دانلود پروژه رشته اقتصاد در مورد نقش مَسكن در جامعه امروزی – قسمت دوم

دانلود پایان نامه

پیش‌بینی جمعیت و هماهنگی و نظارت

براساس پیش‌بینی‌های طرح كالبدی ملی ایران[1] انتظار می‌رود جمعیت كشور در سال 1400 نزدیك به 130 میلیون نفر برسد، بهمین منوال جمعیت شهری حدود (80 تا 100) میلیون خواهد بود. به زبان دیگر باید گفت كه به ازاء این جمعیت تعداد شهرها و روستاها توسعه پیدا خواهند كرد و لزوماً باید تعداد واحدهای مسكونی چندین برابر شوند[2]. در هر حال واحدهای مورد نیاز چنین جمعیتی احتیاج به یك كار دسته جمعی دولت و بخش خصوصی دارد و ضروریات این امر باید از پیش تهیه شوند كه عبارتند از:

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

  • زمین
  • مصالح ساختمانی
  • امكانات مالی و سرمایه‌گذاری
  • نیروی انسانی متخصص و كارگر ساده
  • تكنولوژی ساختمانی
  • قوانین و مقررات هماهنگ كه بتواند انواع وزارتخانه‌های مربوط را به موقع هماهنگ نماید كه آنها وظایف خاص خود را به موازات پیشرفت ساخت و سازها انجام دهند.
  • تعیین مقررات و قوانین معین برای مشاركت بخش خصوصی در این امر مهم.
  • اقدامات مستقیم وزارت مسكن و شهر‌سازی در زمینة تهیه واحدهای مسكونی اجتماعی استیجاری بشرط تملیك.
  • نظارت كامل وزارت مسكن و شهر‌سازی به اموارات ساختمانی بخش خصوصی و نحوه سرمایه گذاری این بخش.

درآمد– درصد كوچكی از جمعیت ایران دارای درآمدهای بالائی هستند و آنها در شمال شهر تهران در واحدهای مسكونی مجلل زندگی می‌كنند و تأثیر درآمد آنها در زمینة سرمایه‌گذاری در برجسازی مسكن هم مثبت است و هم منفی این نكته از این نظر مثبت است كه ساخت و ساز برجها ایجاد اشتغال در تولید مصالح و اجرای ساختمانها می‌نماید و در جلوگیری از ركود اقتصادی مؤثر است. اما نكته منفی این موضوع فراهم نبودن تأسیسات، خدمات و راه در ارتباط با این نكته است.

اما درآمد گروه كثیری از كارمندان و كارگران با توجه به بالا بودن قیمت كالاهای روزمره كفاف زندگی معمولی را نمی‌نماید و بهمین دلیل است كه اكثر افراد دو كاره یا سه كاره هستند.

دهك‌های درآمدی افراد كه در جداول مختلف آماری منعكس است از استاندارد كشورهای اروپائی بسیار پائین است.

در آغاز كار قبل از پرداختن به نقد سیاستها. نظرات 4 تن از متخصصین و نظریه پردازان را در ارتباط با سیاست‌های مسكن در ایران بصورت خلاصه مورد بررسی قرار می‌دهیم.

این چهار تن عبارتند از خانم دكتر حمیده امكچی، آقای دكتر حمید ماجدی، آقای مهندس مسعود معتمدی و آقای مهندس سهراب مشهودی كه هر كدام مقالاتی در زمینه سیاست توسعه مسكن در ایران و توسعه شهری در مجموعه مقالات همایش‌ها داشته‌اند.(1)

مقاله خانم دكتر حمیده امكچی تحت عنوان «زمین شهری و برنامه‌های عمران پنجساله كشور» بوده و ایشان طی این مقاله برنامة عمران پنجساله كشور را به ترتیب زیر به نقد كشیده است:

«برنامه اول درك درستی از وظایف حوزه مداخله و اختیارات بخش عمران شهری ندارد».

برنامه دوم: برنامه مقوله زمین ویژ‌گی خاص آن و نقش پذیری‌اش را از برنامه‌های عمران نمی‌شناسد.

برنامه سوم: برنامه تبعات تصمیمات متخذه در بخش و دامنه تحولات و پیامدهای آنرا نمی‌تواند پیش‌بینی كند و در نتیجه موضعگیری صحیحی را سامان دهد.

برای موفقیت در برنامه‌های عمران باید تجدید نظرهائی در این عرصه‌ها صورت پذیرد (حمیده امكچی 1378 ص. 51)

«مقاله آقای دكتر حمید ماجدی تحت عنوان «زمین مسئله‌ اصلی توسعه‌شهری» بوده و ایشان طی این مقاله سیاست‌های زمین شهری و توسعه شهری را به نقد كشیده است و مداخله دولت را در این امر ضروری می‌داند.

طی این مقاله زمین یكی از منابع طبیعی و نوعی كالا شمرده شده و برای اینكه از كنترل بازار خصوصی خارج شود. مداخله دولت در امر زمین و توسعه شهری را امری ضروری میداند زیرا زمین اساس و پایه اسكان بشر است. بنابراین سیاست‌های زمین و مسكن شهری ما باید بر مبنای سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی و سیاسی استوار شود. ایشان در نتیجه‌گیری به عدالت اجتماعی و تضمین برابری در مالكیت زمین اشاره كرده است و نیاز اقشار كم درآمد در مسكن را اساس شمرده است (دكتر حمید ماجدی 1378 ص. 423)

«مهندس مسعود معتمدی تحت عنوان «زمین و جایگاه آن در فرآیند توسعه شهری» مقاله نوشته . طی این مقاله توزیع نامتعادل جمعیت در شهرهای ایران- افزایش شتابان جمعیت شهری در بسیاری از نقاط كشور گسترش بی‌رویه شهرها در شكل توسعه افقی، مشكلات معینی در توسعه شهری ایجاد كرده است.

نارسائی‌های قانون لغو مالكیت اراضی شهری، عدم آشنادئی پاره‌ای از مدیران با قانون موجبات درگیری صاحبان املاك با بسیاری از سازمانها شده كه علیرغم كوشش مراجع قانونی پاره‌ای از آنها هنوز به قوت خود باقی است.

این مقاله طی جمع‌بندی و نتیجه‌گیری خود سه مقوله 1- اراضی آماده سازی 2- شهرهای جدید 3- احیا بافت‌های فرسوده را مهم‌ترین مشكلات توسعه شهری می‌داند. روی هم رفته این مقاله یكی از بهترین مقالات سمینار زمین و توسعه شهری بوده است

(مهندس مسعود معتمدی 1378 ص 589).

«مهندس سهراب مشهودی در مورد استاندارد گرائی در برنامه ریزی شهری عامل اصلی افزایش شهروندان زیر خط فقر سكونت شهری» مقاله نوشته است.

طی این مقاله پیشنهاد سرانه‌های كاربری اراضی بر پایه استانداردهای مطلوب جهانی مطرح شده و (حاشیه نشینی در اطراف شهر) مورد بررسی قرار گرفته است و توجه برنامه‌ریزی شهری به اثرات ناشی از قیمت زمین و توان اقتصادی خانوارهای ساكن در بخش‌های مختلف شهر جلب شده است.

سپس در بخش دیگر مقاله به موضوع جالبی اشاره می‌شود و آن قیمت زمین در مناطق 22 گانه تهران است. كه نتیجه این بررسی این نكته مهم است: قیمت زمین در مناطق 17و 18 و19 و 20 كمترین است و در مناطق 3 و 1 و 6 بیشترین است قیمت زمین در مناطق شمالی تهران حكایت از كمبود سرانه‌های حد مالی مانند آموزش و بهداشت و تسهیلات ورزشی دارد. و طی نتیجه‌گیری ؟ به این نكته تأكید دارد: قیمت زمین بسیاری از مكان گزینی‌ها را تحت تأثیر قرار داده، ثروتمندان در نواحی گران و فقیران در نواحی ارزان زندگی می‌كنند (مهندس سهراب مشهوری 1378 ص 579).

در این باره مدارك زیر مورد بررسی قرار گرفته و مقاله‌های فوق مورد مطالعه قرار گرفته و خلاصه‌های فوق استنتاج شده است.

  • مجموعه مقالات سمینار سیاستهای توسعه مسكن در ایران 1373. سازمان ملی زمین و مسكن وزارت مسكن و شهر سازی.
  • مجموعه مقالات سمینار سیاستهای توسعه مسكن در ایران در دو جلد 1374. سازمان ملی زمین و مسكن وزارت مسكن و شهر سازی.
  • سومین سمینار سیاست‌های توسعه مسكن در ایران 1375 سازمان ملی زمین و مسكن سازمان ملی زمین و مسكن وزارت مسكن و شهر سازی.
  • مجموعه مقالات همایش مخصوص بافتهای شهری. 1376 سازمان ملی زمین و مسكن وزارت مسكن و شهرسازی .
  • مجموعه مقالات همایش زمین و توسعه شهری 1378 دانشگاه تهران مركز مطالعات و تحقیقات شهرسازی معماری ایران معاونت شهرسازی و معماری وزارت مسكن و شهرسازی.

اینجانب نیز در غالب این سمینار‌ها مقاله داشته‌ام و در آنها شركت كرده‌ام.

سیاست‌های مسكن در ایران

در این باره سئوالاتی مطرح است:

یك سئوال اساسی مسكن عبارت است از این نكته كه چند واحد مسكونی در عرصه زمانی معین باید ساخته شوند تا نیاز به مسكن رفع گردد.

و یك سئوال دیگر عبارت است از: اگر تعداد واحدهای مسكونی مورد نظر معلوم شود، چه بخش‌هایی از تولید‌كنندگان مسكن مسئول ساختن آن هستند.

در این مورد در مرحله نخستین سه بخش تعیین می‌شود:

  • بخش دولتی باید انگیزه‌های معینی برای ساختن مسكن داشته باشد تا این موضوع و امكان تحقق پیدا كند. در این باره سه برنامه اول و دوم و سوم مسكن بعد از انقلاب به اسلامی و قانون زمین شهری در زمره سیاست‌های مسكن قرار می‌گیرد.
  • بخش خصوصی هنگامی به ساختن و فروختن واحدهای مسكونی اقدام می‌كند كه نرخ معینی از سود به سرمایه او تعلق گیرد. بهمین دلیل سرمایه‌گذاری بخش خصوصی بیشتر به برجسازی برای ثروتمندان روی آورده‌اند و در نقاط خوش آب و هوای شهرها مشغول ساختن واحدهای *مسكونی مجلل هستند چنین برنامه‌هایی را شهرداریها نیز تشویق می‌‌كنند. اما در سوی دیگر این معادله اقشار كم‌درآمد قرار دارند كه تنها برنامه‌های مسكن اجتماعی و بناهای اجاره‌ای بشرط تملیك وزارت محترم مسكن شامل آنها می‌شود. اما در این باره نیز تعداد چنین واحدهائی با مقادیر (تقاضا) تناسبی ندارد.[3]
  • بخش تعاونی مسكن:

بخش تعاونی مسكن از افرادی تشكیل می‌شود كه به واحد مسكونی نیاز دارند. طی این روند عده‌ای از كارمندان دولت یا كارگران یا عده‌ای خاص بدور هم جع می‌شوند و یك تعاونی مسكن را تأسیس می‌كنند. باید تصمیم آنها به اطلاع وزارت تعاون برسد و از این وزارت مجوز تأسیس تعاونی مسكن را اخذ كنند. سپس سعی می‌كنند از مراجع دولتی زمین اخذ كنند و با سرمایه‌ای كه نصف آن وام بانكی است به ساخت مجموعه‌ای از واحدهای مسكونی می‌پردازند. در آغاز كار اینگونه افراد بندرت متخصص مسكن هستند اما بعد از اتمام پروژه اكثر افراد اطلاعات نسبی خوبی كسب می‌كنند آنها غالباً بعد از كشورهای اروپایی از اینگونه گروهها در روند ساخت و ساز مسكونی استفاده می‌شود و آنها به تدریج به صورت تجربی، متخصص مسكن می‌شوند.

[1]. این طرح در اسفند‌ماه 1375 از سوی شورایعالی شهرسازی و معماری ایران به تصویب رسیده است. همچنین نگاه كنید به دكتر حبیب‌اله زنجانی 1373 برآورد نیاز به مسكن در 20 سال آینده(1373-1293) مجموعه مقالات سمینار توسعه سیاستهای مسكن در ایران جلد نخست سازمان ملی زمین و مسكن تهران كه در این مقاله جمعیت ایران در سال 1393، در حدود 130 میلیون نفر ذكر گردیده است.

[2]. نگاه كنید به كمال اطهاری 1369 اشتغال در شهرهای جدید- شهرهای جدید فرهنگی جدید در شهرنشینی- شركت عمران شهرهای جدید تهران- كه در این مقاله نیز در مقدمه مقاله، جمعیت ایران در سال 1400 حدود 130 میلیون ذكر شده است.

– در این باره این رقم در برنامه سوم مسكن و عمران شهری و روستائی 90 میلیون نفر ذكر شده است و باین ترتیب چنین بنظر می‌رسد كه جمعیت ایران در سال 1400 بین 90 تا 130 میلیون نفر رشد پیدا خواهد كرد.

[3] . با آنكه انگیزه مورد نظر در قانون اساسی ایران اصل سی‌ و یكم به روشنی به نیاز مسكن اقشار كم درآمد اشاره دارد و چنین آمده است :‌ «داشتن مسكن متناسب حق هر فرد و خانواده ایرانی است. دولت موظف است با رعایت اولویت برای آنها كه نیازمندترند بخصوص روستانشینان و كارگزاران زمینه اجرای این اصل را فراهم كند.»

در برنامه دوم مسكن وظیفه مذكور در قانون اساسی بعهده بخش خصوصی گذاشته شده اما این بخش به هیچ وجه كنترل و هدایت نمی‌شود. در نتیجه به برج سازی كه در خدمت ثروتمندان است روی آورده است.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

با فرمت ورد

Leave a comment