دانلود پروژه رشته پزشکی در مورد ساختمان و عملكرد لیزوزوم و میكروبادی – قسمت دوم

دانلود پایان نامه

اجسام رسوبی

بعضی ازموادی كه توسط آندوستوز به داخل سلول راه یافته وهضم نشده اند وقسمتهایی از ارگانل هایی كه اتوفاگوسیتوزه شده ولی هضم نشده اند در واكوئولهای هضمی باقی می مانند و تشكیل اجسام رسوبی، یا تلو لیزوزوم (telolysosomes) یا اجسام متراكم (dense bodies) را می دهند. اجسام رسوبی معمولاً بزرگ، نامنظم در شكل وكاملاً متراكم نسبت به الكترون می باشند و بقایای هضم نشده غالباً به شكل لایه هایی ازغشاء ،دانه هاوتوده های بی شكل دیده می شوند(شكل 4-8) اجسام رسوبی یاپس مانده معمولاً فعالیتهای هیدرولیتیكی از خود نشان نمی دهند.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

نحوه تشكیل شدن و عمل لیزوزومها

آنزیمهای لیزوزومی به تجزیه متابولیتها در سلولها اشتغال داشته و در واكنشهای سنتزی و انتقالی سلول شركت ندارند. لیزوزومهای اولیه از قسمت ترانس دستگاه گلژی منشاء می گیرند و به صورت وزیكولهایی از آن جدا می‌‌گردند . این وزیكولها ممكن استدارای غشاء صاف و یا پوشش دار باشند و دارای قطری برابر 50 تا 100 نانومتر هستند .پس از جدا شدن آنها از ترانس – گلژی پوشش كلاترینی وزیكولها از بین می رود. آنزیمهای لیزوزومی در سیتوزول توسط ربوزومهای متصل به شبكه آندوپلاسمی ( به طوری كه قبلاً شرح داده شد) سنتز می گردند و مقداری از آنها در لومن شبكه آندوپلاسمی آزادمی‌گردند و تعدادی نیز به صورت متصل به غشاءآن باقی می مانند و پس از این مرحله پروتئینهای لیزوزمی توسط وزیكولهای انتقالی كوچك و یا احتمالاً به واسطه ارتباط مستقیم از طریق سیسترنها مقدور می گردد به دستگاه گلژی انتقال می یابند . در آنجا پس از عبور از یكایك سیسترنهای دستگاه گلژی ، پردازش و تغلیظ و بسته بندیهای لازم برروی آنها انجام می پذیرد سپس هیدرولازها از قسمت ترانس دستگاه گلژی به صورت لیزوزومهای اولیه آزاد می گردند .

این فرآیند به طور شماتیك در شكل 5-8 نشان داده شده است كه بر مبنای مطالعات انجام گرفته برروی بافتهای گوناگون طراحی شده است .این پروسه دقیقاً یادآور تشكیل دانه های ترشحی زیموژن توسط دستگاه گلژی می باشد . به خاطر ارتباط تنگاتنگی كه بین دستگاه گلژی، ER و لیزوزومهای اولیه وجوددارد ، مناطقی از سلول كه محتوی این ارگانل ها می باشند به كمپلكس GERL شناخته می شوند كه مخفف عبارت Gol- Endoplasmic Reticulum Lysosome میباشد .

نحوه سنتز آنزیمهای لیزوزومی و مكانیزمی كه توسط آن ریبوزومها برای تولید این گونه پروتئیها به شبكه آندوپلاسمی اتصال می یابند از طریق همان فرضیه راهنما می باشد كه قبلاً‌ شرح داده شده است . تمامی آنزیمهای لیزوزومی گلیكوپروتئین می باشند و گلیكوزیلاسیون اولیه (Core glycosylation) در خلال سنتز و درون لومن RER انجام می پذیرد وپس از انتقال به دستگاه گلژی پردازشهای نهایی در آنجا صورت می پذیرد . با به كارگیری روشهای هیستوشیمیایی می توان آنزیمهای لیزوزومی را دردستگاه گلژی شناسایی نمود ، كه البته موید این مسئله می باشد كه این گونه آنزیمها تمامی سیسترنهای دستگاه گلژی را طی می نمایند . قسمت كربوهیدارتی آنزیمهای لیزوزمی حاوی مانوز -6- فسفات كه قندی غیر متداول است می باشند و مطالعات اخیر نشان داده كه غشاء گلژدارای رسپتورهای ویژه‌ای برای مانوز-6- فسفات می باشد تصور بر این است كه این رسپتورها نقش مهمی را در انتقال هیدرولازهای لیزوزمی به لیزوزمهای اولیه تازه تشكیل شده ایفا می نمایند .

هتروفاژی :

مواد خارج سلولی كه توسط عمل آندوسیتوز به صورت واكوئولهایی كه آندوزوم نامیده می شوند به داخل سلول راه مییابند ممكن است بعداً بدون تغییر به وسیله عمل اگزوسیتوز از سلول دفع گردند و یا با یك یا چند لیزوزوم اولیه ادغام گردند. هضم اینگونه مواد آندوسیتوزه شده راهتروفاژی می نامند ( شكل 5-8) به صورت تجربی اگر موادی مانند فریتین یا هموگلوبین را ( كه بواسطه وجود آهن در زیر میكروسكوپ الكترونی قابل رویت باشند ) در محیط سلول قرار دهیم به داخل كشیده شده و بعداً در لیزوزومهای ثانویه قابل تشخیص می باشند كوهن ( Cohn) وبنسون (Benson) از لوسین نشان دار برای ردیابی سرنوشت هیدرولازهای تازه سنتز شده استفاده نمودند آنها دریافتند كه اگر سلولها در سرم خون انكوباته گردند ، فعالیت پینوسیتوزی به نحو چشمگیری افزایش می یابد . مطالعات اتورادیوگرافی مشخص نموده كه هیدرولازهای نشان دار البته درمنطقه گلژی و بعداً درون وزیكولهای پینوسیتوزی یا انروزومها آشكار می گردند . این مشاهدات نظریه‌ای را كه دال بر ایجاد لیزوزوم ثانویه ادغام آندوزوم و لیزوزوم اولیه می باشد را استحكام می بخشد نتیجه دیگری كه این دونفر بدان دست یافتند این بود كه سرعت تولید و سنتز هیدرولازها ،بستگی به فعالیتهای آندوسیتوزی سلول دارد وبنابراین تولید لیزوزوم اولیه به وسیله میزان آندوسیتوز تنظیم می‌گردد.

در بعضی از سلولها چندین لیزوزوم اولیه كوچك ممكن است به یك آندوزوم بزرگ اتصال یابند ودر بعضی دیگر یك لیزوزم اولیه بزرگ با چندین آندوزوم كوچك ادغام گردد. محتویات لیزوزوم ثانویه در طول زمان به نحو قابل ملاحظه‌ای تغییر می یابد زیرا ؛

  • محتویات آن به طریق آنزیمی تجزیه می گردد.
  • مواد جدید به واسطه ادغام آندوزومهای اضافی وارد میگردند
  • هیدرولازهای لیززوم ثانویه به مواد آندوسیتوزه شده را شكسته وتجزیه نموده و مواد گوناگون مفیدی از قبیل اسیدهای آمینه ، قند و بعضی مواد زاید و بلااستفاده را تولید می نمایند . عقیده بر این است كه مواد مفید و قابل استفاده از طریق غشاءلیزوزومهای ثانویه وارد سیتوپلاسم شده و در متابولیزم سلولی شركت می نمایند . این انتقال ممكن است از طریق انتشار ، حمل فعال و یا تسهیل كننده انجام پذیرد و نهایتاً زمانی كه هضم و جذب به اتمام رسید تنها نمایای مواد و آنزیمهای تغییر ماهیت یافته درواكوئل باقی می ماند كه از این زمان به بعد آنها را اجسام رسوبی یا پس مانده می نامند . در بسیاری از سلولها اجسام رسوبی به غشاء سیتوپلاسمایی اتصال یافته و مواد خود را توسط پدیده اگزوسیتوز به بیرون می ریزند ( شكل 5-8) در بعضی از سلولها و خصوصاًٌ‌انواع متعلق به ارگانیزمهای عالی تر اجسام رسوبی در سیتوپلاسم تجمع یافته و ازدیاد حجم و اندازه آن باعث دخالت در امور ؟؟؟ سلولی گشته كه نهایتاً به مرگ سلول منتهی می گردد.

اتوفاژی – طی این فرآیند قطعاتی از اجزاء سلول جدا گشته و توسط لیزوزومها هضم می گردند .این فرایند ، كه جزئی از فعالیت های طبیعی سلول محسوب می گردد، در بافت هایی از موجود كه در حال تحلیل و یا بازگشت به حالت اولیه خود ( پس از یك دوره فعالیت شدید ) می باشند بسیار چشمگیر است . برای مثال متامورفوز درحشرات و تغییرات رحم پس از وضع حمل در پستانداران را می توان قید نمود . واكوئولهای اتوفاژی كه محتوی ارگانل های نیمه تجزیه شده‌ای از قبیل میتوكندری، شبكه آندوپلاسمی ، میكروبادیها ، ذرات گلیكوژن و بقیه ساختارهای سیتوپلاسمی می‌باشند مكرراً در حین مطالعه مقاطع بافتی به وسیله میكروسكوپ الكترونی مشاهده شده اند . مثلاًٌ اتوفاژی باعث تجدید و تعویض مداوم میتوكندریها در بافت كبد می گردد به طوری كه نیم عمر آنها در حدوده ده روز تخمین زده شده و بنابراین از بین رفتن یك میتوكندری در هر سلول كبدی در پانزده دقیقه انجام می پذیرد.

توزیع لیززومها

اززمان كشف اولیه آنها در سلولهای كبدی پستاندارد ،لیزوزومها در بسیاری از سلولهای بافت های متفاوت شناسایی شده اند ، از جمله آنها حشرات ، بی مهرگان دریایی ، ماهیها ، دوزیستان ، خزندگان ، و پرندگان را میتوان نام برد ( جدول 3-8)

جدول 3-8 سلولها و بافتهایی كه دارای لیزوزوم می باشند .

پروتوزوآ بافتهای جانوری
آمیب كبد
كامپانلا كلیه
تتراهیمنا سلولهای عصبی
پارامسی مغز
اوگلنا سلولهای پوششی روده
گیاهان سلولهای پوشش ریه
تخم پیاز سلولهای پوشش رحم
جوانه ذرت ماكروفاژهای كبد ، طحال ، مغز استخوان
جوانه تنباكو و بافت پیوندی
سلولهای كشت بافت غده تیروئید
سلولهای هلا غده آدرنال
فیبروبلاستها استخوان
مونوسیتها مثانه
ماكروفاژها رحم
سلولهای جوجه تخمدانها
لنفوسیتها خون ( لوكوسیتها و پلاكتها )

لیزوزومها خصوصاً در سلولهای پوششی ارگانهای جذبی ، ترشحی ، و دفعی به وفور یافت می شوند و همچنین در سلولهای پوششی روده ، ریه ، استخوان ، طحال و كبد ) نیز تعدادشان رقم بالایی را دارا می باشد .

سلولهای ماهیچه‌آی یا سلولهای آسینی لوزالمعده دارای تعداد اندكی لیزوزوم میباشند . لیزوزومها به وسیله بعضی از سلولها ( سلولهای هلا، مونوسیت ها، لنفوسیت ها و…) در محیط كشت تولید می گردند .

واكوئولهای بزرگ بسیاری از اعمالی كه آنها انجام می دهند با لیزوزومهای سلولهای جانوری مشترك نمی باشند . بعضی از اعمال لیزوزومی در جدول 4-8 خلاصه شده است .

لوكوسیت ها وخصوصاً گرانولوسیت ها غنی از لیزوزوم می باشند كه به نقش فیزیولوژیكی آنها به عنوان تصفیه كنندگان خون از میكروارگانیزم ها و ذرات خارجی دیگر مربوط می باشد .متعاقب فاگوسیتوزه شدن یك باكتری توسط لوكوسیت ، تعداد زیادی ازلیززومها با واكوئول آندوسیتوزی كه محتوی میكروارگانیزم می باشد ادغام شده و هضم آن را آغاز می نمایند . لیزوزمهای لوكوسیت های گرانولار ، بزرگ بوده و به راحتی با میكروسكوپ نوری قابل مشاهده می باشند .زمانیكه محتویات لیزوزمی این گونه لوكوسیت ها اتمام یابد سلول خواهد مرد.

واكوئولهای گیاهی

بسیاری از سلولهای گیاهی دارای یك یاچند واكوئل ( شكل 30-1 را ببینید ) بوده كه بعضی از خواص لیزوزومها رادارا می باشند. در سلولهای نابالغ گیاهی و یا انواعی كه تقسیم زیادی دارند واكوئولها بسیار كوچك هستند همزمان با بلوغ سلول واكوئولها نیز به هم می پیوندد تا ساختارهای بزرگتری را به وجود آورند كه ممكن است تا 80 درصد فضای سلول را اشغال نمایند .

غشایی كه واكوئول سلول گیاهی را محصور مینماید تونوپلاست (Tonoplast) نامیه می شود و این واكوئولها همانند لیزوزومها محتوی انزیمهای هیدرولیتیك می باشند علاوه بر این ، موادی نظیر قندها، نمكها ، اسیدهاوعناصر نیتروژن دار مانند آلكالوئید و رنگیزه های آنتوسیانین نیز از محتویات این واكوئولها به شمار می آیند .pH واكوئولهای گیاهی زمانی كه مقادیر زیادی از مواد الكالین در آنها ذخیره شده باشد به 9 یا 10 می رسد و در صورت تجمع اسدیها نظیر سیتریك‌، اگزالیك و تارتاریك امكان نزول آن تا 3 نیز وجود دارد .

واكوئولهای گیاهی ، ارگانل های مهمی در عمل تورم سلول می باشند .این پدیده باعث استحكام دادن به هریك از سلولها وهمچنین برگها وقسمتهای جوان تر گیاه می گردد. تجمع آب در واكوئولها در اثر پدیده اسمز باعث متورم شدن واكوئل و فشار آوردن به سیتوپلاسم و دیواره سلولی می گردد .زمانیكه كمبود آب وجود داشته باشد .این تورم كاهش یافته كه پژمردگی و پلاسیدگی گیاهرا به دنبال خواهد داشت ..

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

با فرمت ورد

Leave a comment