دانلود پروژه رشته روانشناسی در مورد استرس و پاسخ به آن – قسمت اول

دانلود پایان نامه

استرس

استرس یكی از مفاهیم مهم در مطالعه روانشناسی و بهداشت روانی به شمار می آید واژه استرس به كیفیات گوناگونی در زندگی اطلاق می شود و به عنوان علل بسیاری از دردها، ناراحتیها و بیماریها تلقی می شود. مردم عادی آن را پدیده ای رنج آور و ناخوشایند می دانند. پزشكان مسئله را از دید واكنشهای فیزیولوژیك نگاه می كنند. روانپزشكان بنا را بر فشارهای عصبی و به كار بردن مكانیسم های سایكو فیزیولوژیك می‌گذارند و بالاخره روانشناسان آن را مسبب تغییر رفتار و حالات هیجانی و بحرانی می‌دانند. فرضیه بحرانها نیز به این منظور اكثراً همراه با استرس به كار برده می شود. پس استرس را می توان به عنوان روندی تلقی كرد كه طی آن عوامل استرس زا باعث بروز تغییراتی می شوند كه با سلامت انسان ارتباط دارد. یك عمل متقابل بین افراد و محیط است.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

اساس این فرضیه بر این قرار دارد كه انسان و شخصیت او مرتباً با بحرانهای مختلف زندگی كه باعث بهم خوردن تعادل جسمی- روانی می شود مواجه است كه اكثراً هم همراه با عدم تعادل و اختلالات عاطفی و رفتاری است در این موقع با فعالیتهای مختلف فیزیولوژیك و روانی دستگاههای هومئوستازی بدن به كار می‌افتد، تا تعادل به هم خورده را دوباره برقرار نماید. هومئوستازی (Homeostasis) مفهومی است بیولوژیك و حاكی از وجود تمایل حیاتی و بنیادی است كه در آن ارگانیسم میل دارد تنشهای حاصل از تحریكات محیطی را از بین برده و به حالت قبل از تنش و یا آرامش بار گرداند. كانن (Canon) هومئوستازی را این طور بیان می كند: «هومئوستازی مكانیسمی است پویا و متضمن سازگاریهای فوق العاده منعطف و متحرك و پیوسته بین آشفتگی و تعادل ارگانیسم عمل می كند».

مفهوم اصلی این فرضیه همان تحمل و طاقت در مقابل فشارها
(Coping With Stress) ضربه ها، شوكها و بالاخره تحریكات عصبی است كه به سندرم واكنش به فشارها (Stress Reaction Syndrome) یا سندرم سازش عمومی معروف است. این سندرم عبارت از كلیه كنش و واكنشهایی است كه برای برگشت و اصلاح عدم تعادل جسمانی و روانی كه به علت تاثیر یك مهاجم غیر اختصاصی در بدن ایجاد شده است به كار می رود. روانكاوان عقیده دارند مكانیسم های دفاعی و روانی ایگو است كه فعالیتهای لازم را برای برگشت تعادل به هم خورده انجام می‌دهد ولی عقیده كلی بر این قرار دارد كه شخصیت انسان به طور كلی آرامش، راحتی و خشنودی را به ناآرامی، ناراحتی و نارضایتی ترجیح می دهد و لذا تمامی اجزای سازنده شخصیت در این فعالیتها شركت می كنند تا آرامش و تعادل از دست رفته را مجدداً كسب كنند.

وجود استرس ها در محیط زندگی امری اجتناب ناپذیر و برای رشد روانی ضروری است و همیشه هم اثر منفی ندارد و اگر هم به خودی خود وجود نداشته باشد، بشر خود آن را ایجاد می كند. آنچه ممكن است منجر به بروز بیماری شود ناتوانی در مقابله با درجات غیرعادی و بسیارشدید استرس می باشد كه به صورت واكنشهای فیزیولوژیك و روانی تظاهر می كند. به عبارت دیگر اگر استرس در حد ظرفیت و سازش ذهن بدن باشد برای فرد خوشایند، مفید و سازنده است ولی در صورتی كه بیش از توانایی و ظرفیت تطبیقی باشد ناخوشایند و مضراست.

پاسخ به استرس، پاسخی است فردی كه از زمانی تا زمان دیگر در طول عمر تغییر می‌كند. پاسخ به استرس ها پاسخی است فردی كه از زمانی تا زمان دیگر در طول عمر تغییر می كند هانس سلیه كه سالها بر روی آندوكرنیولوژی استرس تحقیق كرده است می گوید: «مهم این نیست كه چه اتفاقی برای شخص افتاده مهم آن است كه آن چگونه درك كرده است و انسان ازدیدگاههایش رنج می برد نه از بلاهایی كه بر سرش می آید» طبق نظریه سلیه استرس عبارت از درجه سوز و ساز (Wear-Thear) فرد بر اثرفشار زندگی است و از همین جا اساس نظریه سندرم سازگاری عمومی مطرح می‌شود (میلانی فر، 1382).

آثار ناشی از استرس بر ارگانیسم كه به صورت مكانیسم های دفاعی روانی ایگو (به طور ناخودآگاه) یا بصورت مكانیسم كنار آمدن با مشكل (Coping Mechanisms) ( بطور خودآگاه) تظاهر می كنند را نمی توان به طور مجزا و منفرد تجزیه و تحلیل كرد، بلكه انسان یك واحد بیولوژیك كامل و غیرقابل تجزیه است. كه از نظر زیستی ـ روانی تحت تأثیر قرار می‌گیرد و از همین جا ارتباط بهداشت روانی و بهداشت عمومی كه از قدیم وجود داشته است بیشتر مشخص می‌شود. نگرش به انسان به عنوان واحدی روانی زیستی در پزشكی ایران قدیم دیدگاهی مشخص داشته است. بخصوص ابن سینا و رازی پیشگام این نظریه بوده و در قرن اخیر نیز این نگرش محور اصلی عقاید روانشناسی و روانپزشكی نوین قرار گرفته است (سقراط گفته است كه علاج بیماریهای جسمانی بدون بهبود روان امكان پذیر نیست).

هر یك از واكنشهای بدن در پاسخ به استرس به خودی خود مفید و سازنده است و انسان در برخورد با استرس و ماندن در صحنه، اماده چاره‌جویی و پاسخگویی به درگیریهایی می شود كه به آن «جنگ و گریز» (Fight or Flight) می گویند. چون بدن نیاز به پاسخ را تشخیص می دهد به طور خودكار در سلسله اعصاب محمل می كند. در بین استرس ها، استرس های عاطفی بیشتر از انواع دیگر بیماری زا هستند و همیشه ارتباط بسیار نزدیك بین عوامل استرس زا و خودكشی و قتل وجود داشته است. افرادی كه دارای هدف و مسئولیت درزندگی هستند، تغذیه خوب و استراحت كافی و برنامه‌های ورزش و تفریح مناسب دارند سختیها را بهتر تحمل كرده و با مكانیسم‌های دفاعی پخته مانند فداكاری، والایش، انعطاف پذیری، معنی دار كردن زندگی و برخورداری از حمایت خانوادگی و اجتماعی، آسیب پذیری كمتری را نشان می دهند. بالعكس افراد حساس و نكته سنج كه احساس مسئولیت بیشتری می كنند، یا افرادی كه زمینه بیماریهای جسمانی و روانی، شخصیتهای نامتعادل، اعتماد به نفس پائیین و روابط اجتماعی كم و محدودتری دارند در مواجهه با استرس آسیب پذیری بیشتری داشته و در نتیجه بیمار می شوند نكات فوق طرز مقابله و راههای پیشگیری از استرس را نشان می دهد (میلانی فر، 1382).

سندرم انطباق عمومی

تحقیقات هانس سلیه چگونگی تاثیر استرس (فشار روانی) را بر عملكرد غدد درون ریز و تاثیر مولد مترشحه غدد درون ریز بر عملكردهای بدنی و رفتار آشكار ساخته است.

سلیه (1945م.) نشان داد كه تحت استرس یك نشانگان انطباق عمومی
(General Aclaptation Syndrome) پدید می آید. هورمون‌های قشر غده فوق كلیه (Adrenal Gland) مسئول این واكنش فیزیولوژیك هستند. سلیه، حیوانات متعدد را در آزمایشگاه در شرایط فشارزای روانی قرار داد. او دریافت كه وقتی آسیب های محیطی یا بدنی این حیوانات را تهدید می كند، عملكرد غدد مترشحه درونی افزایش می‌یابد. بدین معنی كه رنگ غده فوق كلیه از زرد به قهوه ای تغییر می كند، حجیم می‌شود و شروع به رهاسازی مواد ذخیره ای خود یعنی “استروئیدها” می نماید. وقتی كه وضعیت استرس زا از میان می رود، ظاهراً غده آدرنال به حالت عادی بازگشته و عملكرد عادی خود را آغاز می كند. اما این حالت موقتی است، زیرا چند هفته پس از آنكه حیوان بار دیگر در معرض استرس شدید و طولانی مدت قرار می گیرد، غده آدرنال مجدداً بزرگ شده، ذخیره استروئید خود را از دست می دهد و سرانجام حیوان به دلیل این تخلیه می میرد (آزاد، 1379؛ كاپلان و سادوك/ ترجمه حسن رفیعی و همكاران، 1382؛ و میلانی فر، 1382؛ ساراسون و ساراسون/ ترجمه بهمن نجاریان و همكاران و 1382؛ كارلسون/ ترجمه مهرداد پژهان، 1380).

سلیه استرس را واكنش غیر اختصاصی بدن به هر گونه خواسته و نیازی می‌دانست كه به وسیله شرایط لذت بخش یا ناخوشایند ایجاد شده است. سلیه معتقد بود كه طبق تعریف مذكور، ضرورتیندارد كه استرس همیشه ناخوشایند باشد. او استرس ناخوشایند را استرس (رنج و عذاب و Distress) نامید. پذیرش هر دو نوع استرس مستلزم تطابق است (كاپلان و سادوك/ ترجمه حسن رفیعی و همكاران، 1382).

استرس، بنا به تعریف فوق، شامل هرچیز می شود (اعم از واقعی، نمادین، یا تصوری) كه بقای فرد را با خطر و تهدید مواجه می كند. واكنش بدن به استرس- به معنای یاد شده- شامل به راه انداختن مجموعه ای از پاسخ ها است كه تلاش می كنند تا اثر عامل استرس زا را كاهش داد. بدن را به حالت اولیه بازگردانند درباره پاسخ فیزیولوژیك به استرس حاد اطلاعات زیادی به دست است،ولی آنچه كه درباره پاسخ به استرس مزمن می دانیم بسیار كمتر است. بسیاری ازعوامل استرس زا درطول یك مدت زمان طولانی رخ می دهند و یا عواقب دیرپا و دراز مدتی دارند (كاپلان و سادوك/ ترجمه حسن رفیعی و همكاران، 1382).

تاثیر عوامل استرس زا بستگی به ظرفیت جسمی هر فرد، برداشت ها و واكنش پذیری وی دارد (كارلسون/ ترجمه مهرداد پژهان، 1380).

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

با فرمت ورد

Leave a comment