وجود یک برنامه کلان هدف‏دار که‏ با واقع‏بینی تهیه شده باشد، و به درستی مورد اجرا قرار گیرد، می‏تواند پیشران خوبی برای توسعه صادرات نرم افزار کشور باشد. در سال‏های گذشته از طرف شورای عالی انفورماتیک و وزارت صنایع پروژه‏هایی برای این موضوع تعریف گردید و به‏ شرکت‏های بعضا” بی‏ربط خصوصی سپرده شد که هیچ نتیجه‏ای‏ نداشت. نبود هدایت و برنامه مشخص، دستگاه‏های متولی دولتی را به سوی اقدامات عجولانه و بدون هدف تحریک کرده و می‏کند که در عمل نه تنها صادرات نرم افزار را گسترش نمی‏دهد بلکه‏ مانع از تلاش‏های موجود نیز می‏شود.
۲-۱-۲) مشکلات بین المللی
شرایط خاص جمهوری اسلامی و تحریم‏ها و بی‏عدالتی‏های‏ کشورهای خارجی که جهان را از منظر منافع خودشان می‏بینند و همچنین افکار عمومی که تحت تأثیر شدید رسانه‏های‏ غربی قرار دارند، مسلما” باعث فرصت‏سوزی در همه حوزه‏ها و بخصوص حوزه صادرات نرم افزار می‏شوند.
۲-۱-۳)رویکرد اشتباه بودجه‏های تکفا
رویکرد تکفا دادن پول به بخش دولتی‏ و انجام پروژه‏ها در بخش خصوصی است. این رویکرد تنها بازار بیمار دولتی را گسترش داده و توجه معدود نگاه‏هایی که برای‏ صادرات به سوی خارج از کشور چشم دوخته بودند به بازار داخل‏ جلب نمود. از آنجایی که نیازهای اولیه این بازار عمدتا” تجهیزات‏ یا آموزش است، بنابراین تکفا در عمل شرکت‏ها را تشویق نموده‏ تا به کارهای واسطه‏گری روی بیاورند. تداوم این رویکرد ضربه نهایی را به پیکره صادرات نرم افزار کشور فرود خواهد آورد.
۲-۱-۴)توجه سایر کشورها به این موضوع
بسیاری از کشورها بخصوص کشورهای آسیایی‏ در پی کسب سهم از بازار آن برآمده‏اند. این مسأله و ایجاد رقبای جدید و حتی ارزان‏تر و از کشوری که مشکلات ما را هم ندارند، به معنای از بین رفتن بازار بالقوه صادرات نرم افزار می‏باشد.
۲-۱-۵) الگوی تجارت نرم افزار
یکی از مهم‏ترین مشکلات صادرات نرم افزار در ایران وجود تفکر مبتنی بر تولید کننده در تجارت است. تفکری که در آن‏ رقابت حذف می‏شود و مشتری مجبور است. یکی از دلایل این‏ تفکر ناآگاهی مشتری است که رفع آن نیازمند اطلاع‏رسانی‏ قوی در این زمینه می‏باشد، چیزی که در کشور ما وجود ندارد. در این سیستم مشتری به سراغ تولید کننده می‏رود و تولید کننده‏ است که در تعیین قیمت و کیفیت نقش اصلی را دارد.
تفکر دیگر، تفکر جهانی تجارت نرم افزار، تفکر مبتنی بر مشتری است که در آن«حق با مشتری است». تولیدکنندگان با ابزاری چون اعتبار، کیفیت و قیمت مناسب سراغ مشتریان رفته‏ و آن‏ها را جذب می‏کنند. با توجه به این دو تفکر، تولیدکنندگان داخلی نرم افزار که مشتریان خود را دارند و جذابیت‏های دیگر بازار از جمله‏ خرید و فروش سخت افزار آن‏ها را مشغول کرده است، تنها منتظر مشتریان جدید هستند. از آن طرف مشتریان خارجی‏ به دنبال تولیدکنندگان معتبر با کیفیت و ارزان قیمت هستند که از نزدیک‏ترین جا برمی‏گزینند. مشتریان خارجی منتظر تولیدکنندگان و تولیدکنندگان داخلی‏ منتظر مشتریان هستند. با این بن بست، صادرات نرم افزار هیچ گاه انجام نمی‏گیرد.
۲-۱-۶)بحران نرم افزار و کمبود نیروی انسانی متخصص
دنیای نرم افزار تا کنون با دو بحران اساسی مواجه شده است. بحران نخست در اواخر دهه ۶۰ و در پی شکست بسیاری از پروژه‏های نرم افزاری بزرگ(و اتمام آن‏ها با هزینه و زمانی به‏ مراتب بیشتر از میزان پیش‏بینی شده) بروز کرد. بحران دوم‏ در دهه ۸۰ پس از رشد سریع صنعت الکترونیک و ارزان شدن‏ سخت افزار و در نتیجه بکارگیری رایانه در تمام عرصه‏ها بروز کرد. کمبود نیروی انسانی لازم جهت طراحی و تولید نرم افزارهای‏ مورد نیاز، بارزترین نمونه بحران مذکور تلقی می‏شود.
در صورتی که برنامه درستی برای کشور تدوین شود و اهدافی برای صادرات نرم افزار تعیین گردد، مسلما” نیروی انسانی‏ به مراتب کیفی‏تر و کمی‏تر از امروز مورد نیاز خواهد بود.
۲-۱-۷) ارتباطات بین المللی و بازاریابی
برخی از صاحب نظران انفورماتیک، مهم‏ترین دلیل ضعف‏ صادرات نرم افزار را کمبود نیروی برنامه‏نویس تلقی می‏کنند. بر اساس این نظر در یک سیستم مبتنی بر تولید، با افزایش‏ برنامه‏نویس، میزان کار داخل کاهش می‏یابد و این خود باعث‏ رقابت می‏گردد. از نتایج این رقابت، افزایش کیفیت و رواج‏ تفکر مبتنی بر مشتری خواهد بود. در نتیجه افراد و شرکت‏ها از بن بست خارج شده و برای یافتن کار مجبور به بازاریابی خارجی‏ و برقراری ارتباطات بین المللی می‏گردند. پس باید دولت در تربیت برنامه‏نویس ماهر اقدام کند.
هر چند کلیت این نظر درست است ولی اشکالاتی نیز بر آن وارد است: این طرح در صورتی یک طرح دراز مدت‏ چندین ساله است؛ در حالی که شرکت‏ها بیشتر تمایل به‏ طرح‏های کوتاه مدت هستند. مهاجرت برنامه‏نویسان زبده به‏ خارج از کشور یکی از مهم ترین موانع این طرح است. هم چنین‏ گستردگی کار نرم افزار(بخصوص نرم افزارهای بی‏کیفیت که‏ برای ادارات دولتی ساخته می‏شود)و افزایش روز افزون نیاز به آن با مقوله کمبود کار داخلی در تضاد است و تا موقعی‏ که بر کیفیت نرم افزارهای تولید داخل، نظارتی اعمال نشده و سفارش‏های دولتی از طریق مناقصه و رقابت واقعی ارائه نشوند، این طرح به نتیجه موفق نهایی دست نخواهد یافت.(اکرمی فر، ۱۳۸۴)
۲-۲) وضعیت صادرات ایران از نظر آمار و ارقام:
بر اساس آمارهای موجود ایران تا سال ۱۳۸۸ تقریبا ۷

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

۵میلیون دلار صادرات نرم افزار داشته است (طلایی، ۱۳۹۰). این در حالی است که بازار نرم افزار جهانی در سال۲۰۰۷، ۲۵۱ میلیارد اعلام شده است . (نهاوندیان، ۱۳۸۷) نمودار ۲-۱ رشد صادرات نرم افزار از سال ۱۳۸۲ تا سال ۱۳۸۸ را نشان می دهد. که هرچند مبلغ کل صادرات کم است اما صعودی است.
سال
نمودار۲-۱ رشد صادرات نرم افزار از سال ۱۳۸۶تا سال۱۳۸۸

رشد درصد تغییرات ۱۳۸۸ ۱۳۸۷
۹٫۳ ۱۰۹ ۷۰ ۶۴

 

رشد درصد تغییرات