دانلود تحقیق در مورد پروژه تشریح اهمیت جایگاه هنر در جامعه و نظام آموزشی -قسمت سوم

دانلود پایان نامه

 

.

زمانی كه فراگیران ما بتوانند از دانش خود در علوم، زیست شناسی، فیزیك، ریاضی و… امكان دستیابی به ابزارها و امكانات و روشهایی كه حاصل اندیشیدن برای نیازهای فوری و آتی فردی و اجتماعی آنهم در سایة پرورش تفكر همگرا را فراهم نمایند و از طرفی سوق داران سمت سوی آموزش به پرورش امكان دستیابی به ابزارها، امكانات و روشهای خلاقه و جدیدی كه حاصل اندیشیدن نسل فعلی بشری برای حل معضلات و مشكلات تازه و قدیمی را در سایه شكل گرفتن فرآیند تفكر واگرا و حل مسأله در فراگیران را فراهم می نماید.

 

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

توجه به هنر از منظر كتابهای درسی

تربیت و پرورش كودك همواره از وظایف مهم نسل بزرگسال یك جامعه محسوب می شود بر این اساس مربیان تربیتی، والدین و بزرگسالان كه به نحوی در ارتباط با كودكان قرار می گیرند همیشه می كوشند به این سؤالها جواب دهند كه هدف از پرورش و آموزش چیست؟ و چگونه می توان به این هدف یا هدفها دست یافت؟

وقتی كه كتابهای درسی را یكبار با دقت ورق می زنم و اهداف آن را مرور می نمایم از درس عبور از خیابان، اصول نامه نویسی، خانوادة آقای هاشمی گرفته تا ایثار و گذشت، محاسبة عملیات تفریق و تقسیم و ضرب، اصول و فروع دین و… به یك نقطه مشترك در اهداف دست می یابم و آن چیزی نیست جز پرورش تفكر همگرا و تثبیت و تقویت حالت همنواگرایی در دانش آموزانمان كه این امر بسیار مقبول و موجه و لازم است، چرا كه كودك امروز و بزرگسال فردا بتواند به قوانین و مقررات اجتماعی احترام نهاده و با رعایت آنها قوام و امنیت درونی ساختارهای اجتماعی را تقویت نماید و در نتیجه نظام آموزشی و پرورشی و نظام امنیتی و قضایی ما در آینده كمتر با مسائل و مشكلاتی كه برخاسته از حوزه های روانی- تربیتی است روبرو شود. البته این نوع هدف گزاری یعنی تقویت حالت همنواگرایی یك روی سكه است امّا روی دیگر سكه كه منقوش به تفكر واگرا می باشد كه اهمیت آن در توضیح و تفسیر تدریس فعال و پویا گذشت یكی از نقاط اساسی ضعف نظام آموزشی ما در توجه به این نوع سیستم تفكری در كتابهای درسی می باشد و دلیل آن این است.

چرا دانش آموز و دانشجویی كه دانشنامه پایان تحصیلاتش را در دست دارد از بكار بستن آموخته هایش در زندگی روزمره عاجز است؟

چرا فارغ التحصیلان دانشگاهی ما قادر به تجزیه و تحلیل ساده از وقایع پیرامونش نمی باشند؟

چرا در نظام اداری كمتر با مدیران كارآمدی روبرو هستیم كه خلاقیت را به كارشان اضافه كرده باشند و سیری از تحول و نوآوری را در نظام مدیریت و اجرای كارها و بهبود شرایط كاری و تولید محصولات عرضه كرده باشند؟

چرا در نوآوری و اختراع و اكتشاف نتوانسته ایم پرچمدار ملل باشیم.

براستی منشأ این مشكلات را در كجا بایستی جستجو نمود.

كه البته من به طور واضح به آن پاسخ خواهم داد.

پاسخ اینها و شاید دهها و صدها سؤال دیگر از این دست را باید در حذف امور تربیتی از صحنه آموزش و پرورش جستجو كرد آن هم به این دلیل كه ما در ریاضیات به كودكانمان می آموزیم 4=2+2 در علوم به آنها می آموزم ماده چیست و چه خصوصیاتی دارد و در فیزیك قانون نیوتن و… را می آموزیم و….

اما در كدامین درس و یا دروس به او می آموزیم كه او هم می تواند حرفی برای گفتن داشته باشد؟

در كدامین درس به او می آموزیم كه او هم دارای توانمندیها و استعدادهای فراوانی است كه اگرچه در ریاضی و فیزیك ضعیف است اما می تواند با ارائه توانمندیهای خود حرف های زیادی برای گفتن داشته باشد.

آری پاسخ تمامی این سئوالات در این است كه ما به فعالیتهای تربیتی فرهنگی و هنری بچه ها بها نداده ایم و به درس هنر هم كه در بطن و اساس فعالیتهای امور تربیتی می باشد بی توجه بوده ایم به گونه ای كه درس هنر هم تبدیل به یك درس خنثی یا فدایی درسهای دیگر شده است یعنی هرجا كه وقت كم آورده ایم هنر را فدای ریاضی و علوم و……. كرده ایم.

اگر ما هنر را فدا كرده ایم یعنی پرورش را فدا كرده ایم.

بُعد مهم هنر بعد پرورشی آن است نه بُعد آموزشی آن. در حالی كه امروزه جایگاه واقعی هنر در مقاطع تحصیلی ما جایگاهی نیست كه در خور اهمیت آن باشد ما حتی در نظام تربیتی-خانوادگی خود نیز دچار اشكال بزرگی هستیم و آن این است كه تصویر ما از فرزند خوب و با تربیت فرزندی است كه حرف شنو، مطیع و آرام كه در برابر هر سازی، رقصی متناسب را آغاز نماید و بر همین مبنا كودكی را كه خلاق و مستقل و صاحب اندیشه و نظر باشد فضول و گستاخ و بی ادب می پنداریم و با تكیه بر چنین طرز فكری است كه در خانه كودكانمان را به جای تشویق و پرداختن به هنر به خواندن علوم و ریاضی و… وادار می نمائیم.

بیاید به كودكانمان اجازة اظهارنظر، داستان گویی و داستان پردازی و انشانویسی و تصویرگری و حجم سازی و نقاشی و غیره را بدهیم. تصور كنید اگر افراد بزرگی چون ابوعلی سینا توانایی نگارش نداشتند چه مصیبتی عارض می شد.

اگر امثال او نمی توانستند تفكر واگرایشان را به صورت مكتوب از خود به جای نهند چه فاجعة فرهنگی ای رخ می داد؟

اما واقعیت این است كه بوعلی ها در خانه و مدرسه ها بسیارند و در كنار ما هستند فقط اجازه دهیم كه شكوفا شوند و بخشی از اجازه دادن ما تنها با درك اهمیت جایگاه هنر در توسعه فعالیتهای امور تربیتی میسّر می گردد.


و امّا راههای بهره گیری از هنردر توسعه امور تربیتی

با بهره گیری از هنر فعالان بخش امور تربیتی باید فضایی فراهم نمایند كه كودكان در آن فضا آزادانه تخیل و اندیشه كنند حواسشان تقویت شود، ظرفیت های نهفته هوش و تفكرشان پرورش یابد عواطف و احساساتشان توسعه یابد و استعداد و خلاقیت هایشان شكوفا شود.

به جرأت می توان گفت كه همه ی كودكان فعالیت های هنری را دوست دارند آن ها در این گونه فعالیتها و هنگام انجام دادن كارهای عملی، طراحی، ساختن، شكست و پیروزی را تجربه می كنند به این ترتیب، زمینه های برای بروز خلاقیت و احساسات آن ها فراهم می شود.

«در هر انسانی چه جوان و چه پیر ذوقی خلاقانه وجود دارد؛ زیرا همه ی ما از تمایل فطری برای استفاده از دست های خود و مواد لازم به عنوان ابزارهایی برای بیان هنری برخورداریم» (جان لنكستر 1373)

تقویت رویكرد تربیت هنری بعنوان هدف گذاری مهم در فعالیتهای امور تربیتی

جروم هاپس من، تربیت هنر را ناظر بر حواس مختلف، رشد تجارب حسی و لمسی حساسیت و برخورد عمیق با جلوه های بصری هنری و نقادی هنرمندانه می داند. در واقع از نظر وی تربیت هنری شامل آموزش **** رشد تجارب بصری، آفرینش و فهم اشكال نمادین بصری و نیز رشد آگاهانه ی تصورات بصری در نقاشی مجسمه سازی، هنرهای تزئینی و آموزش در زمینه ی كاربرد و اعمال قضاوت نقادانه ی  تجارب بصری است كه قطعاً توجه به تربیت هنر علاوه بر ابعاد روحی، عاطفی و روانی، از منظر آموزشی و تربیتی هم مورد توجه است در تبیین آنچه «تربیت هنری» نامیده می شود، ابعادی مانند رشد خلاقیت دانش آموزان ادراك حسی عمیق و دقیق نسبت به پدیده های هنری، پرورش حواس مختلف و به كارگیری آن ها، كسب آگاهی غنی و رشد یابنده از تجارب بصری، ساخت و آفرینش پدیده های هنری، شناخت و ارزش گذاری نقادانه ی اشكال نمادین بصری، كسب مهارتهای مربوط به تجلی و ابزار هنرمندانه، شناخت فهم تاریخی- فرهنگی، افزایش حساسیت دانش آموز نسبت به ویژگی ها و ابعاد زیباشناختی پدیده های مختلف و دقت و توجه به طبیعت و عناصر موجود در آن مورد تأكید است كه توجه به تربیت هنری در توسعه فعالیتهای امور تربیتی اهداف زیر را می تواند در برگیرد.

1- زیبا شناسی   2- ارتباط با طبیعت         3- آشنایی با تاریخ هنر   4- تولید محصول هنری   5- نقد هنری

شاید امور تربیتی در برگزاری اردوهای تفریحی و سیاحتی و یا در برنامه های اوقات فراغت خود هزینه های زیادی را متحمل شود امّا می تواند با هدف گزاری صحیح روی تقویت تربیت هنری بچه ها به اهداف بسیار مهمی در برنامه های تربیتی خود دست یابد.

كه تا كنون این خلاء در برنامه های تربیتی وجود داشته است.

یعنی كمتر ما در برنامه های امور تربیتی به فراگیران یاد داده ایم كه به جنبه های زیباشناختی پدیده ها توجه كرده و از آن الهام گرفته و یك اثر هنری را خلق نمایند.

انسان خود زیباترین آفریده ی خداوند است و خداوند عالم را به زیباترین صورت ممكن آفریده و در آن صورتگری كرده است «هوالله الخالق الباری المصور الاسماء الحسنی» (حشر/ 24)

و شما را او تصویر كرد و صورت بخشید و به بیان دیگر، صورت شما را خلق كرد آن هم نه بر هر صورتی بلكه به زیباترین صورتها.

«خلق السموات و الارض بالحق و صوركم فاحسن صورتكم» (تغابن/3)

یعنی شما را در بهترین و زیباترین صورتی كه برتر از آن ممكن نیست آفریده است.

زیبایی ها، چه آن ها كه در نمایشگاه طبیعت اند و چه آن ها كه محصول فكر و ذوق انسانی اند، از دیدگاه اسلام محبوب و مطلوبند و همه، مستند به خدا هستند. آیه های متعددی در قرآن مجید زیبایی ها را به خدا نسبت می دهند و حتی محروم ساختن مردم از زیبایی ها را نكوهش می كنند:


بهره گیری از هنر به منظور معرفی زیبایی های معقول و معنوی در فعالیتهای امور تربیتی

«قل من حرم زینه الله التی اخرج لعباده» (اعراف/32)

كلمة اخراج در این آیه بیانگر این نكته است كه خداوند در قرآن مجید زیبایی های محسوس، معقول و معنوی را تذكر می دهد و آن ها را در برابر دیدگانِ سر و جان انسان، به تصویر می كشد پس از اولین قدم، آشنا كردن كودكان با زیبایی های محسوس موجود در طبیعت باعث شادی و آماده شدن آن ها برای شناخت زیبایی های معقول و معنوی می شود. در نتیجه كودكان می توانند یافته های خود را به زیباترین شكلی كه برایشان امكان دارد در آثار خود نمود بخشند. بر این اساس، آشنا كردن بچه ها با زیبایی ها و توجه به طبیعت به عنوان یكی از آیات و نمونه های زیبایی، اهمیت دارد و باعث تقویت حس زیباشناسی و زیبادوستی در آن ها می شود و آن ها را از زشتی ها دور می كند.

كه قطعاً یكی از مهمترین اهداف در فعالیتهای امور تربیتی آشنا كردن فراگیران با خوبی ها و بدی ها و زشتی ها و زیبایی ها می باشد تا بدین وسیله آنان با یكی از مهمترین فروع دین اسلام كه همانا نهادینه كردن فرهنگ عفاف و پاكی و امر به معروف و نهی از منكر می باشد تحقق یابد د و چه راهی بهتر از هنر كه به طرقی زیبا بتوان این اهداف را نهادینه كند .

بهره گیری از هنر به منظور ارتباط با طبیعت و توجه به نظم هستی و قدرت خالق یكتا (وحدت در عین كثرت و كثرت در حین وحدت)

طبیعت برای انسان، كمال است، نهایت زیبایی است و منبع الهام است. هوایی كه استنشاق می كنیم آبی كه می نوشیم، گلی كه می بوییم، خورشیدی كه غروب می كند، پرنده هایی كه در پرواز است و… از نظامی تبعیت می كنند كه ما هم جزئی از آن هستیم و در آن مشاركت داریم همه ی این وابستگی ها نشانه ی ارزشمند بودن طبیعتی است كه با تمامی نیش و نوشش همیشه پویاست و نیرویی را در بطن خود دارد. این نیرو كه بر تمامی پدیده ها و روابط انسان با آن ها حكومت دارد. آن نظم عالی است كه انسان به عنوان جزئی از كل نظام هستی وابسته به آن و متأثر از آن است. انسان با دقت در محیط پیرامون خود به نكات و ظرایفی دست یافته و توانسته است به اختراعات و ابداعات تازه ای دست یابد و فراهم نمودن زمینه تفكر و تعمق در نشانه های خداوند و پی بردن به قدرت خالق بی همتا و یكتا كه این امر منطبق می شود بر تقویت اصول و پایه های اساسی دین مبین اسلام یعنی توحید، معاد، عدل و…. بگونه ای كه خداوند نیز در قرآن انسانها را سفارش می كند به نظاره دقیق آیات و نشانه های خداوند و تفكر در آن

«و جعلنا اللیل و النهار آیتین فمحونا آیه اللیل و جعلنا آیه النهار مبصره» (اسراء /12)

و گردانیدیم شب و روز را در دو نشانه و آیت، سپس محو كردیم آیت شب را و گردانیدیم آیت روز را روشنی بخش و نور دهنده ی چشم

«و فی الارض آیات للموقنین» (ذاریات/ 30)

و آن چه در زمین است، نشانه هایی است برای كسانی كه یقین آوردند.

«ان فی السموات و فی الارض لایات للموقنین» (جاثیه/3)

و به راستی در آسمان ها و زمین برای مؤمنان نشانه هایی است

«و فی خلقكم و ما یبث من دابه آیات لقوم یوقنون» (جاثیه/4)

در آفرینش شما آدمیان و انواع بی شمار حیوان (با خلقت های عجیب) كه در روی زمین پراكنده اند هم آیات و براهین قدرت حق برای اهل یقین آشكار است.

در طبیعت ارتباط منظم بین اجزاء، وحدت كل را به وجود می آورد. حكیم ابوعلی سینا در بیان نظم هستی می گوید

-«جنبه ی كلیت عناصر، ایجاد كثرت می كند و جنبه ی كیفیت آن ها، همین كثرت را به وحدت باز می گرداند»


بهره گیری از هنر در توسعه فعالیتهای امور تربیتی به منظور آشنایی فراگیران با تاریخ هنر و میراث فرهنگی در انسان سازی و عبرت آموزی

در حقیقت میراث فرهنگی، هویت و شناسنامه ی هر قوم و ملت است و نشان می دهد كه آن قوم و ملت چگونه زیسته و در شكل گیری تمدن بشری چه نقشی داشته است.

آثار به جا مانده از گذشتگان، ارزش های فرهنگی و تربیتی بسیاری دارند. این آثار در رشد و تعالی حیات امروز و فردای انسان مفید و مؤثرند؛ انسان ساز و عبرت آموزند.

البته شایان ذكر است هنگامی كه از میراث فرهنگی صحبت می شود، تنها آثار و اشیای قدیمی موجود در خانه ها یا موزه ها مدّنظر نیست میراث فرهنگی شامل تمامی تفكرات، اعتقادات، آداب و رسوم، زبان و هنر در طی زمان است و حتی انسان ها را كه حاصل دانش و فرهنگ موروثی نیاكان خود هستند و در طول زمان، آن را محفوظ داشته و به كمال رسانده اند را شامل می شود.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

Leave a comment