دانشگاه آزاد اسلامي

واحد ارومیه

 

فرم پيشنهادیه تحقيق

پايان‏نامه‌ دکتری حرفه ای/کارشناسی ارشد

 

عنوان تحقيق به فارسي: بررسی رابطه مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای با فرسودگی شغلی در بین کارمندان مخابرات ارومیه در سال 1394

 

 

پرسش آغازین:

آیا بین مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای و فرسودگی شغلی در کارمندان مخابرات ارومیه رابطه وجود دارد؟ اگر دارد به چه میزان است؟

 

ج- بيان مسأله اساسي تحقيق به طور كلي (شامل تشريح مسأله و معرفي آن، بيان جنبه‏هاي مجهول و مبهم، بيان متغيرهاي مربوطه و منظور از تحقيق) :

از آنجا كه پيچيدگيهاي فراواني در دنياي كار وجود دارد بايد اطلاعات ضروري جهت مشاغل ارائه گردد و از اين طريق فشارهاي شغلي و همچنين فرسودگي شغلي و علايم مذكور كاهش يابد تا از اين طريق به جنبه‌هاي كاربردي دست يابيم. ولي اين وضعيت زماني امكانپذير است كه شناخت كاملي از ماهيت بنيادي فرسودگي شغلي داشته باشيم و تأثير مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای را در آن مورد بررسي قرار داده و بتوانيم با ظرافت خاصي آنرا ملاحظه كنيم (ساعتچي، 1386). فرسودگي شغلي به عنوان نشانگان تحليل عاطفي، مسخ شخصيت و عملكرد شخصي تعريف مي‌گردد (احمدي، 1385). هرچند تاكنون تلاشهاي بسياري در مورد شناسايي عوامل مؤثر بر فرسودگي شغلي صورت گرفته است اما اين عوامل تاكنون به طور قطعي مشخص نشده‌اند.

برای مقابله با این مسئله چندین سال است که روش­های مدیریت فشار روانی به منظور آموزش افراد جهت چگونگی پیشگیری، کاهش و هم­چنین مقابله و سازگاری با فشار روانی تدوین گشته است. مدیریت فشار روانی در کار، فرآیند پیوسته­ی نظارت، تشخیص و پیشگیری از محرک­های تنش­زای مفرط است که اثرات مضری بر بازدهی کارکنان و مدیران دارند. این محرک­های تنش­زا بیشتر تابع محیط و ادرک فرد از محیط هستند (رایتانو و کلینر[1]، 2004). نارضایتی از شغل همبستگی بالایی با آشفتگی­های روانی از جمله افسردگی دارد (کومبر[2] و همکاران، 2002).

بخشایی نشان داد که بین باورهای کارآمدی جمعی و باورهای خودکارآمدی معلمان با فرسودگی شغلی رابطه­ی منفی و معنی­داری وجود دارد. پارک[3] در پژوهشی به این نتیجه رسید که حمایت اجتماعی همبستگی مثبتی با وضعیت ذهنی کارکنان بیمارستانی دارد. مقابله شامل توانايي شناختي و رفتاري است كه فرد در موقعيت تنيدگي زا به كار مي‌برد (هاينز[4]، كالان[5]، تري[6] و گالويز[7]، 2002). افراد به منظور كنار آمدن با مشكل و جلوگيري از پيامدهاي منفي در شرايط تنيدگي‌زا از راهبردهاي مقابله‌اي[8] استفاده مي‌كنند (لازاروس[9] و فولكمن[10]، 1982). به عقيده،  فولكمن و لازاروس مقابله عبارت است از تغيير دائمي كوششهاي شناختي و رفتاري به منظور كنترل نيازهاي خاص دروني و بيروني كه فشارآور بوده و فراتر از منابع فردي است. لازاروس و فولكمن به دو نوع مقابله عمومي شناخته شده اشاره دارند، مقابله مشكل مدار (مقابله روياروگر ، خويشتن داري و حل مدبرانه مسئله)كه معطوف به حل مشكل با انجام اعمالي است كه منبع استرس را تغيير مي‌دهند و مقابله هيجان مدار (تفكر آرزومندانه، گريز – اجتناب، خود سرزنشگري، فاصله گيري) كه كاهش دهنده يا اداره كننده آشفتگي همراه يك موقعيت است.

فراشناخت با مفهومي كه در روان شناسي شناختي جديد مطرح شده است به عنوان يكي از مولفه‌هاي مهم شناخت و همچنين رابطه آن با يادگيري و پيشرفت تحصيلي، همواره توجه پژوهشگران را به خود جلب كرده و به تدريج برخي مفاهيم مرتبط با آن نيز پا به عرصۀ متغيرهاي پژوهشي در تحقيقات مربوط به آموزش و يادگيري نهاده‌اند.

از بین عوامل روانشناختی مرتبط با سلامت روانی می‌توان به ساز و کارهاي شناختی و فراشناختی که رفتار ما را تحت تأثیر قرار می‌دهند، اشاره نمود. انسان‌ها ارگانیسمهاي خود تنظیم کننده‌اي هستند که قادر به ارزیابی و بازبینی رفتار خود و دیگران هستند، اما چگونگی این بازبینی به تکلیف مورد نظر، نیازهاي برآمده از تکلیف، دانش فرد در مورد آن تکلیف و انواع راهبردهاي شناختی که فرد به کار می‌گیرد، بستگی دارد. ارزیابی فرد از حالات عاطفی خود اغلب به عنوان دروازهاي جهت ارزیابیهاي بیشتر در مورد آن تکلیف، نیازهاي آن، دانش لازم براي انجام آن و راهبردهاي لازم براي انجام آن عمل است.

فراشناخت به عنوان هر دانش یا فرایند شناختی تعریف می‌شود که در ارزیابی، بازبینی یا کنترل شناخت سهیم است. در یک سطح می‌توان فراشناخت را به عنوان یک جنبهي عمومی شناخت در نظر گرفت که در همه امور شناختی دخالت دارد (موسز و برید[11]، 2012). ظهور نظریه‌هاي شناختی در آسیب شناسی روانی به افزایش علاقه به ویژگیهاي شناخت و تنظیم آن منجر گردیده است. نظریه‌ي کنش اجرایی خود نظم بخش ولز و ماتئوس[12] (S-REF) اولین نظریه‌اي است که نقش فراشناخت را در سبب شناسی و تداوم اختلالات روانی مفهوم سازي کرده است. براساس این نظریه، اختلال روانی فعالیت یک سندرم کلی شناختی- توجهی است که از دانش فراشناختی فرد ناشی می‌شود و در موقعیت‌هاي مشکل زا فعال شده و پردازش می‌شود. این الگو در پی تبیین آن است که ذهن چگونه در یک الگوي تحریف شده و منفی پردازش درگیر می‌شود و چگونه پردازشهاي فراشناختی به افکار منفی، باورهاي تحریف شده و هیجانهاي آشفته کمک می‌کنند (ولز، 2000؛ ترجمه بهرامی و رضوان، 1385).

در اين ميان اونيل و عابدي[13] (1996) بر مبناي تعاريف پينتريچ و دي گروت (1990) و فلاول (1979) و با اقتباس و تمثيل از سازه‌هاي نظريۀ اضطراب حالتي- صفتي (اشپيلبرگر،1975)، مفهوم فراشناخت حالتي را معرفي نموده‌اند.

اونيل و عابدي ضمن توضيح فراشناخت و تمايز قايل شدن بين فراشناخت صفتي و فراشناخت حالتي، فراشناخت صفتی را به صورت ” نظارت متناوب و آگاهانه فرد بر خود به منظور بررسي ميزان دستيابي به اهدافش و در صورت لزوم توانايي انتخاب و به كارگيري راهبردهاي متفاوت”، و فراشناخت حالتي را به صورت حالتي گذرا در موقعيت‌هاي ذهني كه از لحاظ شدت، متغير است، در طول زمان تغيير مي كند و با ويژگي‌هاي برنامه ريزي، خود بازبيني، راهبردهاي شناختي يا عاطفي و خودآگاهي شناخته مي‌شود؛ تعريف كرده‌اند.

بر اساس اين تعريف، آگاهي فرد از خود شامل موارد زير مي‌شود:

الف- برنامه ريزي: شخص بايد داراي هدف و برنامه اي براي رسيدن به آن باشد (چه اين هدف برايش تعيين شده باشد و چه خود انگيخته باشد).

ب- خودبازبيني: شخص به ساز و كارهايي جهت نظارت بر خود و ميزان دستيابي به اهدافش نياز دارد.

ج- راهبرد شناختي: شخص بايد از يك راهبرد شناختي يا عاطفي براي نظارت بر فعاليت‌هاي ذهني خود اعم از فعاليت‌هاي حيطه وابسته، و فعاليت‌هاي مستقل از حيطه، برخوردار باشد. براي مثال، پيدا كردن نكته اصلي، يك راهبرد شناختي حيطه وابسته است.

د- آگاهي: شخص از فرايند شناختي خود آگاهي دارد.

همچنین به دلیل عدم کارآیی راهبرد استفاده شده ممکن است مشکلات بیشتری برای فرد به وجود آید. در ادبیات مربوط به راهبردهای مقابله‌ای و فشار روانی، اتفاق آراء زیادی وجود دارد که می‌توان بین راهبردهای مقابله‌ای مسئله مدار، هیجان مدار و اجتنابی تمیز قائل شد (زیدنر و اندلر، 2006 به نقل از پاشاشریفی، 1389)

مسئله اصلی پژوهش حاضر این است که آیا بین مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای و فرسودگی شغلی در کارمندان مخابرات ارومیه رابطه وجود دارد؟ اگر دارد به چه میزان است؟ و چه عواملی بر فرسودگی شغلی آنها تأثیر گذار است؟ آیا میان مؤلفه‌های فراشناختی و فرسودگی شغلی رابطه وجود دارد؟ و آیا بین راهبردهای مقابله‌ای و فرسودگی شغلی رابطه وجود دارد؟ همچنین آیا با شناخت راهبردهای مقابله‌ای و مؤلفه‌های فراشناختی می‌توان از فرسودگی شغلی کارکنان مخابرات کاست؟ با توجه به مطالب عنوان شده این تحقیق در خصوص کارکنان مخابرات مطرح می‌شود.

 

د – اهمیت و ضرورت انجام تحقيق (شامل اختلاف نظرها و خلاءهاي تحقيقاتي موجود، ميزان نياز به موضوع، فوايد احتمالي نظري و عملي آن و همچنين مواد، روش و يا فرآيند تحقيقي احتمالاً جديدي كه در اين تحقيق مورد استفاده قرار مي‏گيرد:

مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای و رابطه آن دو با فرسودگی شغلی از ضرورت و اهمیت انجام این تحقیق می‌باشد. سندرم فرسودگی شغلی دارای علائمی چون علائم جسمی (سردرد، زخم معده و …) علائم روانی (افسردگی، خشم) و علائم رفتاری (کم کاری و غیبت از کار) می‌باشد. همچنین فرسودگی شغلی نقش مهمی در بازدهی کار و سلامت روانی (کارکنان) دارد که عدم توجه به آن و عوامل ایجاد کننده آن اثرات نامطلوبی بر جای خواهد گذاشت (شفیع آبادی، 1385).

همانطور که قبلاً نیز ذکر شد فراشناخت به عنوان هر دانش یا فرایند شناختی تعریف می‌شود که در ارزیابی، بازبینی یا کنترل شناخت سهیم است. در یک سطح می‌توان فراشناخت را به عنوان یک جنبهي عمومی شناخت در نظر گرفت که در همه امور شناختی دخالت دارد (موسز و برید[14]، 2012). ظهور نظریه‌هاي شناختی در آسیب شناسی روانی به افزایش علاقه به ویژگیهاي شناخت و تنظیم آن منجر گردیده است. نظریه‌ي کنش اجرایی خود نظم بخش ولز و ماتئوس[15] (S-REF) اولین نظریه‌اي است که نقش فراشناخت را در سبب شناسی و تداوم اختلالات روانی مفهوم سازي کرده است. براساس این نظریه، اختلال روانی فعالیت یک سندرم کلی شناختی- توجهی است که از دانش فراشناختی فرد ناشی می‌شود و در موقعیت‌هاي مشکل زا فعال شده و پردازش می‌شود. با توجه به جامعه آماری این تحقیق بر آنیم تا مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای و رابطه آن دو با فرسودگی شغلی در کارکنان مخابرات شهر ارومیه در سال 1394 تبیین نماییم.

فرسودگی شغلی در بر گیرنده فرسودگی روانی ناشی از کار زیاد و فشار روانی بالاست که در طول زمان به وجود می‌آید و طیفی از پیامدهای جسمی، عاطفی، میان فردی و رفتاری به وجود می‌آورد. این سندرم در مشاغلی که با انسانها سر و کار دارد بیشتر مشاهده می‌شود (گوردون، 2002). همچنین براساس مقاله نبرد با فرسودگی، فرسودگی اغلب برای کارمندان در زندگی کاری آنها حادث می‌شود و تأثیر فرسودگی این است که کارکنان نسبت به ارباب رجوع خود دلسوز نیستند و کمترین استعداد و آمادگی را برای کار به کار می‌گیرند و به طور کلی پر کار نمی‌باشند (نانسی سالواتو، 2003). تحقیقات نشان می‌دهد که بین راهبردهای مقابله اجتناب مدار و هیجان مدار با فرسودگی شغلی رابطه مثبت وجود دارد (گلد و بکاستر، 2003 و رفیعی، 1392).

از سویی یکی از مؤلفه‌های دیگر که همواره در فرسودگی شغلی مورد توجه بوده است راهبردهای مقابله‌ است. این مؤلفه تأثیرگذار در فرسودگی شغلی با متغیرهای دیگر در ارتباط است. یکی از این متغیرها مؤلفه‌های فراشناختی می‌باشد. با توجه به این تعاریف تایید رابطه مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای مؤید دیدگاهی خواهد بود که می‌توان با تمرکز بر مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای مؤثر از اختلالاتی همچون فرسودگی شغلی پیشگیری کرد. همچنین دقت شود در شرکت مخابرات ارومیه در سال 1394 چه میزان مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای با فرسودگی شغلی رابطه دارد.

 

 

ه- مرور ادبیات و سوابق مربوطه (بيان مختصر پیشینه تحقيقات انجام شده در داخل و خارج کشور پيرامون موضوع تحقیق و نتايج آنها و مرور ادبیات و چارچوب نظري تحقیق):

خادمی و سیف (1390) در پژوهشی تحت عنوان بررسی تأثیر آموزش مؤلفه‌های فراشناختی در کاهش رفتارهای ضد اجتماعی جوانان زندان مرکزی ارومیه نشان دادند بين ميانگين نمرات پس آزمون آزمودني‌هاي گروه آزمايش و شاهد در مؤلفه هاي فراشناختي تفاوت معن يدار به دست آمد. پيگيري نتايج آموزش‌ها نشان داد كه رفتارهاي ضد اجتماعي گروه آزمايش كاهش معني دار دارد (P < 0/05). نتايج اين پژوهش نشان داد كه مؤلفه‌هاي فراشناختي، مختل يكي از عوامل رفتارهاي ضد اجتماعي جوانان بوده، مداخلات فراشناختي در كاهش رفتارهاي ضد اجتماعي آنها مؤثر مي‌باشد.

کوجیما[16] و همکاران در پژوهشی بر روی 120 کارگر ژاپنی نشان دادند که همبستگی بالایی بین افسردگی، اضطراب و حمایت شغلی پایین وجود دارد (کوجیما و همکاران، 2002).

تئودور[17] و همکاران (2008) نشان دادند وجود مشكلات فراشناختي در افراد ضد اجتماعي است و در آن مطالعات به تأثيرگذاري مثبت مداخلات فراشناختي در اصلاح رفتارهاي ضد اجتماعي فرايند شده است.

منظمی تبار و همکاران (1392) در پژوهش خود تحت عنوان مقايسه اثربخشي مداخله‌هاي فراشناختي (MCT) و رفتاری- شناختی (CBT) بر كاهش علائم اختلال اضطراب فراگیر و باورهای فراشناختی بیماران مبتلا به این اختلال نشان دادند میانگین نمرات گروه درمان فراشناختی در علائم اختلال اضطراب فراگیر  و باورهای فراشناختی از دو گروه دیگر پایین‌تر بود و میانگین گروه مداخله شناختی-رفتاری نیز نسبت به گروه کنترل در این متغیرها پایین‌تر بود (p>0.05). همچنین نشان دادند مداخله فراشناختی و رفتاری- شناختی هر دو در کاهش علائم GAD و باورهای فراشناختی موثر هستند با اين وجود به نظر مي‌رسد مداخله فراشناختي در كاهش علائم GAD موثر تر از روش CBT است.

ولز[18] (2009) نشان داده است که براي راهبردهای مقابله‌ای هر دو رويکرد درمان رفتاري –شناختي (CBT) و درمان فراشناختي (MCT) موثر مي‌باشد.

توماسن[19] و همکاران در مطالعه­ای به این نتیجه رسیدند که پزشکان خانواده دچار سطوح بالای افسردگی می­باشند و نیمی از آن­ها تمایل به تغییر محیط کار خود دارند (تومانسن و همکاران، 2001).

ادیمانسیا[20] و همکاران نشان دادند که تنش، اضطراب و افسردگی با شرایط نامساعد شغلی و عدم امنیت شغلی همبستگی مثبت دارد (ادیمانسیا و همکاران، 2008).

راسلی[21] و همکاران نشان دادند که حمایت شغلی با کیفیت زندگی، همبستگی مثبت و با افسردگی و تنش، همبستگی منفی دارد (راسلی و همکاران، 2008).

وانگ[22] و همکاران در بررسی رابطه­ی بین تنش کاری و اختلالات روانی نشان دادند که کارکنان مردی که تقاضای بیشتر و کنترل کمی در محیط کار داشتند افسردگی و اضطراب بیشتری نشان می­دادند. همچنین سیاست­هایی که شرایط محیط کار را ارتقا می­دهند تأثیرات مثبتی بر وضعیت روان­شناختی آنها داشت (وانگ و همکاران، 2008).

پول[23] و همکاران مشاهده کردند که اختلالات روانی مشاهده شده در کارکنان با تغییرات محل کار و شرایط محیط کار همبستگی دارد (پول و بشیر، 2007).

همچنین گورابی و همکاران (1388) در پژوهشی بر روی کارکنان شرکت ملی نفت ایران به این نتیجه رسیدند که هر چقدر میزان سختی کار بیشتر باشد میزان شکایت‌های جسمی، اضطراب و بی­خوابی، عملکرد اجتماعی نامطلوب، افسردگی و مشکلات عمومی سلامت نیز بالاتر است (به نقل از شاره، 1390، ص 22).

ماسلاچ و لي تر[24] (2008) در بررسي خود درباره رابطه بين فرسودگي شغلي و تعهد سازماني در ميان معلمان نتيجه گرفتند تعارض نقش و ناخوشايند بودن همكاران مي‌تواند فرسودگي عاطفي را به دنبال داشته باشد و منجر به مسخ شخصيت شود.

در پژوهش ديگري روسا و كوستانسكي[25] (2010) در بررسي ميزان فرسودگي شغلي و رابطه آن با وضعيت استخدام کارکنان رابطه معناداري بين مولفه‌هاي مذكور نيافتند هر چند کارکنان مرد فرسودگي بالاتري را نسبت به زنان تجربه كردند.

همچنين دورمن[26] (2003) رابطه معناداري بين محيط كلاس و مدرسه با مسخ شخصيت و رابطه عزت نفس با فرسودگي شغلي يافت.

لايمن و گويدن[27] (2007) به نقل از يزدي دريافتند برخي افراد با ريختهاي شخصيتي خاص بيشتر مستعد فرسودگي شغلي هست.

كشتكاران (1387) در بررسي رابطه بين تنيدگي و فرسودگي شغلي در کارمندان و مديران به اين نتيجه رسيد كه هبستگي معنادار و مستقيم بين فراواني و شدت فرسودگي با تنيدگي وجود دارد.

خاكپور و بيرشك (1390) در بررسي ميزان شيوع فرسودگي شغلي در بين مشاوران و رواندرمانگر آن به اين نتيجه رسيدند كه ميان فرسودگي از نظر جنسيت تفاوت معناداري وجود ندارد. افراد تيپ A فرسودگي بيشتر در مقايسه با افراد تيپ B تجربه مي‌كنند و بين تعداد مراجعان و فرسودگي شغلي رابطه معناداري وجود دارد.

همچنين بابلي (1389) در پژوهش خود به اين نتيجه رسيد كه ميان سابقه مديريت، سن و فرسودگي شغلي مديران رابطه معناداري وجود ندارد ولي ميان ابعاد فرسودگي و روشهاي مقابلهاي مديران رابطه معناداري وجود دارد.

غباري بناب و خزاعي (1383) به اين نتيجه رسيدند كه تفاوت معناداري بين معلمان مدارس عادي و معلمان مدارس استثنايي وجود دارد. بين جنس و مدرك تحصيلي با فرسودگي تفاوت معناداري مشاهده نشد و معلمان جوان و كم سابقه دچار فرسودگي بيشتري مي‌شوند. در تحقيقي با عنوان علل بروز تعارض در رفتار معلمان و مديران و ارتباط آن با پيشرفت تحصيلي، انگيزش پيشرفت و ويژگيهاي روانتني دانش آموزان سه عامل فرسودگي شغلي، رضايت شغلي و ايدئولوژي كنترل را از عوامل اصلي مي‌داند.

 

 

و جنبه جديد بودن و نوآوري در تحقيق:

انجام این تحقیق و نتایج آن می‌تواند راه حلهای کاربردی و مؤثری در جهت کاهش مشکلات و مسائل مربوط به فرسودگی شغلی کارکنان ارائه دهد و با راهبردهای مقابله‌ای می‌توان گامی در جهت جلوگیری از فرسودگی شغلی در کارکنان شرکت مخابرات گذاشت. همچنین با توجه به اینکه متغیرهای مورد استفاده در این تحقیق به همراه یکدیگر تاکنون به عنوان تحقیق و مقاله و پایان نامه استفاده نشده است بر آن شدم تا این تحقیق را تحت عنوان بررسی رابطه مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای با فرسودگی شغلی در بین کارمندان شرکت مخابرات ارومیه انجام دهد.

 

ز- اهداف مشخص تحقيق (شامل اهداف آرماني، کلی، اهداف ويژه و كاربردي):

هدف کلی: بررسی رابطه مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای با فرسودگی شغلی در بین کارمندان مخابرات ارومیه در سال 1394

اهداف جزئی:

1- بررسی رابطه بین مؤلفه‌های فراشناختی با فرسودگی شغلی در کارمندان مخابرات ارومیه در سال 1394

2- بررسی رابطه بین راهبردهای مقابله‌ای با فرسودگی شغلی در کارمندان مخابرات ارومیه در سال 1394

 

ح در صورت داشتن هدف كاربردي، نام بهره‏وران (سازمان‏ها، صنايع و يا گروه ذينفعان) ذكر شود (به عبارت دیگر محل اجرای مطالعه موردی):

با توجه به اینکه این تحقیق از نوع هدف کاربردی می‌باشد نتایج آن می‌تواند در سازمانها و اداره دولتی و غیردولتی کاربرد داشته باشد.

 

ی-  فرضيه‏هاي تحقیق:

فرضیه اصلی: بین مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای با فرسودگی شغلی در بین کارمندان مخابرات ارومیه در سال 1394رابطه وجود دارد.

فرضیات فرعی:

1- بین مؤلفه‌های فراشناختی با فرسودگی شغلی در کارمندان مخابرات ارومیه در سال 1394رابطه وجود دارد.

2- بین راهبردهای مقابله‌ای با فرسودگی شغلی در کارمندان مخابرات ارومیه در سال 1394رابطه وجود دارد.

 

ک- تعريف واژه‏ها و اصطلاحات فني و تخصصی (به صورت مفهومی و عملیاتی):

تعریف نظری مؤلفه‌های فراشناختی: ميل به دانستن و تلاش براي دانستن و فهميدن از ويژگي‌هاي جدايي ناپذير وجود آدمي است. از اين رو، ذهن انسان همواره درگير انبوهي از پرسش‌ها بوده است. در اين ميان،‌ اين پرسش اساسي كه فرد درباره دانستن چه مي‌داند، ‌و چگونه و تا چه حد مي داند جايگاه خاص خود را داشته است. همچنین فراشناخت را می توان به معنی آگاهی فرد از فرآیند تفکر خود و توانایی اش برای کنترل این فرآیند دانست (کاکیروگلو[28]، 2007؛ دیسوت و ازسوی[29]، 2009؛ هاکر و دونلوسکی[30]، 2003). فراشناخت یک مدل شناختی است که در یک سطح بالاتر فعالیت می‌کند و بر پایه نظارت و کنترل قرار دارد (افکلیدز[31]، 2001). از مؤلفه‌های فراشناختی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

–  دانش فراشناختی: دانش فراشناختی به دانش و باورهایی که شخص دربارۀ منابع شناختی خود در یک حیطه، اینکه چقدر خوب در آن حیطه عمل می کند، راهبردها و روش های اکتشافی که می تواند استفاده کند، و ماهیت آن حیطه دانش اشاره دارد (فلاول، 1987).

– کنترل فراشناختی: کنترل فراشناختی یا خودتنظیم کنندگی (نظارت بر درک مطلب) کارکنان را بر توانایی آنها در درک معنای یک متن اثر می‌گذارد. اما سوالی که اینجا مطرح می شود این است که چه چیزی می‌تواند کارکنان را قادر سازد تا هنگام خواندن یک متن بر فرآیندهای فراشناختی شان کنترل کامل داشته باشند.

تعریف عملیاتی مولفه‌های فراشناختی: در این تحقیق منظور از مؤلفه‌های فراشناختی نمره‌ای است که فرد از پرسشنامه فرا شناخت (MCQ) (ولز و همکاران، 2009) به دست می‌آورد.

 

تعریف نظری راهبردهای مقابله‌ای: مقابله[32] تلاشی است که فرد برای موقعیتی که نیاز به سازگاری[33] دارد، انجام می‌‌دهد تا محرک تنش­زا را حذف و یا تقلیل دهد و اغلب میان راهبردهای مقابله­ای مسئله­مدار و هیجان­مدار[34] و یا کارآمد و ناکارآمد تمایزهایی وجود دارد. پژوهش­هایی که به بررسی هر یک از این راهبردهای مقابله­ای پرداخته­اند، نشان داده‌اند که این راهبردها در کنار هم اثربخش هستند (ویلیین و همکاران، 2007).

تعریف عملیاتی راهبردهای مقابله‌ای: نمره‌ای است که آزمودنی از پرسشنامه راهبردهای مقابله‌ای (بیلینگز و موس، 1981) بدست می‌آورد.

 

تعریف نظری فرسودگی شغلی: در تعريف گيبسون (1994) فرسودگي كاري عبارت است از يك فرايند روان شناختي كه تحت شرايط استرس شغلي شديد حادث مي‌شود و خود را بصورت فرسودگي عاطفي،‌ مسخ شخصيت Depersonalization ، كاهش انگيزه براي پيشرفت و ترقي نشان مي‌دهد. در تعريف ديگري فرسودگي شغلي يا كارزدگي عبارتست از: ‌از پا افتادگي و رخوت متصدي شغل به خاطر فشار رواني كار است كه شخص قادر به مقابله مناسب با آن نيست. به اين ترتيب، ‌ماسلاچ مفهومي چهار بعدي از فرسودگي ارائه مي‌دهد:

خستگي عاطفي: به از دست دادن انرژي عاطفي و شخصي مربوط مي‌شود. شخصي كه دچار خستگي شده احساس درماندگي مي‌كند و كار براي او خسته كننده مي‌شود. معلم در اين حالت نمي‌تواند درس را به خوبي ارائه دهد.

عملكرد شخصي: منظور اين است كه احساس فرد از عملكرد شخصي خود او حاصل مي‌شود و ممكن است فرد احساس كند كه عملكرد او با موفقيت همراه نيست.

مسخ شخصيت: فرد در اين حالت افراد ديگر را به عنوان يك فرد انساني مدنظر قرار نمي‌دهد و آنها را به صورت يك شي درك مي‌كند. اين کارکنان نگرش خصمانه و بدبينانه‌اي به همکاران خود دارند.

درگيري: احساس گرفتاري فكري و عاطفي در برخورد با سازمان و مرجع (دشتكي، 1384) به زعم ماسلاچ و جكسون (1981) اين تنها ابزاري است كه فرسودگي را مي‌سنجد.

تعریف عملیاتی فرسودگی شغلی: نمره‌ای است که آزمودنی از پرسشنامه فرسودگی شغلی (ماسلاچ، 1981) بدست می‌آورد.

 

4-روش شناسی تحقیق:

الف- شرح كامل روش تحقیق بر حسب هدف، نوع داده ها و نحوه اجراء (شامل مواد، تجهيزات و استانداردهاي مورد استفاده در قالب مراحل اجرايي تحقيق به تفكيك):

تذكر: درخصوص تفكيك مراحل اجرايي تحقيق و توضيح آن، از به كار بردن عناوين كلي نظير، «گردآوري اطلاعات اوليه»، «تهيه نمونه‏هاي آزمون»، «انجام آزمايش‏ها» و غيره خودداري شده و لازم است در هر مورد توضيحات كامل در رابطه با منابع و مراكز تهيه داده‏ها و ملزومات، نوع فعاليت، مواد، روش‏ها، استانداردها، تجهيزات و مشخصات هر يك ارائه گردد.

 

انتخاب روش درهرتحقیق بستگی به هدف تحقیق،وسعت دامنه وچگونگی روش جمع آوری اطلاعات دارد.علاوه بر این عنوان تحقیق،طرح تحقیق وفرضیه های تحقیق در انتخاب روش مناسب برای تحقیق نقش دارند.در این پژوهش هدف ما مطالعه رابطه مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای با فرسودگی شغلی در بین کارمندان مخابرات ارومیه می باشد.به زبان علمی تر می خواهیم آن چه در حال حاضر وجود دارد واز آن استفاده می شود را بررسی کنیم یعنی قصد هیچ گونه دخل وتصرفی برای انجام تحقیق خود نداریم وصرفاً آن چه هست را مورد بررسی قرار می دهیم.ویژگی های این پژوهش بیشتر با روش تحقیق زمینه یابی یا پیمایشی سازگاری دارد چون این روش به منظور مطالعه شرایط موجود به کاربرده می شود وباید پدیده هایی که درزمان حال اتفاق می افتند سروکار دارد واز نظر نوع پژوهش علمی بیشتر یک نوع تحقیق کاربردی است یعنی بیش از این که در خدمت افزایش عمق ویا وسعت معلومات انسان باشد ودر خدمت کاربری های علمی نظریه ها واصول علمی در خصوص جامعه آماری مربوط است ونتایج آن را می توان پس از اتمام تحقیق به کاربست. پس می توان گفت نوع تحقیق،کاربردی وروش تحقیق پیمایشی یا زمینه یابی است

 

 

 

ب-  متغيرهاي مورد بررسي در قالب یک مدل مفهومی و شرح چگونگی بررسی و اندازه گیری متغیرها:

 

—-

 

ج   شرح کامل روش (ميداني، كتابخانه‏اي) و ابزار (مشاهده و آزمون، پرسشنامه،  مصاحبه،  فيش‏برداري و غيره) گردآوري داده‏ها :

تحقیق حاضر به صورت کتابخانه‌ای و میدانی مورد بررسی قرار خواهد گرفت بدین صورت که برای بدست آوردن کلیات و ادبیات نظری و پیشینه تحقیق از مقالات، کتب در دسترس و اینترنت استفاده خواهد شد و جهت بررسی میدانی، ابزار مورد استفاده در اين پژوهش پرسشنامه مؤلفه‌های فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای و فرسودگی شغلی می‌باشد.

 

 

 

ابزار تحقیق

پرسش­نامه­ی راهبردهای مقابلهای[35]: این پرسش­نامه توسط بیلینگز و موس[36] در سال 1981 برای بررسی نحوه‎ی پاسخگویی افراد به حوادث تنش­زا ساخته شد که در ابتدا 19 سئوال داشت و در تجدید نظر بعدی به 32 سئوال افزایش یافت (حسینی قدمگاهی، 1390). در پژوهش حاضر از پرسش­نامه‎ی 32 ماده‎ای که حسینی قدمگاهی با اندکی دخل و تصرف مجددا آن را تنظیم نموده است استفاده شد. این پرسش­نامه 5 نوع راهبرد مقابله‎ای را با مقیاس لیکرت 4 درجه‎ای می‎سنجد: مقابله‎ی مبتنی بر حل مسئله، مقابله‎ی مبتنی بر مهار هیجانی، مقابله‎ی مبتنی بر ارزیابی شناختی، مقابله‎ی مبتنی بر مهار جسمانی یا جسمانی کردن مشکلات و مقابله‎ی مبتنی بر جلب حمایت اجتماعی. حسینی قدمگاهی ضریب پایایی بازآزمایی این پرسش­نامه را 79/0 به دست آورد. هم­چنین مقدار پایایی برای خرده مقیاس­های این پرسش­نامه در پژوهش وی عبارت بود از: 90/0=r برای مقابله‎ی مبتنی بر حل مسئله، 65/0=r برای مقابله‎ی مبتنی بر مهار هیجانی، 68/0= rبرای مقابله‎ی مبتنی بر ارزیابی شناختی،90/0=r برای مقابله‎ی مبتنی بر جسمانی کردن مشکلات  و90/0=  r برای مقابله‎ی مبتنی بر جلب حمایت اجتماعی.

 

پرسشنامه فرسودگي شغلي ماسلاچ: براي اندازه گيري ميزان فرسودگي شغلي کارکنان از پرسشنامه فرسودگي شغلي استفاده خواهد شد كه بعضي عبارتها با توجه به جامعه معلمان مورد بازنگري قرار گرفت. اين پرسشنامه شامل سه خرده آزمون اصلي و يك خرده آزمون فرعي است. سه خرده آزمون اصلي مقوله‌هاي خستگي عاطفي، عملكرد شخصي و مسخ شخصيت را مورد سنجش قرار مي‌دهد و بعد چهارم كه “درگيري” نام دارد الزاماً جنبه خاصي از فرسودگي را نمي‌سنجد. مشخصات خاص هر مقوله به قرار زير است:

خستگي عاطفي: به از دست دادن انرژي عاطفي و شخصي مربوط مي‌شود. شخصي كه دچار خستگي شده احساس درماندگي مي‌كند و كار براي او خسته كننده مي‌شود. معلم در اين حالت نمي‌تواند درس را به خوبي ارائه دهد.

عملكرد شخصي: منظور اين است كه احساس فرد از عملكرد شخصي خود او حاصل مي‌شود و ممكن است فرد احساس كند كه عملكرد او با موفقيت همراه نيست.

مسخ شخصيت: فرد در اين حالت افراد ديگر را به عنوان يك فرد انساني مدنظر قرار نمي‌دهد و آنها را به صورت يك شي درك مي‌كند. اين معلمان نگرش خصمانه و بدبينانه‌اي به دانش آموز دارند.

درگيري: احساس گرفتاري فكري و عاطفي در برخورد با سازمان و مرجع (دشتكي، 1384) به زعم ماسلاچ و جكسون (1981) اين تنها ابزاري است كه فرسودگي را مي‌سنجد.

سئوالات 1 تا 9 به خرده آزمون تحليل عاطفي، 10 تا 17 عملكرد شخصي و 18 تا 22 به مسخ شخصيت و سئوال باقي مانده بعد درگيري را مي‌سنجد. سئوالات در مقياس هفتگانه ليكرت بوده كه براساس اين مقياس از نمره صفر براي گويه هرگز و نمره هفت براي گويه هر روز نمره گزاري شده است. در ضمن قسمتهاي مختلف اين پرسشنامه قابل جمع نيستند، زيرا نمره بالا در بعد تحليل عاطفي و مسخ شخصيت نشانگر فرسودگي بالا و نمره بالا در بعد عملكرد شخصي نشانگر فرسودگي پايين است. به منظور تعيين سطح فرسودگي در ابعاد مسخ شخصيت؛ تحليل عاطفي و درگيري نمرات بين 1 تا 99/3 فرسودگي پايين، 4 تا 99/5 متوسط و 6 به بالا فرسودگي بالا را نشان مي‌دهد با اين تذكر كه بعد از محاسبه نمره عملكرد شخص هرچه نمره اين بعد بالاتر باشد وضعيت بهتر خواهد بود.

دشتکی پايايي ابعاد پرسشنامه فرسودگی شغلی را از روش آلفاي كرونباخ که شامل عاطفي 87%، عملكرد شخصي 69%، مسخ شخصيت 51% و درگيري 56% مي‌باشد را بدست آورد.

 

پرسش نامه فراشناخت (ولز و همکاران): پرسش نامه فراشناخت توسط ولز، کارت رایت و هاتون[37] (2009) برای شناخت مؤلفه‌های فراشناخت ساخته شد. اين پرسش نامه 30 ماده دارد و هر آزمودني به هر ماده به صورت چهار گزينه (مخالفم، كمي موافقم، به طور متوسط موافقم، خيلي موافقم) پاسخ مي‌دهد. اين گزينه‌ها به ترتيب (1 تا 4) يا بر عكس (4 تا 1) با توجه به جهت سؤال نمره گذاري مي شوند. اين پرسش نامه 5 مؤلفه فراشناختي را مي‌سنجد. از لحاظ پايايي، ضريب آلفای کرونباخ اين پرسش نامه و مؤلفه‌هاي آن در دامنه‌اي از 72/0 تا 93/0 گزارش شده است. در ايران، شيرين زاده دستگيري اين پرسش نامه را ترجمه و آماده نموده، ضريب همساني دروني آن را به كمك ضريب آلفای کرونباخ براي كل مقياس 91/0 و براي خرده مقياس‌هاي آن در دامنه 71/0 تا 87/0 و پايايي بازآزمايي اين آزمون را در فاصله چهار هفته براي كل مقياس 73/0 و براي خرده مقياسهاي آن در دامنه 59/0 تا 83/0 گزارش كرد. همچنين همبستگي كل مقياس با مقياس اضطراب خصلتي برابر با 43/0 و همبستگي خرده مقيا سها را در دامنه 28/0 تا 6/0 گزارش كرد. در پژوهش ديگري ابوالقاسمي و همكاران ضريب آلفای کرونباخ اين پرسش نامه برابر 85/0 اعلام داشتند (22). ابراهيم زاده (به نقل از ابوالقاسمي و همكاران) نيز در پژوهش خود ضريب همساني دروني اين پرسش نامه را برابر با 83/0 به دست آورد (22). قابل ذكر است كه در يك بررسي ايراني، ميانگين 5 مؤلفه فراشناخت و ميانگين كل آن براي آزمودني‌هاي بهنجار به شرح زير بوده است: اعتماد شناختي: 32/8، باورهاي مثبت در مورد نگراني: 12/9، خودآگاهي شناختي: 48/16، باورهاي منفي در مورد خطر نگراني: 68/15، باورهايي در مورد نياز به شاهد افكار: 76/7 و ميانگين كل: 36/57 . اين اطلاعات می‌توانند برای تفسیر میانگین‌های به دست آمده در این تحقیق مورد استفاده قرار گیرند.

 

 

د جامعه آماري، روش نمونه‏گيري و حجم نمونه (در صورت وجود و امکان):

جامعه آماری بر حسب اطلاعات دریافتی از کارگزینی شرکت مخابرات شهر اروميه در قالب کلیه كاركنان شرکت مخابرات شهر ارومیه به تعداد 1500 نفر اعم از رسمی، پیمانی، قراردادی و شرکتی بدست آمد که از جدول مورگان برای محاسبه نمونه تحقیق استفاده خواهد شد.

حجم نمونه بر اساس جدول مورگان محاسبه شده و حجم نمونه مورد مطالعه از طریق جدول مورگان 220 نفر از بین كاركنان مخابرات شهر اروميه در سال 1394 كه مشغول به كار می‌باشند برآورد می‌گردد که از طریق نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب خواهند شد. در این نمونه گیری   هر عضوی در جامعه برای انتخاب شدن به عنوان یک آزمودنی از شانس مساوی و معین برخوردار است به طوری که انتخاب هیچ عضوی در انتخاب عضو بعدی مؤثر نباشد. به عبارت دیگر هر آزمودنی به طور مستقل از سایر آزمودنی ها، شانس انتخاب شدن برابر دارد.

 

هـ – روش‌ها و ابزار تجزيه و تحليل داده‏ها:

روش تجزیه و تحلیل داده‌ها بصورت توصیفی و استنباطی انجام خواهد شد که در این تحقیق به منظور توصیف و تفسیر داده‌های پرسشنامه از روشهای آمار توصیفی درصد و نسبت استفاده خواهد شد. در روش توصیفی، با شمارش فراوانی و درصد فراوانی، میانگین، واریانس، انحراف معیار برای ارائه داده‌های مربوط به مؤلفه‌های عدالت سازمانی استفاده خواهد شد. اطلاعات و داده‌های خام با استفاده از روشهای معین ضمن طبقه بندی شدن به صورت جداول و نمودارهای آماری ابتدا از تک تک آزمودنی‌ ها حاصل خواهد شد. در قسمت استنباطی به تعیین ارتباط و شدت و جهت ارتباط بین نظرات آزمودنیها در مورد هر یک از ابعاد پرداخته خواهد شد. جهت انجام این کار براساس نرم‌افزار SPSS از آزمون ضریب همبستگی پیرسون و ضریب رگرسیون چندگانه استفاده خواهد شد که هم وجود ارتباط و هم شدت و جهت ارتباط را به خوبی نشان خواهد داد.

آمار استنباطی: از آزمون t مستقل برای بررسی ارتباط معنی دار و تفاوت بین مؤلفه‌های بيگانگي شغلي و هوش معنوي و ارتقاء سطح رفتارهاي فراقش سازماني که متناسب با نوع داده‌ها و مقیاسهای اندازه گیری عمل خواهد شد. و همچنین برای استنتاج درباره فرضیه‌های تحقیق از ضریب همبستگی پیرسون با معیار تصمیم گیری آلفا 05/0 و درجه آزادی n-2 استفاده خواهد شد که در این دست از تحقیقات دو دسته اطلاعات از یک گروه لازم است.

 

 

و- منابع مورد استفاده

منابع فارسی

1- انجمن روانپزشكي آمريكا. (۲۰۰۰). متن تجديد نظر شده راهنماي تشخيصي و آماری اختلال هاي رواني چاپ چهارم، TR-IV-DSM (محمد رضا نيكخو،هاماياك آواديس يانس)، تهران: انتشارات سخن.

2- باچر،ج؛ مینکا، س. و هولی،ج. (١٣٨٩). آسیب شناسی روانی (جلد دوم) (ترجمه ی یحیی سید محمدی).(چاپ دوم). تهران: ارسباران (تاریخ انتشار به زبان اصلی ٢٠٠٧، ویراست سیزدهم).

3- خادمی، علی و سیف، علی اکبر (1390). بررسي تأثير آموزش مؤلف ههاي فراشناختي در كاهش رفتارهاي ضد اجتماعي جوانان زندان مركزي اروميه. مجله تحقيقات علوم رفتاري، دوره 9، شماره 3

4- دلاور، علي (1381). روشهاي تحقيق در روانشناسي و علوم تربيتي، انتشارات ويرايش، چاپ دوازده ويرايش سوم.

5- سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس و حجازي، الهه. ( 1387 ). روش‌هاي تحقیق در علوم رفتاري. تهران: انتشارات آگاه.

6- شاره، حسین (1390). تاثیر تنش های شغلی، راهبردهای مقابله با تنش، تاب آوری و سلامت روانی در رضایت شغلی تکنسین‌های بی هوشی. مقاله پژوهشی روان شناسی بالینی، دانشگاه تربیت معلم سبزوار ، دوره دوم، شماره 49

7- کدیور، پروین. (1382). روانشناسی تربیتی. تهران، انتشارات سمت.

8- کاظمی، ح. کشاورزیان، ف. قربانی، م. (1390). بررسی بین حالات فراشناخت و حل مساله با بهزیستی روانی در دانش آموزان دختر و پسر شهر اصفهان. اولین همایش یافته های علوم شناختی در تعلیم و تربیت. دانشگاه فردوسی مشهد، ص 756-742.

9- ولز، آ. (١٣٨٥). اختلالات هیجانی و فراشناخت. (ترجمه‌ی فاطمه بهرامی و شیوا رضاییان). اصفهان: انتشارات مانی.

 

منابع انگلیسی

Bakhshaei, F. [Relationship between collective and self efficacy beliefs with job burnout in Kerman]. MA. Dissertation. Tehran: Tehran University, College of psychology and education sciences, 2008: 92-101. (Persian)

Coomber S, Todd C, Park G, Baxter P, Firth-Cozens J, Shore S. Stress in UK intensive care doctors. Br J Anaesthesia 2002; 89: 873-81.

Edimansyah BA, Rusli BN, Naing L, Mohamed BA, Winn T, Tengku BR. Self-perceived depression, anxiety, stress and their relationships with psychosocial job factors in male automotive assembly workers. Ind Health 2008; 46(1): 90-100.

Goorabi Kh, Shareh H, Behpajooh A, Keihani M. [Investigating of mental health, depression and anxiety in personnel of National Iranian Oil Company]. Research Project. Tehran: Shahd Institution, 2008: 105-305. (Persian)

Kojima M, Senda Y, Hayashi H, Tokudome S. [An example of psychometric validation of a mental health questionnaire used at a work place]. Sangyo Eiseigaku Zasshi 2002; 44(6): 236-41. (Japanese)

Poole CJ, Basheer S. A cluster of occupational mental illness in an NHS trust. Clin Med 2007; 7(4): 362-4.

Raitano RE, Kleiner BH. Stress management: Stressors diagnosis, and preventative measures. Manag Res News 2004; 27: 32-8.

Rusli BN, Edimansyah BA, Naing L. Working conditions, self-perceived stress, anxiety, depression and quality of life: A structural equation modeling approach. BMC Public Health 2008; 8(1): 48.

Teodor, A., Gardner, T.W, Dishion TJ, Connell AM., (2008). Adolescent self-regulation as resilience: resistance to antisocial behavior within the deviant peer context. Journal of Abnormal Child Psychology 2008; 36(2): 273-84.

Thommasen HV, Lavanchy M, Connelly I, Berkowitz J, Grzybowski S. Mental health, job satisfaction, and intention to relocate. Opinions of physicians in rural British Columbia. Can Fam Physician 2001; 47: 737-44.

Vlaeyen J, Crombez G, Goubert L. The psychology of chronic pain and its management. Phys Ther Rev 2007; 12: 179-88

Wang JL, Lesage A, Schmitz N, Drapeau A. The relationship between work stress and mental disorders in men and women: Findings from a population-based study. J Epidemiol Community Health 2008; 62(1): 42-7.

 

 

 

 

 

 

5– استفاده از امكانات آزمايشگاهي واحد:

آيا براي انجام تحقيقات نياز به استفاده از امكانات آزمايشگاهي واحد ارومیه مي‌باشد؟  بلي   خير

در صورت نياز به امكانات آزمايشگاهي لازم است نوع آزمايشگاه، تجهيزات، مواد و وسايل مورد نياز در اين قسمت مشخص گردد.

نوع آزمايشگاه تجهيزات مورد نياز مواد و وسايل مقدار مورد نياز

امضاء استاد راهنما:                     امضاء مديرگروه تخصصي:

 

[1] . Raitano & Kleiner

[2] . Coomber & Todd & Park & Baxter & Firth-Cozens & Shore

[3] .  Park

[4] . Hyens

[5] . Callan

[6] . Terry

[7] . Gallois

[8] . coping strategies

[9] . Lazarus

[10] . Folkman

[11] . Moses & Barid

[12] . Wells & Matthews

[13] Oُ  Neil & Abedi

[14] . Moses & Barid

[15] . Wells & Matthews

[16] . Kojima

[17] . Theodore

[18] . Wells

[19] . Thommasen

[20] . Edimansyah

[21] . Rusli

[22] . Wang

[23] . Pool

[24] . Maslash & lieter

[25] . Rocca & Kotonski

[26] . Dorman

[27] . Leyman & gudn

[28] Cakiroglu

[29]  Desoete & Ozsoy

[30] Hacker & Dunlosky

[31] Efklides

[32] . Coping

[33] . Adjustment

[34] . Problem Solving and Emotional Coping Strategies

[35] .  Coping Style Questionnaire

[36] . Billings, Moos

[37] . Wells & Cartwright & Hatton


0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *