پایان نامه بررسی نقش پلیس در پیشگیری وضعی واجتماعی

دانلود پایان نامه

ساختارپلیس

دراصطلاح اداری – حقوقی، پلیس را به اداری[1]و پلیس قضایی[2]تقسیم می كنند. پلیس اداری یا تأمینی، عهده دار پیشگیری از ارتكاب جرائم و جلوگیری ازبی نظمی و اغتشاش در سطح شهرهاست و مداخله پلیس قضایی اصولاً به مرحله پس از، وقوع جرم اختصاص دارد.[3]

مبنای تقسیم بندی پلیس، به پلیس اداری و پلیس قضایی، ماهیت اقدامات پلیس در جامعه است.پلیس اداری بخشی از سازمان پلیس هر كشور است كه انجام وظایف مربوط به برقراری نظم و جلوگیری از وقوع جرم و بی نظمی در جامعه را بر عهده دارد.

پلیس قضایی به معنی سازمانی است كه وظایف مربوط به كشف جرم وجمع آوری دلایل و دستگیری مجرمان را بر عهده دارد.در واقع، وظایف پلیس قضایی پس از وقوع جرم شروع می شود.البته گاهی عملیات پلیس قضایی و پلیس اداری بایكدیگر مرز مشترك دارند.[4]

بند اول : پلیس اداری و قضایی

الف : پلیس اداری

پلیس اداری در دو مفهوم به کار برده می شود.یک مفهوم آن که کلی تر است، به معنی هر نوع نظارت و مداخله ای است که دولت از طریق وضع آیین نامه ها و مقررات برای حفظ نظم عمومی و فعالیت افراد در جامعه به عمل می آورد.[5]

مفهوم جزئی تر پلیس اداری به معنی بخشی از سازمان پلیس هر کشور است که انجام وظایف مربوط به برقراری و حفظ نظم و جلوگیری از وقوع جرم و بی نظمی در جامعه را بر عهده دارد.[6]

از پلیس اداری به عنوان پلیس انتظامی یا پلیس پیشگیری یا پلیس احتیاطی هم نام برده شده است.تمام مساعی پلیس اداری صرف پیشگیری از وقوع جرم می شود و در واقع با شروع جرم، وظایف پلیس اداری خاتمه یافته تلقی شده و پلیس قضایی وارد صحنه می شود.پلیس اداری دارای وظایفی است.
وظایف پلیس اداری، عرفا به وظایفی اطلاق می‏شود كه بیشتر جنبه خدماتی دارد؛ مثلاً اموری چون صدور گذرنامه، گواهینامه رانندگی، پروانه اماكن عمومی و… لیكن چنین به نظر می‏رسد كه پیشگیری از وقوع جرم، قسمت عمده وظایف پلیس اداری را تشكیل دهد.

پلیس در همه كشورهای جهان، دارای دو وظیفه عمده«اداری» و «قضایی» است.چنانچه این دو وظیفه را صددرصد وظایف بدانیم، اگر هشتاد درصد آن را برای وظیفه پلیس اداری منظور نماییم، كلمه‏ای به اغراق نگفته‏ایم و شاید حق مطلب، بیش از این باشد؛ زیرا اگر پلیس، وظیفه اداری را به نحو احسن انجام دهد، ندرتا به امور پلیس قضایی مشغول خواهد شد.علت تقدم وظیفه پلیس اداری، این است كه تمامی تلاش مأموران انتظامی باید صرف انتظام امور جامعه و پیشگیری از وقوع جرم شود وشعار«پیشگیری بهتر ازدرمان است»،نه‏تنهادرامورپزشكی،بلكه دربرقراری امنیت نیز مصداق دارد.

یك ضابطِ وظیفه‏شناس، با تسلّط و احاطه بر حوزه استحفاظی مربوط كه مسلما با شناخت كامل شرایط جغرافیایی، انسانی، اجتماعی و اقتصادی، میسّر است، می‏تواند مانع بروز بسیاری از جرایم متداول گردد. یك مأمور باهوش انتظامی ، به محض ورود عنصری خطاكار، اقدامات لازم را برای كنترل وی به كار می بندد و با تذكرات و هشدارهای لازم، اهالی منطقه را به وجود امنیتی كامل امیدوار می‏سازد.

یك فرمانده ی پاسگاه خوش‏فكر ، می‏تواند از بروز نزاع های دسته‏جمعی ، سرقت ، كلاهبرداری ، قتل و….

جلوگیری كند و این مهم انجام نمی‏شود، مگر این كه او به صورت فردی متحرك، جست‏وجوگر و پویا، همواره نقاط حساس منطقه استحفاظی را در كنترل داشته باشد. حتی اگر وسایل نقلیه هم در اختیارش نباشد، با حضور متناوب در مناطق حساس و از بین بردن زمینه‏های وقوع جرم، ضریب امنیتی جامعه را بالا ببرد. اهمیت پلیس اداری، از آن جا آشكار می‏شود كه پس از وقوع جرم، هر اندازه كه در دستگیری مجرم تسریع شود و به دستگاه عدالت تسلیم گردد، خواه‏ناخواه، امنیت دچار تزلزل می‏شود و تا آثار وقوع جرم از ذهن مردم پاك شود، مدت زیادی طول خواهد كشید. متأسفانه مردم نیز در شاخ و برگ دادن به حوادث، مؤثرند و در بعضی مواقع، با اغراق و گزافه‏گویی، به وحشت عمومی افزوده، امور جاری را مختل می‏سازند وچه‏بسا در این رهگذر، عده‏ای كه همواره منتظر چنین وقایعی هستند، با تهدید مردم به تكرار این حوادث، به سوء استفاده بپردازند.

ب : پلیس قضایی

لایحه قانونی تشکیل پلیس قضایی اولین بار در سال ۱۳۵۹ در ۹ ماده و ۴ تبصره تصویب شد، قرار بر این بود که پلیس قضایی از بین افسران و افراد پلیس و ژاندارمری و سایر ضابطین یا کارکنان دادگستری یا افراد دیگری که صلاحیت لازم را داشته‌باشند انتخاب یا استخدام شوند و وظایف این پلیس نیز همان تکالیفی بودکه درفصل اول ودوم از باب اول قانون آیین دادرسی کیفری وقوانین دیگر برای مأمورین‌شهربانی و ژاندارمری یا سایر مأمورینی که به موجب قوانین خاص ضابط دادگستری بوده اند نوشته شده بود.

تشکیل پلیس قضایی جزء ابتکاراتی بود که شهید بهشتی با درایت خود آنرا ایجاد نمود و بی تردید باعث تخصصی نمودن امور می‌شد که متاسفانه این قانون قابلیت اجرایی خود را بعد‌ها از دست دادباید توجه نمود که قوه قضائیه بر اساس قانون اساسی باید تشکیلات پلیس قضایی داشته باشد ، زیرا کشف جرم و اجرای

احکام و جلوگیری از فرار متهمان بر عهده دستگاه قضا است و اتفاقا این پیش بینی یکی ازنقاط قوت قانون اساسی است.

تخصصی شدن تمامی‌امور در تمامی‌سطح‌ها امری ناگزیر است و تشکیل پلیس قضایی باعث خواهد شد تا امور رسیدگی به کشف جرم و نگهداری از مجرمان به صورت بسیار تخصصی تر و بهتری انجام شده و کرامت افراد حفظ و فقط رفتارها، مجازات‌ها و شیوه‌های جزائی پیش بینی شده در قانون و آئین دادرسی در مورد آنان به اجرا در آید.

بی شک توسعه پلیس قضائی مغایرتی با عدم توسعه تشکیلات اداری و کم حجم شدن دولت نخواهدداشت،

زیرا تخصصی نمودن کارها یکی ازماموریت‌های دولت و حاکمیت شمرده می‌شودکه می‌تواند موجبات ارتقاء

سطح جامعه را در برداشته باشد.

متن کامل پایان نامه فوق در این لینک از سایت ارشدها

Leave a comment