفوكین باعث كاهش عمل سیستم دفاعی بدن و محدود نمودن مهاجرت مواد مؤثر ایمنی به ناحیه التهاب می گردد.

موارد مصرف Indications :

تسكین التهابات پوستی قابل درمان با كورتیكوستروئیدها مخصوصاً در جراحت های خشك و یا كراتینیزه مانند لوپوس اریتماتوس، لیخن پلانوس، مرحلة التهابی گزروزیس (خشكی غیر عادی) پزوریازیس صورت و چین های بدن، موارد استعمال دیگر در درماتیت سبوروئیك، درماتیت آتوپیك ، خارش مقعد. درماتیت آلرژیك و تحریكی (بویژه در مراحل التهابی) ، درماتیت اگزمایی سكه شكل، درماتیت استاز شكل، پماد برای بیمارانی كه دارای ضایعات پوسته دار خشك هستند مؤثرتر است ولی بیماران اغلب شكل كرم را ترجیح می دهند.

اثرات جانبی Adverse Reactions :

در اثر مصرف طولانی اثرات سیستمیك شامل: سندرم كوشینگ، هیپرگلیسمیا و احتمال وقوع گلیكوزوری ممكناست بچشم بخورد. اثرات دیگر كورتیكوستروئیدهای موضعی شامل: علائم عفونت یا خارش، آكنه و چرب شدن پوست. احساس سوزش،تحریك، خشكی، فولیكولیت پرموئی، كم شدن پیگمانهای پوست، درماتیت در اطراف دهان، نرم شدن پوست و آتروفی پوست. در اثر استفاده از پانسمانهای محكم و مسدود نمودن، تكرار این عوارض افزایش می یابد.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

لینک متن کامل با فرمت ورد

Leave a comment