دانلود پروژه رشته اقتصاد درباره شاخص های بورس اوراق بهادار – قسمت اول

دانلود پایان نامه

مقدمه

یكی از الزامات اساسی برای ره پیمودن به سمت توسعه و پیشرفت ، توجه به سرمایه و سرمایه گذاری است و در لوای سرمایه گذاری است كه امور دیگر مانند افزایش تولید ، افزایش رفاه و ایجاد اشتغال محقق خواهد گردید. بورس اوراق بهادار ، یكی از عناصر اصلی در بازار سرمایه هر كشور است و شاخص به عنوان یكی از ابزارهای اصلی در جهت شناسایی بورس به شمار می رود . مقاله حاضر در راستای اهمیت شاخص بازار بورس ، به توضیحاتی در این زمینه پرداخته است .

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

سرمایه به عنوان یكی از نهادهای مهم تولید، در كنار دیگرنهادهای تولید مثل نیروی كار، منابع طبیعی، فن آوری، مدیریت و فرهنگ از اهمیتی فراوان برخوردار است. پویایی بازار سرمایه هر كشوری نشان دهنده وضعیت این نهاد مهم تولید و نشان گر درصد توسعه یافتگی آن كشور است. بورس اوراق بهادار تهران به عنوان مهمترین و اساسی ترین بازارهای سرمایه ایران، فعالیت خود را از دهه 1340 آغاز نموده و تا به حال راه پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشته است.

یكی از معیارهای مهم در ارزیابی مالی كشورهای مختلف چگونگی وضعیت شاخص است. بورس تهران اگرچه سابقه ای دیرینه (متجاور از چهاردهه) دارد، تنها از سال 1368 به محاسبه شاخص كل قیمت و از سال 1376 به بعد به محاسبه شاخص های فرعی دیگر پرداخته است.

متن حاضر به بررسی شاخص های بورس اوراق بهادار پرداخته است از جمله موضوعاتی كه مورد بررسی قرار گرفته است. كلیاتی در مورد بازارهای مالی و ابزارهای مورد معامله در آنها، بررسی شاخص در سطح بین الملل و بررسی شاخص سهام در بورس تهران می باشد.

1- ابزارهای بازاز پول مثل : اوراق خزانه قراردادهای بازخرید

2- ابزارهای بازار سرمایه، مثل اوراق سهام و قرضه

3- ابزارهای شفته : اوراق اختیار و تاخت

ابزارهای قابل معامله

طبقه بندی كلی بازارها و ابزارهای مالی 

   دارائیهای مالی

سرمایه گذاری غیرمستقیم

(صندوق های سرمایه گذاری)

(در بازارهای سازمان یافته)

بازار پول

تقسیم بندی های بازار سرمایه

بازار سرمایه

 

از نظر سررسید ابزار مورد معامله

از نظر عمر ابزار مورد معامله :

1- بازار اولیه : بازاری كه در آن وام گیرنده اوراق بهادار جدیدی را منتشر می كند و در ازای وجه نقد به سرمایه گذار (خریدار) می فروشد.

2- بازار ثانویه : بازاری كه در آن اوراق بهادار منتشره در بازارهای اولیه داد و ستد می شود، مثل بازار بورس

3- بازار سوم : شامل كلیه بازارهای خارج از بورس است كه در آن اوراق بهاداری كه در بورس پذیرفته شده اند، داد و ستد می شوند.

4- بازار چهارم : هنگامی كه به وجود می آید كه دو سازمان بزرگ (افراد ثروتمند) بدون دخالت كارگزار اوراق بهاداری را مستقیماً معامله می كنند.

بنابراین در بحث مربوط به شاخص ها در این جا بازار بورس و اوراق سهام و قرضه مد نظر هستند.

شاخص :

واژه شاخص (index) به معنای نمودار، نماینده، نشان دهنده و نمایاننده می باشد. از نظر كاربری شاخص كمیتی است كه نماینده چند متغیر همگن می باشد. شاخص وسیله ای برای اندازه گیری و مقایسه پدیده هایی است كه دارای ماهیت و خاصیت مشخصی هستند. بنابراین بر مبنای شاخص می توان تغییرات ایجاد شده در متغیرهای معینی را در طول یك دوره بررسی نمود.

شاخص های بازار اوراق بهادار

معمولاً شاخص های بازار اوراق بهادار مربوط به سهام و اوراق قرضه هستند. با توجه به اهمیت و كاربرد فراوان شاخص های سهام، تمركز بیشتری بر شاخص های مذكور خواهیم داشت. متداول ترین سؤالی كه در خصوص بازارهای سهام پرسیده می شود این است كه وضعیت بازار امروز چگونه است؟ برای پاسخ به این سؤال نیاز به گزارش تركیبی از عملكرد بازار است كه به صورت میانگین ها و شاخص را نشان داده شده است. به خاطر تعدد زیاد بازارهای سهام (اعم از داخلی و خارجی) شاخص های متعددی برای بازار سهام وجود دارد كه در این بخش روش های محاسبه و مهمترین شاخص ها بررسی می شود.

شاخصهای قیمت سهام

شاخصهای قیمت سهام در تمامی بازارهای مالی دنیا، به مثابه یكی از مهم‌ترین معیارهای سنجش عملكرد بورس اوراق بهادار ، از اهمیت و توجه زیادی برخوردارند. شاید مهم‌ترین دلیل این توجه روزافزون ، این امر باشد كه شاخصهای مزبور از تجمیع حركتهای قیمتی سهام تمامی شركتها یا طبقه خاصی از شركتهای موجود در بازار بورس ، به دست می‌آیند و در نتیجه بررسی جهت و اندازه حركتهای قیمتی را در بازار سهام ، امكان‌پذیر می‌سازند. در واقع گسترش نظریه‌ها و نوآوریها مالی در یكی دو دهه اخیر بر پایه نقش محور ی توجه به حركت عمومی بازار به چند دلیل مفید و مهم است :

1- كاربرد اصلی و عمده شاخصها ، محاسبه بازدهی كل بازار، یا عناصر مشخصی از بازار در یك دوره معین ، و استفاده از نرخهای بازده محاسبه شده به مثابه مبنایی برای قضاوت درباره پرتفویهای مختلف است .

2- شاخصها همچنین برای توسعه و ایجاد پرتفوی شاخصی به كار می‌روند . برای اكثر مدیران سرمایه گذاری ، معمولا كسب بازدهی فراتر از بازدهی بازار در طولانی مدت و به طور مداوم مشكل می‌باشد .در این صورت یك راهكار ساده ، سرمایه‌گذاری در پرتفویی است كه قابل رقابت با پرتفوی بازارمی‌باشد . این ایده منجر به ایجاد صندوقهای شاخصی شده است كه هدف آنها پیگیری عملكرد شاخصهای مشخص بازار ، در طول زمان می‌باشد .

3- قیمت سهام ، اغلب بیانگر انتظارات بازار از وضعیت اقتصادی شركتهاست . از این رو شاخصهای بازار نمایانگر وضعیت و عملكرد آتی كل اقتصاد می‌باشند . تحلیلگران اوراق بهادار ، مدیران پرتفوی و سایر متصدیان اقتصادی ، از شاخصهای بازار ، برای بررسی متغیرهاییكه حركت كل قیمتهای سهام را تحت تاثیر قرار می‌دهند ، استفاده می‌كنند . برای مثال میتوان به تحلیل ارتباط بین بازده سهام یا اوراق قرضه در ایالات متحده ، ژاپن و المان اشاره كرد .

4- سایر گروههای علاقمند به شاخصها ، تحلیلگران فنی هستند . آنها بر این باورند كه ” تغییرات تاریخی قیمتها ” می‌تواند برای پیش‌بینی حركات آتی آنها استفاده شود . برای مثال ، به منظور پیش‌بینی حركات قیمتی سهام در آینده، آنها نمودار قیمت و حجم تغییرات شاخصهای بازار سهام ، همانند شاخص داوجونز را ترسیم می‌نمایند.

5- در نهایت اینكه نظریه پرتفوی و رفتار بازار سرمایه ، نشان داده است كه ریسك مرتبط با یك دارایی ریسك‌دار، فقط ریسك سیستماتیك است. این ریسك بیانگر ارتباط نرخ بازده دارایی موردنظر، با بازده پرتفوی بازار می باشد. بنابراین ضروری است كه وقتی ریسك سیستماتیك یك دارایی ریسك دار (سهام)، محاسبه می‌شود، بازدهی آن با بازدهی یك شاخص جامع بازار ، مرتبط می‌شود.

به طور خلاصه شاخصهای بازار سرمایه ، در موارد زیر استفاده می‌شود :

  • مبنایی برای ازیابی عملكرد مدیران حرفه‌ای سرمایه‌گذاری
  • ایجاد نظارت بر صندوقهای سرمایه‌گذاری شاخصی
  • اندازه‌گیری نرخهای بازده بازار در مطالعات اقتصادی
  • پیش‌بینی حركات آتی بازار (توسط تحلیلگران فنی )
  • شاخصی برای پرتفوی بازار دارائیهای ریسك‌دار ، به هنگام محاسبه ریسك سیستماتیك دارائیها.

اهمیت شاخص قیمت سهام

شاخص قیمت سهام شركتهای پذیرفته شده در بورس ، یكی از معیارهای مهم در ارزیابی اقتصاد كلان هر كشور است كه نشان‌دهنده وضعیت اقتصادی آن كشور نیز می‌باشد. این شاخص از آنجا كه متاثر از حیات اقتصادی كشور می‌باشد ، در سالهای بهبود رونق اقتصادی، روندی افزایشی را می‌پیماید و در سالهای بحرانی و ركود ، فرایند كاهش را طی می‌نماید. نگاهی به شاخص قیمت بورس تهران گواهی براین مدعاست و بیانگر آن است كه در سالهای 1376 و 1377 كه اقتصاد كشور با بحران كاهش قیمت نفت و تبع آن ركود مواجه بوده است، شاخص قیمت بورس نیز فرآیندی نزولی را طی نموده است، لازم به یادآوری است كه در كاهش شاخص قیمت بورس در سالهای مزبور، ناكارآمدی شركتهای پذیرفته شده در بورس (علاوه بر مسایل اقتصادی كلان) نیز نقش داشته است. علاوه بر اهمیت شاخص قیمت به عنوان یك نماگر اقتصادی در تحلیل‌های كلان ، وضعیت این شاخص در تحلیلهای خرد و برای سرمایه‌گذاران كوچك نیز مهم است. شاید بتوان ادعا كرد كه هر سرمایه‌گذاری در بورس ، در وهله اول به تغییرات قیمت سهام برای جذابیت سرمایه‌گذاری در بورس در مقایسه با دیگر دارایی‌های جایگزین مانند (مسكن، ارز، سپرده بانكی و اوراق مشاركت) توجه دارد. توجه به شاخص قیمت بورس در هر كدام از تصمیم‌گیری یادشده بالا یكی از ضرورتهای بنیادین است . به بیان كوتاه باید بگوییم چنانچه شاخص قیمت، كاهش یابد، به نوعی بیانگر آن است كه قیمت سهام مختلف در مجموع كاهش یافته و این چیزی است كه سرمایه گذاران از آن می‌هراسند . همین مفهوم را درباره افزایش شاخص نیز میتوان گفت.

چنانچه فرض شود سرمایه گذاران دردامنه بسیار متنوع از سهام شركت‌های مختلف سرمایه گذاری كرده‌اند، با افزایش شاخص قیمت سهام ، ارزش بدره سرمایه‌گذاری آنها افزایش و با كاهش شاخص قیمت ، ارزش بدره سرمایه‌گذاری آنها كاهش یافته است.

یكی دیگر از موارد كاربرد شاخص قیمت این است كه تصمیم گیران مالی می‌توانند با استفاده از نرخ تغییرات شاخص قیمت ، وضعیت سرمایه‌گذاری خود را با دیگر نرخهای مهم اقتصادی كشور مانند نرخ تورم و نرخ سود بدون خطر بانكها مقایسه و جذابیت سرمایه‌گذاری در بورس را دریابند.

روش محاسبه شاخص قیمت در بورس

روزانه بر روی صفحه‌های روزنامه و مجله‌ها و صفحه‌های نمایش كامپیوترها و مانند اینها، اطلاعات مربوط به شاخصهای قیمت بورس درج شده است. به راستی این اطلاعات چگونه محاسبه شده و چه استفاده ای از آنها می توان نمود؟

برای آشنایی با روش محاسبه شاخص ، بورس كوچكی را در نظر بگیرید كه در آن تنها دو سهم مورد مبادله قرار می گیرد

جدول 1 . اعداد فرضی برای محاسبه شاخص

سال 1384 1385
سهم شركت “الف “ تعداد 900 1200
قیمت (ریال) 8000 10000
سهم شركت “ب” تعداد 2000 2500
قیمت (ریال) 7000 12000

 

با توجه به جدول درمی‌یابیم كه قیمت سهم شركت “الف ” در طول یك سال ، 25 درصد افزایش یافته است (افزایش از 8000 به 10000) و قیمت سهم شركت “ب ” در همین مدت، 71 درصد افزایش یافته است (افزایش از 7000 به 12000) چنانچه از این دو تغییر یك میانگین ساده حسابی بگیریم، 48 درصد به دست می‌آید. به بیان دیگر می‌توان نتیجه گرفت كه قیمت این دو شركت در سال 1385 نسبت به سال 1384، به طور متوسط 48 درصد افزایش یافته است.

مفهوم ارایه شده در بالا ، یك میانگین ساده از تغییرات قیمت را نشان می دهد . از جمله مفروضهای میانگین ساده آن است كه وزن اهمیت شركت‌ها ، یكسان تلقی می گردد ولی در دنیای واقعی ، ضریب اهمیت هر شركت به تعداد سهام مورد معامله آن شركت وابسته است . بدین منظور در اقتصاد ، ابتدا برای هر دوره به محاسبه یك شاخص می‌پردازند و پی در پی آن از طریق محاسبه نرخ تغییرات شاخص هر سال نسبت به سال قبل، متوسط (درصد) تغییرات قیمت را مشخص می‌نمایند . برای محاسبه شاخص ، ارتباط‌هایی به كار می‌رود كه مهم‌ترین آنها عبارتند از :

  • شاخص قیمت پاشه (PI)
  • شاخص قیمت لاسپیزر(LI)
  • شاخص قیمت فیشر (FI)

qoi : تعداد سهام منتشره در سال پایه

qki : تعداد سهام فشرده در سال مورد نظر

poi : قیمت سهام در سال پایه

Pki : قیمت سهام در سال موردنظر

PI : شاخص قیمت پاش در سال مورد نظر

LI : شاخص قیمت لاسپیرز در سال مورد نظر

FI : شاخص قیمت فیشر در سال مورد نظر

باید توجه داشت، چیزی كه متوسط تغییرات قیمت بورس را نشان می‌دهد نه خود شاخص قیمت بلكه نرخ تغییرات شاخص نسبت به دوره قبل است.

لازم به یادآوری است كه شاخص‌های قیمت اوراق بهادار معمولا به صورت روزانه و در بورسهای معتبر دنیا به صورت آنی و لحظه‌ای(زمان واقعی)محاسبه می‌گردد. گفتنی است كه اگر در ارتباط‌های بالا ، همه شركتها گنجانده شوند ، شاخص كل قیمت بورس بدست می‌آید و چنانچه در این ارتباط فقط شركتهای مالی و سرمایه‌گذاری قرار گیرند ، شاخصهای مالی ، و اگر فقط شركتهای تولیدی و صنعتی قرار گیرند شاخص صنعت بدست می‌آید.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

با فرمت ورد

Leave a comment