دانلود پروژه رشته اقتصاد در مورد تجارت آزاد آمریكای شمالی – قسمت دوم

دانلود پایان نامه

این نوع موافقتنامه ها در عین حال كشورهای جهان سوم را متعهد به وضع و اجرای سلسله مقرراتی جدی برای حفظ محیط زیست خواهد كرد و در صورت توفیق در تعدیل مشكلات اقتصادی میتواند از طریق بالا بردن سطح آگاهی عمومی به حل مشكل افزایش جمعیت نیز كمك كند5. (البته باید همواره در نظر داشتكه افزایش سطح زندگی در كشورهای در حال توسعه به قصد صدور بیشتر كالا استفاده از امكانات این كشورها مانند كارگر ارزان و بطور كلی بهره گیری از منافع تجارت آزاد در سطح جهانی همچنان در صدر اولویت های اصلی دولت ها و كمپانی ها در ممالك شمال است.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

در این زمینه، علاوه بر الحاق مكزیك به تجارت آزاد آمریكای شمالی و تعهد آمریكا به تعمیم آن به آمریكای لاتین میتوان از عضویت اندونزی، برونئی، سنگاپور، فیلیپین ، تایلند ، تایوان ، چین و … در مجمع همكاریهای اقتصادی آسیا و اقیانوسیه APEC و شركت سران این كشورها در اجلاس سیاتل (نوامبر 1993) یاد كرد. در جامعة اقتصادی اروپا نیز با وجود اكراه برخی از اعضاء، تمایلات فزاینده ای نسبت به همكاری بیشتر و اعطای پاره ای امتیازات به كشورهای اروپای شرقی و نیز كشورهای واقع در حاشیة جنوبی دریای مدیترانه مشاهده میشود. در عین حال این خطر نیز وجود دارد كه آن دسته از كشورهای جهان سوم كه تأثیر مستقیمی بر شرایط زندگی در كشورهای صنعتی ندارند، یعنی نه خطری را متوجه آنها كرده و نه میتوانند نفعی برای آنها در بر داشته باشند بیش از پیش به حاشیه رانده شده و فراموش شوند.

اثر غیر مستقیم دیگری كه نفتا می تواند بر سرنوشت جهان سوم داشته باشد نقش انكارناپذیری است كه تصویب و اجرای آن در تضعیف گرایشهای حمایتی نیرومند در كشورهای صنعتی داشته و خواهد داشت. این گرایش ها در راستای این اعتقاد است كه تجارت آزاد باجهان سوم و حذف تعرفه ها و موانع غیر تعرفه ای در برابر تولیدات و محصولات كشورهای در حال توسعه باعث تشدید مشكلات اقتصادی در كشورهای صنعتی شده و در مجموع به كاهش سطح زندگی در این ممالك خواهد انجامید.

استدلال آنها این است كه تجارت آزاد با جهان برای كشورهای صنعتی تجارتی است كه از نظر اجتماعی غیرمنصفانه است. چرا كه در غیاب شبكه های تأمین اجتماعی شامل انواع بیمه ها ،‌پائین بودن دستمزدها ، پائین بودن استانداردهای كار، فقدان ضوابط زیست محیطی و … تولیدات با هزینه كمتری در جهان سوم انجام میشود. ورود آزاد چنین محصولاتی به كشورهای غربی،‌صنایع و كشاورزی در این كشورها را سخت تحت فشار قرار می دهد و حفظ قابلیت رقابت آنها عملا تنها در صورت كاهش دستمزدها و تعدیل شبكه های تأمین اجتماعی و مقررات مربوط به محیط زیست میسر خواهد بود.

غلبه این گرایشها می توانست و هنوز میتواند خطری جدی برای كشورهای جهان سوم باشد،‌ چرا كه رشد اقتصادی این كشورها تا حد بسیار زیادی به توانایی آنها در فروش تولیداتشان به ممالك صنعتی وابسته است.

به عبارت دیگر، تنها این ممالك (خصوصاً اروپای غربی و آمریكا) هستند كه از قدرت خرید بسیار بالایی برخوردارند و می توانند خریدار عمدة تولیدات جهان سوم باشند. در صورت محدود شدن این بازارها تمامی كشورهای در حال توسعه چه آنها كه به مدارجی از توسعه دست یافته اند (مثل كره جنوبی و سنگاپور) و چه آنها كه تازه گام در راه نهاده‌اند (مثل چین و اندونزی ) با مشكلاتی جدی مواجه خواهند شد7.

اثرات مستقیم نفتا بر كشورهای جهان سوم

با وجود آنكه در مجموع میتوان اثرات غیرمستقیم و درازمدت موافقتنامه هایی از نوع نفتا را به خاطر جوی كه در سطح بین المللی ایجاد می كند و همسوئی كه با سیاست های جدید اقتصادی در اكثر كشورهای جهان سوم دارد به سود این كشورها دانست، اما اثرات محدود و منطقه ای آنها طبعاً نمی تواند با منافع بالفعل ممالك غیر عضو همخوانی داشته باشد. هدف مستقیم این گونه موافقت نامه ها تقویت همكاری های منطقه ای است و تحقق آن در عمل به معنی افزایش تجارت و سرمایه گذاری متقابل بین كشورهای عضو خواهد بود. این امر می تواند عملاً به كاهش تجارت با كشورها و مناطق دیگر یا حداقل عدم افزایش آن طبق روال قبل بینجامد.

با این حال باید توجه داشت كه برخی عوامل، در عمل، باعث تخفیف اثرات منفی نفتا بر كشورهای جهان سوم خواهد بود. یكی از این عوامل اجرای تدریجی مفاد نفتاست. این امر به كشورهای جهان سوم كه منافع تجاری عمده ای در آمریكای شمالی دارند امكان خواهد داد كه تا حدودی خود را با شرایط جدید تطبیق دهند و از شدت خسارات بكاهند. عامل مهم دیگر در چنین زمینه ای توافق هایی است كه در چارچوب گات حاصل شد. این توافقها نیز می تواند تا حدی اثر امتیازاتی كه اعضای نفتا به یكدیگر داده بكاهد.

الف جهان سوم و آمریكای شمالی

امضای نفتا نگرانی هایی را نیز در بین بخش عمده ای از كشورهای در حال توسعه دامن زده است. این كشورها نگرانند كه مكزیك با استفاده از امتیازاتی كه در چارچوب نفتا به دست می آورد و نیز به خاطر مجاورت جغرافیایی با آمریكا در موقعیتی ممتاز قرار گیرد و بتواند بخشی از تجارت و سرمایه گذاری خارجی كانادا و آمریكا را از دیگر كشورهای جهان سوم منحرف و به سوی خود جلب كند.

اهمیت این امر بویژه از آن جهت است كه آمریكا دارای بزرگترین بازار مصرف در دنیاست. این كشور نه تنها بیش از 92% از تولید ناخالص 6 هزار میلیارددلاری خود را در داخل مصرف می كند بلكه با واردات حدود 550 میلیارد در سال بزرگترین كشوروارد كننده در جهان نیز به شمار می رود. چنانچه واردات مكزیك و كانادا را بر آن بیفزاییم اهمیت بازار مصرف در آمریكای شمالی بیش از پیش روشن می شود. در چنین شرایطی بسیاری از مناطق جهان سوم از نظر بازار خارجی و نیز سرمایه گذاری خارجی وابستگی نسبتاً زیادی به آمریكای شمالی دارند و نسبت به هر گونه تغییر در آن حساس هستند.

جدول صفحه بعد درجه وابستگی بازارهای آسیا ،‌آفریقا و آمریكای لاتین به بازارهای آمریكای شمالی را نشان می دهد. (توضیح اینكه تنها بین صفر تا حداكثر 3% ارقام جدول زیر راهی مكزیك و كانادا شده و ما بقی جذب بازارهای آمریكا میشود).

گر چه وابستگی آمریكای لاتین به آمریكای شمالی از هر جهت بسیار بیشتر از دیگر مناطق است اما كشورهای آمریكای لاتین با وجود نگرانیهای اولیه، پس از آنكه اطمینان هایی مبنی بر پذیرفته شده به جرگه اعضای یك منطقه تجارت آزاد نیم كرة غربی در آینده دریافت كردند،‌سرانجام به صف طرفداران نفتا پیوستند. 9 كشور در حال توسعه خاور دور بیشترین نگرانی را از ناحیه نفتا احساس می كنند و با توجه به حجم روابط اقتصادی آنها با آمریكا بیش از دیگر مناطق جهان سوم در برابر آن آسیب پذیر هستند.

ب تبعیضات تجاری نفتا نسبت به كشورهای غیر عضو

موافقتنامه نفتا حاوی پارهای تبعیضات ضمنی در مورد كشورهای غیرعضو است، به گونه ای كه اجرای آن در عمل می تواند كشورهای واقع در دیگر مناطق جهان از جمله كشورهای جهان سوم را با پاره ای عوارض منفی مواجه سازد:

1- مقررات منشأ 9

در جریان مذاكراتی كه به امضای موافقتنامة تجارت آزاد بین كانادا و آمریكا منتهی شد،‌و نیز طی مذاكرات سه جانبه برای امضای موافقتنامة نفتا ، یكی از نكات عمده ای كه مورد توجه نمایندگان سه كشور ذیربط قرار داشت، اتخاذ تدابیری برای مستثنی كردن كالاها و خدمات دیگر كشورها از شمول امتیازات و دستاوردهای تجارت آزاد در آمریكای شمالی بود. هدف این است كه از یك سو تنها كالاهایی كه تماماً یا حداقل عمدتاً منشأ آمریكای شمالی دارد از تسهیلات تعرفه ای و گمركی ناشی از تجارت آزاد بهره مند شود و از سوی دیگر تضمین هایی حاصل شود كه هیچ یك از سه كشور به پایگاهی برای صدور كالاها و خدمات سایر مناطق جهان به دو كشور دیگر آمریكای شمالی تبدیل نشود.

نتیجة عمده دیگری كه میتواند از مقررات منشأ حاصل شود،‌تشویق بیش از پیش سرمایه گذاری در سه كشور عضو نفتاست. توضیح اینكه مطابق مقررات منشأ چنانچه ارزش افزوده بر مواد یا كالاهای واسطه ای وارداتی به منطقه به نحو قابل ملاحظه ای بالا باشد، كالای نهایی حاصل به عنوان كالایی كه منشأ منطقه ای دارد تلقی شده و از امتیازات تجارت آزاد بهره مند خواهد گردید. در نتیجه چنین رویه ای ، این احتمال وجود دارد كه بسیاری از صادركنندگان كالا به آمریكای شمالی تشویق شوند تا از طریق سرمایه گذاری در یكی از سه كشور عضو نفتا كالاهای واسطه ای را در محل به كالاهای صنعتی تبدیل و از امتیازات نفتا بهره مند گردند.

مقررات منشأ بویژه برای برخی از بخشهای صنعت در آمریكا و كانادا حائز اهمیت بسیار است. صنعت اتومبیل در آمریكا آماده است در صورتی كه این مقررات منافعش را تا حد ممكن تأمین ننماید، به هر طریق ممكن وارد مبارزه با آن شود. این صنعت به ویژه نگران است كه صنعت اتومبیل ژاپن از طریق مكزیك و تا حدودی كانادا رقابت شدیدتری را تحمیل كند. این مقررات همچنین از نظر صادركنندگان نخ و منسوجات به آمریكای شمالی حائز اهمیت بسیار است.

هر یك از دو موافقتنامة تجارت آزاد دارای فصل خاصی در این مورد تحت عنوان مقررات منشأ است. در برخی موارد،‌مقررات مربوطه در نفتا تغییراتی را در مقررات منشأ در موافقتنامه دو جانبه ایجاد كرده و جانشین آن شده است. شایان ذكر است كه فصل مربوطه در موافقتنامه نفتا بویژه از جهت تأثیراتی كه بر تجارت بین سه كشور آمریكای شمالی از یك سو و ما بقی مناطق جهان از جمله جهان سوم از سوی دیگر خواهد داشت حائز اهمیت است.

چنانچه اشاره شد ، موافقتنامه دو جانبة آمریكا و كانادا، دایر بر ایجاد یك منطقه آزاد تجاری است و نه یك اتحادیه گمركی. لذا در چارچوب این موافقتنامه و بر خلاف آنچه كه در مورد یك اتحادیه گمركی مطرح است،‌آمریكا و كانادا اقدام به اتخاذ سیاست تعرفه ای مشابهی در قبال كالاها و خدمات ممالك غیر عضو نكرده اند. نتیجتاً در غیاب چنین سیاست تعرفه ای،‌ مشتركی، موافقتنامه دو جانبه «مقررات منشأ» را برای اجرا در مورد كالاهائی كه بین دو كشور مبادله می شود وضع كرده اند. براین پایه تنها كالاهایی كه در كانادا یا آمریكا «منشأ گرفته» یا با مقررات منشأ مطابقت دارد، مشمول امتیازات گمركی پیش بینی شده در موافقتنامه دوجانبه تجارت آزاد می شود.

  صادرات به جهان صادرات به آمریكای شمالی
آسیای خاوری 417 106
(100%) (5/25%)
آسیای جنوبی 27 5/5
(100%) (6/19%)
آمریكای لاتین 130 5/56
(100%) (3/436%)
آفریقا 86 6/15
(100%) (2/18%)

جدول صادرات مناطق در حال توسعه به آمریكای شمالی در سال1990 (میلیارد دلار- درصد)8

(توضیح اینكه مراد از كشورهای خاور دور در این جدول و در این بخش، كره جنوبی، سنگاپور، تایوان، هنگ كنگ، چین، اندونزی، مالزی، فیلیپین و تایلند است)

وضعیت مشابهی نیز در مورد نفتا صادق است. نفتا به نوبه خود سه كشور آمریكا، كانادا و مكزیك را از نقطه نظر منشأ كالاها و خدمات یك قلمرو واحد تلقی می كند و تنها كالاهایی كه در این قلمرو منشأ گرفته اند از امتیازات پیش بینی شده بهره مند خواهند شد. با این حال درخور ذكر است كه در موافقت نامه نفتا ترتیباتی نیز در مورد نحوه برخورد با كالاهای مكزیكی در دوره انتقال پیش بینی شده است.

مقررات منشأ به طور كلی بین دو دسته كالا فرق می گذارد: نخست، كالاهایی كه تماماً در یك كشور تولید شده؛ دوم كالاهایی كه در یك كشور تولید شده اما حاوی موادی است كه از كشور دیگر منشأ گرفته است. در مورد كالاهای دسته اول، مانند محصولات كشاورزی، گوشت، چوب و نظایر آن، تعیین منشأ می تواند به سهولت صورت گیرد. اما تعیین منشأ كالاهای دسته دوم غالباً كار ساده ای نخواهد بود. رویه معمول در این مورد این است كه مواد وارد شده از كشورهای غیرعضو، در یكی از كشورهای عضو منطقه تجارت آزاد به نحوی اساسی به كالای جدید و متفاوتی تبدیل شود. در این مورد این است كه مواد وارد شده از كشورهای غیرعضو، در یكی از كشورهای عضو منطقه تجارت آزاد به نحوی اساسی به كالای جدید و متفاوتی تبدیل شود در این مورد آنچه حائز اهمیت است، ضوابطی است كه باید مبنای احراز تبدیل و تغییر اساسی در مواد وارد شده از خارج از منطقه قرار گیرد.

2- تعرفه ها

چنانچه قبلاً تشریح شد، با به اجرا درآمدن نفتا تعرفه های گمركی بین سه كشور عضو طی چهار مرحله حذف خواهد شد. بدیهی است كه حذف تعرفه ها بین سه كشور آمریكای شمالی، در شرایطی كه تعرفه های گمركی بركالاهای وارداتی از دیگر مناطق جهان به آمریكای شمالی همچنان به قوت خود باقی خواهد ماند. مشور افزایش تجارت در داخل این منطقه به ضرر دیگر مناطق خواهد بود.

بسیاری از طرفداران نفتا در آمریكا و كانادا استدلال می كنند كه بدون اجرای نفتا نیز، مطابق آمار. حدوداً 70% از كالاهای مكزیكی بدون پرداخت تعرفه وارد بازار آمریكا می‌شود و میانگین تعرفه های امریكایی بر كالاهای وارداتی مكزیك از4/3% تجاوز نمی‌كند. تعرفه های تحمیلی بر كالاهای مكزیكی توسط گمرك كانادا حتی از این نیز كمتر است و متوسط آن از4/2% تجاوز نمی كند10. حال آنكه به عنوان مثال همین میانگین در مورد كالاهای وارداتی به امریكا و كانادا از حدود1/3% برای كالاهای سنگاپوری7/13% برای كالاهای هنگ كنگی متغیر است11.

با این حال برخی دیگر از كارشناسان تذكر می دهند كه ارقام فوق، از آنجا كه شمار اقلام صادراتی از مكزیك به آمریكا و كانادا را مبنا قرار داده نه ارزش آنها كه شمار اقلام صادراتی از مكزیك به امریكا و كانادا را مبنا قرار داده نه ارزش آنها را، چندان منعكس كننده واقعیت نیست و ارزش كالاها بهتر می تواند گویا باشد. بر این اساس، تنها30% از كالاهای مكزیكی بدون عوارض گمركی وارد آمریكا می شود و از مابقی، حدود48% مشمول تعرفه های زیر5% و22% مشمول تعرفه های بالای5% قرار می گیرد. این در حالی است كه به عنوان مثال حدود30% از كالاهای فیلیپین و حدود54% از كالاهای چینی با عوارضی بالاتر از5% وارد آمریكا می شود12.

آمار مذكور حكایت از موقعیت های ممتازی دارد كه مكزیك پس از حذف تعرفه ها از آن برخوردار می شود. به عبارت دیگر، در حالی كه در پی اجرای نفتا كالاهای مكزیكی از عوارض نه چندان بالای كنونی نیز به تدریج معاف خواهد شد، عوارض گمركی بر كالاهای صادراتی دیگر كشورها و از جمله كشورهای جهان سوم همچنان باقی خواهد بود. این امر به ویژه در ارتباط با كشورهای جهان سوم كه دارای كالاهای صادراتی كم و بیش مشابهی برای صدور به آمریكا و كانادا هستند می تواند حائز اهمیت باشد.

با این حال درخور ذكر است كه میزان امتیازی كه مكزیك از این جهت از آن برخوردار می گردد تا حد قابل توجهی در پی توافق های حاصل در خاتمه مذاكرات دوراروگوئه و كاهش عمومی تعرفه ها تعدیل شده است.

3- اقدامات اضطراری و مكانیسم های حل اختلاف

مطابق مقررات نفتا یك كشور عضو می تواند چنانچه خطری بیش از حد از ناحیه صادرات متوجه یكی از بخش های تولیدی خود دید تحت شرایطی اقدام به برقراری تعرفه های رایج قبل از اجرای نفتا پیش بینی شده است.

علاوه بر مقررا مربطو به اقدامات اضطراری، دیگر رفتارهای تبعیض آمیز احتمالی نظیر اعمال مجازات هایی چون: عوارض ضد دامپینگ، عوارض ضد سوبسید و محدودیت‌های داوطلبانه صادرات می تواند توسط آمریكا و كانادا علیه دیگر مناطق و كشاروهای جهان سوم با محدودیت های كمتری صورت گیرد.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

با فرمت ورد

Leave a comment