دانلود پروژه رشته روانشناسی درباره ارگونومی – قسمت اول

دانلود پایان نامه

مقدمه

ظهور سازمانهای اجتماعی و گسترش روز افزون آنها، از ویژگی های بارز تمدن بشری است؛ به طوری كه با توجه به عوامل گوناگون مكانی و زمانی، و ویژگی ها و نیازهای خاص جوامع مختلف، همه روزه انواع سازمانهای اجتماعی ظهور و گسترش می یابد و بر تعدادشان افزوده می شود[1]. یك ملت بواسطه شهروندانش و یك سازمان بوسیله كاركنانش شناخته می شود. پیشرفت یك سازمان بوسیله سلامتی و تندرستی كاركنان مشخص می شود[15].بنابر آمار سازمان بین المللی كار[1] سالانه 250 میلیون حادثه در جهان اتفاق می افتد كه درآنها 335000 نفر جان خود را از دست می دهند (حوادث رانندگی و خانگی در این آمار لحاظ نشده است).همچنین سالانه 160 میلیون بیماری شغلی در جهان دیده می شود كه منجر به فوت 1100000 نفر می گردد. همچنین 4 درصد تولید ناخالص ملی در جهان به لحاظ این حوادث و بیماری ها هدر می رود[2]. نادیده گرفتن ایمنی و بهداشت كار موجب زیان اقتصادی قابل توجهی می شود كه تاثیرات جدی بر بهره وری دارد.میزان بروز حوادث شغلی منجر به مرگ در كشورهای در حال توسعه 3 تا 4 برابر كشورهای توسعه یافته است. و این حوادث معمولاً بصورت غیر عمدی هستند.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

در كشور ما سالیانه حدود 14 هزرار حادثه شغلی رخ می دهد[3].

در طول جنگ جهانی دوم تاکید اصلی دانشمندان علوم رفتاری بر استفاده از آزمونهایی برای انتخاب افراد مناسب برای هر کار و ابداع راهکارهای تربیتی بهتر بود کانون توجه، انطباق دادن شخص با کار بود. حرفه عوامل انسانی در دوران پس از جنگ زاده شد در سال 1949، انجمن پژوهشی ارگونومی که اکنون انجمن ارگونومی نامیده می شود در انگلستان تاسیس شد و اولین کتاب در باب عوامل انسانی ، به نام روان شناسی تجربی کار بسته عوامل انسانی در طراحی مهندسی انتشار یافت در سال 1959 موسسه بین المللی ارگونومی با هدف برقراری ارتباط بین چندین انجمن عوامل انسانی وارگونومی در کشورهای مختلف جهان تاسیس شد دوران 20 ساله بین 1960 تا 1980 شاهد رشد وبسط سریع عوامل انسانی بود[5].

2- ارگونومی

2-1- تعریف ارگونومی

تعریف رسمی ارگونومی كه بوسیله انجمن ملی ارگونومی ( IEA ) تأیید شده است به شرح زیر می باشد :
ارگونومی ( یا فاكتورهای انسانی ) اصول علمی مرتبط با فهم تعامل بین انسان و سایر عناصر یك سیستم و حرفه ای است كه شامل تئوریها ، اصول و داده ها ، و روشها برای طراحی مطابق با بهینه سازی آسایش و رفاه افراد و عملكرد كامل سیستم می باشد[4]. واژه ارگونومی آمیزه ای از دو واژه یونانی ارگو[2] (به معنی كار) و نوموس[3](به معنی قانون) است. .در آمریكا ، مهندسی عوامل انسانی[4] یا عوامل انسان مترادف واژه ارگونومی دانسته شده است . ارگونومی در اروپا ، ریشه در فیزیولوژی كار[5] ، بیو مكانیك[6]  و طراحی ایستگاه كار[7] دارد . در حالی كه عوامل انسانی آمریكائیان ، از فیزیو لوژی تجربی سرچشمه گرفته ، بر عملكرد انسانی و طراحی سامانه ها متمركز است[5] . حرفه عوامل انسانی در دوران پس از جنگ جهانی دوم زاده شد در سال 1949، انجمن پژوهشی ارگونومی که اکنون انجمن ارگونومی نامیده می شود در انگلستان تاسیس شد و اولین کتاب در باب عوامل انسانی ، به نام روان شناسی تجربی کار بسته عوامل انسانی در طراحی مهندسی انتشار یافت در سال 1959 موسسه بین المللی ارگونومی با هدف برقراری ارتباط بین چندین انجمن عوامل انسانی وارگونومی در کشورهای مختلف جهان تاسیس شد دوران 20 ساله بین 1960 تا 1980 شاهد رشد وبسط سریع عوامل انسانی بود[5].

ارگونومی در چهار شاخه بیومكانیك شغلی، روانشناسی مهندسی، آنتروپومتری، فیزیولوژی كار فعالیت می كند[7] .فیزیولوژی كار: بخشی از دانش ارگونومی كه تطبیق انسان با كار را در مصرف انرژی و همچنین تغییرات پارامترهای فیزیولوژیكی بدن در حین انجام كار مورد توجه قرار می دهد به فیزیولوژی كار معروف است[8].بیومكانیك شغلی: در بیومكانیك از قوانین فیزیكی مكانیك برای بدن استفاده می شود . با بكارگیری این قوانین این امكان بوجود می آید كه در هنگام یك وضعیت خاص در بدن و حركت آن ، میزان فشار مكانیكی موضعی اعمال شده بر عضلات و مفصل ها محاسبه شود[4].روان شناسی مهندسی: به فاكتورهای محیطی فیزیكی و شیمیایی مانند سر و صدا ، ارتعاش ، روشنایی ، آب و هوا و مواد شیمیایی می توانند بر روی ایمنی ، سلامتی و آسایش افراد تأثیر بگذارندمی پردازد[4].آنتروپومتری: شامل جمع آوری و تفسیر داده های مربوط به شكل و اندازه ابعاد بدن انسان ( ابعاد طولی ، عرضی ، محیطی و وزن ) می باشد[4]. تعریف آنتروپومتری عبارت خواهد بود از اندازه گیری سیستماتیك بدنبال استفاده از وسایل اندازه گیری[9].

برخی  مشكلات معمول در صنایع شامل طراحی نامناسب محل كار ، عدم انطباق بین قابلیتهای كارگر و الزامات شغلی، وجود محیط كار و مشاغل زیان آور ، طراحی نا مناسب سیستم انسان –ماشین و برنامه های ضعیف مدیریت می باشد. این مشكلات منجر به ایجاد مخاطرات در محل كار ، ضعف سلامتی كارگران ، صدمات ناشی از كار با تجهیزات ، معلولیتها و در عوض كاهش بهره وری كارگر و كیفیت تولید و افزایش هزینه می شود. كاربرد موثر ارگونوی در طراحی سیستم كاری می تواند تعادلی را بین ویژگی های كارگر و نیازهای شغلی برقرار كند.این علم ، گستره وسیعی را در زمینه طراحی كار ، ابزار ، تجهیزات ، ماشین آلات ، ایستگاه كار و سیستمها در موارد مختلف صنعتی ، آموزشی ، ورزشی و غیره در بر گیرد[10]. هدف ارگونومی آن است كه در طراحی ابزارو وسایل كار و سیستمهای فنی و تولیدی نیز در طراحی محیط كار ، نیازها و خصوصیات جسمی وروحی انسانها در نظر گرفته شود تا در عین نیل به افزایش بازدهی تولید ، به سلامت و بهداشت و راحتی انسانها نیز به بیشترین حد توجه شده باشد[11]. ارگونومی دارای اهدافی چون بهبود بهره وری، سلامت، ایمنی و آسایش مردم و افزایش كارآیی متقابل سیستمهای انسان- ماشین- محیط است[12].

2-2- نكات ضروری در زمینه سطح كار

  • ارتفاع سطح كار بالاتر از قلب قرار نگیرد . زیرا اگر ارتفاع سطح كار بالاتر از قلب قرار گیرد جریان خون در بدن كاهش یافته كه در نتیجه ان كاهش سریع كارآیی و عملكرد فرد خواهد بود.
  • ارتفاع مربوط به سطح كار ، صندلی و پاها باید با یكدیگر تناسب داشته باشد.
  • اگر ارتفاع سطح كار ثابت است از زیر پایی استفاده شود.
  • گاهی اوقات حالت نشسته را با ایستادن یا قدم زدن جایگزین كنید[4].

2-3- حیطه های عملكردی ارگونومی

بخشی از حیطه های عملكردی ارگونومی را می‌توان به شرح زیر دانست:

  • بررسی میزان توانمندی شاغلین با توجه به نوع كار و انرژی مصرفی
  • مطالعه ابعاد فیزیكی بدن (آنتروپومتری) و كاربرد این دسته از اطلاعات در طراحی ایستگاه های كار
  • طراحی ارگونومیك ابزارهای دستی
  • طراحی ایستگاه های كار نشسته، ایستاده (یا توام) و آنالیز سیستم انسان ـ  ماشین
  • بررسی‌های روانشناختی از دیدگاه نحوه ارتباط بین افراد
  • تعیین رژیم‌های كار و استراحت (زمان‌های استراحت و مدت انجام كار)
  • بررسی روش‌های حمل دستی كالا و طراحی خطوط بسته بندی و بارگیری دستی
  • بررسی صدمات اسكلتی عضلانی مرتبط با كار و آنالیز وضعیت‌های بدنی
  • بیومكانیك شغلی
  • ارگونومی و كار در منزل
  • كاربرد بهینه رنگ و موسیقی در محیط‌های كار[7]

3- استرس

از طرف دیگر واژه استرس امروزه چنان نقل هر زبانی است كه گویا استرس مسئله همگانی و همه گیر و مبتلا به انسان امروز و مشخصه زندگی اوست. روانشناسان و دیگر صاحب نظران استرس می گویند ، روی هم جمع شدن رویدادها ( دگرگونی ها ) ی زندگی كه سازگاری فرد را با موضع خودش بر هم می زند، موجب استرس می شود. و این تشابه نزدیكی با مفهوم فیزیكی یا مهندسی استرس دارد . نزدیك به صد سال است كه مفهوم استرس مورد بحث و بررسی قرار گرفته است . اما نخستین بررسی های استرس در حوزه دانش پزشكی انجام شده اند . این مفهوم اكنون به موضوعی میان ـ رشته های در علوم انسانی ، پزشكی و حوزه های وابسته تبدیل شده است. استرس ناشی از شغل ، استرسی است که فرد معین بر سر شغل معینی دستخوش آن می شود، در این تعریف چند نکته نهفته است : شخص شاغل تا چه اندازه از تجربه برخوردار است (کارآزموده است یا تازه کار) ، میزان قدرت و ضعف او در مقابله با شرایط موجود چقدر است، و چه نوع شخصیتی از خود در محیط کار نشان می دهد[13].

3-1- نشانه های استرس

«بیر» و « نیومن»  در 1978 سه دسته از نشانه هایی را که در شرایط استرس شغلی بروز می کنند نام برده اند: نشانه های روانی، نشانه های جسمانی و نشانه های رفتاری.

  • نشانه های روانی :آن دسته از مشکلات عاطفی و شناختی هستند که بر اثر ناراحتی  ناشی از استرس شغلی بروز می کنند نارضایتی از شغل یکی از رایجترین پیامدهای استرس شعلی است ، با بی میلی و با تاخیر به سر کار خود می آید ، برای انکه کار ش را به خوبی انجام دهددلیل چندانی نمی بینند دیگر نشانه های روانی عبارتند از : افسردگی ،اضطراب ، ملامت احساس ناکامی ، انزوا و بیزای .
  • نشانه های جسمانی را مشکل تر می توان تشخیص داد ، زیرا در حالی که شرایط کاری معینی با بیماری ها و ناراحتی های جسمانی معینی همراه هستند، اما دشو.ار میتوان فهمید که این ناخوشی ها تا چه اندازه نتیجه دیگر جنبه های زندگی شخص هستند با این حال شواهد مدارک پژوهشی نشان داده اند که همواره ارتباط بین استرس شغلی و نشانه ها و بیماری های جسمانی معینی وجود دارد یکی از عمومی ترین نشانه های بیماری جسمانی مرتبط با استرس شغلی بیماری های قلبی – عروقی است
  • نشانه های رفتاری به دو دسته تقسیم می شوند : دسته اول نشانه هایی هستند که می توان گفت بطور مستقیم متوجه خود فرد شاغل است این دسته شامل رفتارهایی است مثل خود داری از کار کردن ، پر خوری یا بی اشتهایی، رفتارهای ستیزه جویانه در برابر همکاران  یا اعضای خانواده و بطورکلی مشکلات میان فردی دسته دوم از نشانه های رفتاری پیامدش به سازمان یا تشکیلات اداری بر می گردد، از جمله غیبت از کار، رها کردن شغل ، افزایش حادثه ها ناشی از کار فقدان بهره وری [13].

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

با فرمت ورد

Leave a comment