سایت دانلود

تحقیق ها مقاله ها و پایان نامه ها
تاریخ

پروژه رشته تاریخ در مورد سيري كوتاه در تاريخ عربستان – قسمت چهارم

نيز قريش در داخل خانة كعبه و اطراف آن بت ها داشتند كه بزرگترين آن هبل بوده است.

كلبي درباده بت پرست عرب روايتي دارد كه خلاصه آن چنين است:

هر كاروان كه به مكه مي آمد سنگي از سنگهاي حرم به محل خود مي برد تا بياد كعبه گرد آن سنگ طواف كند وآن را حرمت مي نهادند سپس از تعظيم اين سنگ به عبادت ديگر چيزها پرداختند.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه   کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان   کنید

و نيز نوشته اند عمرو بن لحي آيين بت پرستي را از مر دم شام ياد گرفت و از آنجا با خود بتي آورد و در كنار كعبه جاي داد.

اگر اين تعبير كلبي في الجمله درست باشد، منشأ بت پرستي تيره هايي خاص را نشان مي دهد نه بت پرستي همة‌ عرب را چه عرب همگي به مكه نمي آمده اند و اگر مي آمده اند سنگ حرم را همراه خود نمي برده اند. آنگاه پرستش درخت، و نيز چنانكه نوشتيم پرستش ماه و خورشيد و ستارگان نيز ميان صحرانشينان رواج داشته است. بايد گفت بيابان نشينان پاره اي چيزها را كه منشأ خير و بركت مي دانستند مي پرستيدند، و يا براي آنها از روي دريافت ساده خود نمونه هايي مي ساختند. آنچنانكه پاره اي چيز هاي ديگر را منشأ شر مي پنداشتند.

جن در نظر آنان ماية زيان و ضرر بود اما اگر براي كساني سودمند به حساب مي آمد. چنانكه بعض شاعران عرب بزعم خود جني داشتند كه شعرها را در خاطر آنان مي انداخت. پيش از اسلام از دينهاي آسماني- چنانكه نوشته شد- يهوديگري، مسيحيگري و زرتشتيگري در عربستان پيرواني داشت. كيش ماني را هم مي شناخته اند و شايد درحجاز تني چند هم بدان كيش گرويده باشند. مسيحيت در جنوب از راه حبشه وارد آن سرزمين شد، اما در شمال گويا نخستي بار قبيله هاي تغلب، قضاعه و غسان كه از سوي امپراتوري روم تقويت مي شدند بدين كيش گرويدند. در حيره بخار نزديكي اين سرزمين با ايران زرتشتيگري شناخته بود و پيرواني داشت، اما گروهي هم از مسيحيان در آنجا بسر مي بردند.

چنانكه كلبي نوشته است: پيش از اسلام گروهي از عرب براي انجام مراسم حج به مكه مي آمدند و حج، عمره،‌ وقوف در عرفات و قرباني را انجام مي دادند.

چهار ماه از سال: ذي قعده، ذي حجه، محرم و رجب را ماههاي حرام مي دانستند و در اين ماهها با يكديگر جنگ نمي كردند.

نزديك به ظهور اسلام گروهي در مكه و بيرون مكه پيدا شده بودند كه به بت پرستي بي اعتنا و از خونريزي و ستم كناره گير،‌ به دينهاي آسماني آنروز بي اعتما بودند. تنها خداي يگانه را مي پرستيدند. آئين ديني نداشتند. اينان كساني هستند كه متكلمان اسلامي آنان را حنفا گفته اند. مفرد آن حنيف است و به معني كسي است كه از دين باطل برگردد و اما در قرآن كريم هر جا حنيف و يا حنفا آمده مقصود كساني است كه بر دين فطرت ابراهيمي هستند.

ابن هشام بيتهايي از زيدبن عمرو بن نفيل آورد هاست كه وي در آن بيتها گرايش خويش را به خداي يگانه و بريدن از لات و عزي و نكوهش آن دو و ديگر بيان مي دارد. اگر به درستي اين بيتها از زيد باشد او را مي توان جزء دستة حنفا دانست. چنانكه گويند رسول خدا براي او آمرزش خواسته است.

ليكن سبك شعرهايي كه ابن هشام ضبط كرده است با شعرهاي سرودة عرب پيش از اسلام اختلاف دارد. و براي آشتايان فن آشكار است كه آن شعرها را پس از اسلام ساخته اند.

قانون و دين درمكه

قانون شهر مكه پيمانهايي بود كه قبيله ها با يكديگر بسته بودند و به موجب آن حقوق هر قبيله و يا وابستگان قبيله در مقابل قبيله هاي ديگر محترم شمرده مي شد. اما اگر كسي با قبيله اي پيوندي نداشت، هيچ قانوني ستمكار از او حمايت نمي كرد.

مركزيت يافتن مكه

پس از بهم خوردن وضع جنوب عربستان و پراكنده شدن مردم آن و نيز پس از آنكه راه بازرگاني از طريق خشكي رونق يافت از جاهايي كه براي تجمع جاذبيت بيشتري داشت مكه بود. مكه به سبب نزديكي با درياي سرخ از يك سو بر سر راه بازرگاني شام و فلسطين واقع شده و از سوي ديگر واسطة ارتباط راه تجارتي با يمن بود. اما گذشته از موقعيت بازرگاني، اين شهر اهميت ديگري نيز داشت كه مردمان را از نقطه هاي مختلف جزيره، در موسمي معين از سال، به خود جذب مي كرد. مي دانيم كه خانة‌ كعبه در شهر مكه واقع است و كعبه هزاران سال پيش از اسلام مورد احترام بوده است. قرآن كريم مي گويد ابراهيم چون خانوادة خود را در سرزمين بي آب و گياه حجاز جاي داد به پروردگار خود چنين گفت:

و در بارة‌ شهر مكه از خدا چنين خواست:

از عهد ابراهيم (ع) خانه كعبه كه محلي براي پرستش پروردگار يكتابود، بدين سرزمين اهيمت داد. اما در آن روزگار مردم در آنجا چگونه مي زيسته اند، پرستش آنان به چه صورت بوده است، روشن نيست. مي توان گفت تاريخ مكه از دوسو روشن است،‌ آغاز آن، چنانكه قرآن كريم خبر مي دهد، و سده پيش از تولد رسول خدا چنانكه تاريخ عرب آن را ضبط كرده است. آنچه مسلم است اينكه در سدة پنجم و ششم ميلادي مكه شهري آبادان بوده است. نزديكي آن به درياي سرخ به پيوستن راه بازرگاني افريقا به سوريه از سوي شمال، كمك مي كرده است.

زيارتگاه بودن خانه كعبه و آمدن قافله هاي حاج در موسم نيز به آباداني آن مي افزوده است.

چنانكه نوشتيم پس از بهم خوردن جنوب عربستان، دسته هايي از مردم آن سرزمين به ديگر نقطه هاي شبه جزيده رفتند. از اينان دو قبيله بنام جرهم و خزاعه مكه را محل سكونت گرفتند. تاريخ جرهميان و زماني كه در يمن مي زيسته اند روشن نيست. بعضي مورخان بر آنند كه جرهميان در عهد اسماعيل(ع) بوده اند. رياست شهر مكه را جرهميان به دست گرفتند اما با آمدن خزاعه و جنگي كه ميان آنان و جره مدر گرفت، زمام شهر به دست قبيلة خزاعه افتاد.

سلطه خزاعه در شهر مكه تا زمان قصي بن كلاب كه جد اعلاي پيغمبر اسلام است ادامه داشت. نام قصي زيد و مادر او دختر سعدبن سيل است. مادر زيد پس از مرگ شوهرش كلاب به مردي از خزاعه بنام ربيعه بن حزام از بني عذره شوهر كرد و همراه شوي با فرزندش زيد به شام نزد خويشاوندان شوهر خود رفت. گويند زيد را به مناسبت دور افتادن از زادگاهش بدان لقب ( قصي) خواندند و سپس لقب جاي اسم را گرفت.

قصي پس از رسيدن به سن بلوغ به مكه بازگشت و دختر يكي از بزرگان خزاعه بنام حليل را به زني گرفت، و از اين زن چهار فرزند به نامهاي عبدالدار، عبدمناف، عبد العزي و عبد قصي يافت. قصي رياست شهر را از دست خزاعه گرفت و خويشاوندان خود، قريش را كه بيرون شهر مي زيستند بدرون آورد.

در شهر مكه پيش از ظهور اسلام،‌ جايي براي آموختن و خواندن و نوشتن نبوده است. اما در خانواده ها كساني بوده اند كه ضرورت چنين هنر را دريافته و به خواندن و نوشتن مي پرداختند.

ليكن هيچ سندي نشان نمي دهد كه چادنشينان از خواندن و نوشتن بهره داشته اند. مگر آنكه بر حسب اتفاق شاعري يا كاهني از موطن خود به كشورهاي مجاور سفركند و در آنجا فن خواندن و يا نوشتن را بياموزد. آنچه شاعران مي سرودند و آنچه از سخنان سجع وار بر زبان كاهنان مي رفت از سينة اين بدان منتقل مي شد. بازار عكاظ كه سالي يكبار بين طائف و نخله بر پا مي شد و بازار ديگري كه درماه ذي قعده در مرالظهران و پس از آن در ذي المجاز (‌ نزديك عرفه)‌ برقرار مي گرديد جايي بود كه شاعران در آنجا سروده هاي خود را بر مردم مي خواندند.

قريش كه رياست شهر مكه را از خزاعه گرفته بخود اختصاص داده بودند، اندك اندك در كار بازرگاني افتادند. آنان محصول جنوب و شرق عربستان را به بندر هاي كنار درياي مدينترانه مي بردند و از بازارهاي دمشق گندم، زيتون، ابريشم و ديگر كالاها را به حجاز مي آوردند. كاروان قريش در سال دو سفر تجارتي داشت. زمستان به يمن و تابستان به شام. چنانكه ابن هشام نوشته است تأسيس اين دو سفر تجارتي به ابتكار هاشم جد رسول خدا ( ص) بود.

و اين دو سفر تجارتي است كه در قرآن كريم بدان اشارتي رفته است:

مهتران قبيله نيز كه از حاشية بيابان به داخل مكه آمده و در آنجا اقامت كرده بودند، پولهاي اندوخته را در راه بازرگاني و يا ربا خواري به كار انداختند، و دريافتند كه سود زندگاني اين چنين بهتر و بيشتر از زيستن در بيابان است و زيان آن كمتر. از اين گذشته نيازي ندارد با قبيله ها بجنگد، و يا مهمانسرا بسازد و مستمندان را پذيرايي كند. تغيير تدريجي وضع شهر مكه چادر نشينان را به خود جذب كرد. دامداري و بيابا نگردي را رها كردند، و به شهر رو آوردند و در خدمت اين طبقه مرفه و مالدار در آمدند. ديري نپاييد كه در مكه دو واحد اجتماعي مشخص پديد شد. اقليت ثرمندي كه بهيچ چيز جز افزودن سرمايه نمي انديشيد و اكثريت ستمكش كه بايد براي اين دسته كار كند و در مقابل صرف نيروي جسمي خود، مزدي اندك دريافت دارد.

وضع اجتماعي در شهر مكه مقارن ظهور اسلام به صورتي در آمده بود كه براي انفجار آمادگي داشت. قريش، رياست شهر را در دست گرفتند و به دليل آنكه خانة كعبه را تحت نظارت خود در آورده بودند، امتيازي به دست آورده بودند، اما اين امتياز جنبة ديني و معنوي نداشت و اگر رنگ پرستش بخود گرفته بود، باري از حقيقت تهي مي بود. آنان خداي بزرگ را فراموش كرده و بت را ابزار مقصد هاي خود كرده بودند. فطرت انساني كه بر يكتا پرستي است مغلوب هواي شيطاني شده ، ستمكاري جاي عدالت انساني را گرفته، نه ديني كه ستمكار را به راه راست بكشاند، و نه نيروئي كه به ياري ستمديدگان آيد. وقت آن رسيده بود كه دستي از غيب برون آيد و كاري بكند.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا" از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

لینک متن کامل با فرمت ورد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *