دانلود پروژه رشته اقتصاد درباره شاخص های بورس اوراق بهادار – قسمت پنجم

دانلود پایان نامه

در حالت دوم دامنه تغییر قیمت متناسب با ضریب تعدیل تعیین خواهد شد.
به عبارت دیگر تفاوت قیمت بین قیمت روز قبل و میانگین موزون سهام معامله شده(که تعداد انها در هر دفعه کمتر از 100 هزار سهم بوده)تعیین و سپس با ضرب تعدیل کاهش خواهد یافت.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

قیمت روز قبل P-1

میانگین موزون قیمت سهام معامله شده

ΔΡ=P-1-ṕ ΔΡ. k تغییر قیمت قابل قبول

ضریبب تعدیل(k )بین صفر تا یک خواهد بود به عبارت دیگر: O<K<1

در نتیجه تمامی تغییر قیمت در شاخص تاثیر نمی گذارد بلکه متناسب با ضریب تعدیل بخشی از ان انتخاب می گردد. ذیلا به روش محاسبه ضریب تعدیل پرداخته می شود:

ضریب تعدیل برابرست با:

صورت کسر: تعداد سهام معامله شده در هر روز مخرج کسر: میانگین حجم مبنای روزانه

ضریب تعدیل فوق در دامنه ی یک نا صفر در نوسان بوده و قطعا کمتر از یک می باشد.

ضریب فوق هرگز صفر نخواهد شد چون این در حالتی است که تعداد سهام معامله شده صفر باشد که طبعا بحث تغییر قیمت نیز مصداق ندارد.

کاربرد روش فوق برای یکی از شرکت ها اعمال می شود.

با فرض اینکه تعداد سهام معامله شده ایران خودرو 600000 سهم باشد و تغییر قیمت حاصله نیز معادل 500 ریال افزایش بوده بنابراین سقف مجاز برای تغییر قمیت به شرح زیر محاسبه خواهد شد:

تعداد سهام منتشره 2404000000

ضریب انتخابی برای حجم مبنا 15%

تعداد حجم مبنا روزانه 2404000000*15% تقسیم بر 250 برابرست با 1440000

قیمت روز قبل 9247 ریال

میانگین موزون قیمت سهام معامله شده 9747 ریال

ضریب تعدیل(K)برابرست با 600000 تقسیم بر 1440000 که حاصل عبارتست از : 41667/0

با توجه به اطلاعات فوق قیمت پایانی قابل محاسبه در شاخص به شرح زیر محاسبه می شود:

تغییر قمیت سهام: 9247-9747 = 500 ریال

دامنه ی مجاز تغییر قیمت سهام : 500*41667/0=208 ریال

قیمت قابل محاسبه در شاخص:9247+208=9455 ریال

همانطور که ملاحظه می شود افزایش قیمت ها سبب افزایش شاخص خواهد شد ولی نه بر مبنای کل تغییر بلکه بر مبنای سهم از تغییر قیمت که به شرح فوق محاسبه شده است.

شاخص های بورس تهران

شاخص قیمت سهام

شاخص قیمت سهام یا شاخص كل سهام یا شاخص كل بورس با نام بین المللی (TEPIX) Tehran Exchange price Index شناخته می شود.

این شاخص از نوع میانگین حسابی با وزنهایی برابر ارزش بازاری سهام شركتهاست.

زمان پایه شاخص 1/1/1369 و عدد مبنای آن 100 در نظر گرفته شده است و براساس فرمول لاسپیرز محاسبه می شود.

ارزش جاری سهام منتشره شركتهای پذیرفته شده در بورس

ارزش پایه سهام منتشر شركت های پذیرفته شده در بورس

 

100×                                                                                   =

 

ویژگیهای TEPIX

1- جامعیت : قیمت سهام تمام شركتهای پذیرفته شده در بورس در محاسبه این شاخص در نظر گرفته می شوند.

2- در دسترس بودن : هر 15 دقیقه یكبار محاسبه می شود.

3- موزون بودن : در محاسبه آن علاوه بر قیمت تعداد سهام معامله شده در نظر گرفته می شود.

موارد تعدیل TEPIX

به طور كلی شاخص قیمت سهام به گونه ای طراحی شده است كه حركتهای قیمتی سهام داد و نقد شده را (بر اثر ساز و كار عرضه و تقاضا) در بازار بورس نشان می دهد. لذا شاخص قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران همواره پس از :

1- افزایش سرمایه شركت ها : ناشی از حق تقدم (از محل آورده های نقدی یا مطالبات سهامداران)

2- افزایش یا كاهش شركت ها پذیرفته شده در بورس (ورود و خروج شركت ها یا ادغام شركتها) تعدیل می شود. لیكن رویدادهای

1- پرداخت (سود) نقدی

2- افزایش سرمایه از حمل اندوخته ها یا عرضه سهام جایزه

3- تجزیه و تجمیع (تركیب) سهام (تغییر ارزش اسمی سهام) در فرآیند تعدیل شاخص در نظر گرفته نمی شوند.

به عبارت دیگر باید توجه داشت كه همواره بخشی از تغییرات شاخص قیمت سهام در بورس تهران، ممكن است از رویدادهای تفكیك پذیر از، حركتهای قیمتی عرضه و تقاضای بازار سرچشمه گرفته باشد. برای مثال، در هنگام برگزاری مجامع عمومی شركت های پذیرفته شده در بورس پرداخت سود نقدی سهام شركت ها خود به خود به كاهش قیمت آنها و در نتیجه به كاهش شاخص قیمت سهام در بازار می انجامد، اما این پدیده به هیچ وجه به معنای شدت یافتن یا تداوم روند ركودی ماههای گذشته نیست. از این رو با توجه به عوامل تأثیرگذار بر ساختار انتظارات در این بازار، به نظر می رسد كه جدا سازی اثر تغییرات قیمتی ناشی از رویدادهای مانند پرداخت سودنقدی از حركتهای قیمتی عرضه و تقاضای بازار در ترسیم واقعیتهای موجود و چشم انداز آتی بازار، اهمیتی اساسی داشته باشد.

دلایل اصلاح ارزش پایه

ورود و خروج شركتها

نظر به اینكه كار پذیرش شركتها و یا حذف آنها از لیست شركتهای پذیرفته شده یك فرآیند دائمی است و شركتهای جدید پس از احراز شرایط پذیرش به لیست شركتهای پذیرفته شده اضافه می‌شوند و از طرف دیگر شاخص قیمت سهام در بورس تهران شاخص كل سهام می‌باشد . بنابراین در موقع ورود شركت جدید یا حذف شركت پذیرفته شده قدیم ، الزاما بایستی ارزش پایه سهام (p.q) به شكلی تعدیل شود تا تغییر در ارزش جاری سهام سبب تغییر در عدد شاخص نگردد.

افزایش سرمایه ناشی از حق تقدم

از طریق افزایش سرمایه ناشی از حق تقدم ، ارزش جاری سهام افزایش خواهد یافت و چنانچه تعدیل لازم در ارزش پایه شخص به عمل نیاید ، مسلما موجب تغییر در عدد شاخص خواهد شد كه این امر با ماهیت شاخص قیمت در تضاد است . بنابراین در این گونه موارد بایستی حتما ارزش پایه سهام بر اساس فرمول پیشنهادی تعدیل گردد تا از تاثیرات نامطلوب بر شاخص جلوگیری به عمل آید . این از مواردی است كه با تصمیم مجمع عمومی فوق‌العاده صورت می‌پذیرد.

ادغام شركتها

چنانچه بر اثر ادغام دو یا چند شركت پذیرفته شده درهم ، شركت جدیدی ایجاد گردد می‌بایستی با فرمول تعدیل ، شركتهای ادغام شده حذف و شركت جدید با تعداد سهام جدید و ارزش جاری سهام جدید به مجموعه شركت‌های پذیرفته شده اضافه گردد . بدیهی است چنانچه تعدیل در ارزش پایه سهام ایجاد نشود ، موجبات تغییر در شاخص قیمت سهام خواهد شد كه توجیه پذیر نخواهد بود .

 شرایط عدم اصلاح شاخص

افزایش سرمایه از محل اندوخته‌ها

بنا به تصمیم مجمع فوق‌العاده صاحبان سهام شركت امكان افزایش از محل اندوخته‌ها وجود دارد كه این حالت توزیع سود سهمی بین سهامداران می‌باشد و در فرهنگ عامیانه به سهام جایزه شهرت یافته است . در این حالت صرفا اندوخته‌ها كه جزء حقوق صاحبان سهام می‌باشد ، تغییر شكل یافته و به سهام تبدیل شده و عملا در حقوق صاحبان سهام تغییری حاصل نشده ، بنابراین نیازی به تعدیل ندارد.

تجزیه و تجمیع سهام

تغییر مبلغ اسمی می‌باشد كه در حالت تجزیه مبلغ اسمی از كل به جزئ تبدیل شده ، مثلا از 000/10 ریال به 1000 ریال و در تجمیع برعكس این حالت . در هر دو حالت نظر به اینكه صرفا تعداد سهام افزایش یا كاهش یافته و علی‌القاعده قیمت سهام به تناسب كاهش یا افزایش خواهد یافت ، لذا ارزش جاری سهام كه حاصل‌ضرب تعداد سهام در قیمت سهام می باشد عملا تغییری نخواهد نمود و در نتیجه دلیلی برای تغییر شاخص وجود ندارد.

پرداخت (سود) نقدی

از جمله موارد دیگری كه قیمت سهام قبل از پرداخت سود سهام كه اصطلاحا (com.DIV)نامیده می شود ، در مقایسه با قیمت سهام (EX.DIV) كه قیمت سهم پس از پرداخت سود می‌باشد و طبعا رقم بالاتری است با پرداخت سود سهام كاهش خواهد یافت و سبب كاهش شاخص می گردد. بدیهی است كه قبلا شاخص تحت تاثیر سود انتظاری به تدریج افزایش یافته و با پرداخت سود سهام افزایش فوق خنثی خواهد شد . بنابراین نیازی به تعدیل وجود ندارد.

قیمت های تعادلی و تعدیل پایه:

1-  هنگام افزایش سرمایه از محل اندوخته (سهام جایزه):

هنگام افزایش سرمایه به­صورت سهام جایزه، با توجه به اینکه در این موارد آورده نقدی نداریم، لذا پایه شاخص نیز تعدیل نخواهدشد و اگر قیمت سهام متناسب با افزایش سرمایه و مطابق فرمول زیر کاهش یابد، شاخص تغییر نخواهد کرد:

Adjusted Price = Close Price / (1+ a)

Adjusted Price= قیمت تعادلی

Close Price= قیمت پایانی روز معاملاتی قبلی

a= ضریب افزایش سرمایه

حال اگر نمادی که افزایش سرمایه داشته است با قیمت تعادلی (Adjusted Price) باز شود، تغییر قیمت در شاخص نخواهیم داشت. بدیهی است اگر نماد مذکور با قیمتی بالاتر از قیمت تعادلی باز شود، افزایش شاخص و در صورتی که با قیمتی پایین تر از قیمت تعادلی باز شود کاهش شاخص خواهیم داشت.

2-  هنگام افزایش سرمایه از محل آورده نقدی (حق تقدم خرید):

در هنگام افزایش سرمایه از محل آورده نقدی، با توجه به آورده نقدی یا مبلغ صرف سهام، پایه شاخص مطابق فرمول زیر نیازمند تعدیل خواهدبود::

New Base = Old Base * (Old Cap + 1000 * Right Cap)/ Old Cap

 Old Base= پایه شاخص روز قبل

Old Cap= ارزش بازار روز قبل

Right Cap= سرمایه حق تقدم

بعد از باز شدن نماد اگر سهام با قیمت تعادلی زیر باز شود، شاخص تغییر نخواهد یافت و اگر سهم با قیمت بالاتر از قیمت تعادلی باز شود افزایش شاخص خواهیم داشت:

Adjusted Price = (Close Price + 1000* a) / (1+a)

Adjusted Price= قیمت تعادلی پس از افزایش سرمایه

Close Price= قیمت پایانی روز معاملاتی قبل

a= ضریب افزایش سرمایه

شایان ذکر است که هنگام کاهش سرمایه (درصورتی که همراه با آورده نقدی نباشد) نیز همانند سهام جایزه عمل شده و در هنگام محاسبه قیمت تعادلی ضریب افزایش سرمایه منفی است.

3-  هنگام افزایش سرمایه همزمان به صورت حق تقدم خرید سهام و سهام جایزه:

در مواقع افزایش سرمایه با توجه به آورده نقدی یا مبلغ صرف سهام نیاز به تعدیل پایه شاخص خواهیم داشت. جهت تعدیل پایه داریم :

New Base = Old Base * (Old Cap + 1000 * Right Cap)/ Old Cap

 

Old Base= پایه شاخص روز قبل

Old Cap= ارزش بازار روز قبل

Right Cap= سرمایه حق تقدم

بعد از باز شدن نماد اگر سهام با قیمت تعادلی زیر باز شود شاخص تغییر نخواهد یافت و اگر سهم با قیمت بالاتر از قیمت تعادلی باز شود، افزایش شاخص خواهیم داشت:

Adjusted Price = (Close Price + 1000* a) / (1 + a + b)

Adjusted Price= قیمت تعادلی پس از افزایش سرمایه

Close Price= قیمت پایانی روز معاملاتی قبل

a= ضریب افزایش سرمایه حق تقدم

b= ضریب افزایش سرمایه جایزه

شایان ذکر است که کاهش سرمایه (درصورتی که همراه با آورده نقدی نباشد) نیز همانند جایزه عمل شده و در هنگام محاسبه قیمت تعادلی ضریب افزایش سرمایه منفی و جهت تعدیل پایه نیز سرمایه منفی در فرمول لحاظ می شود.

4-  هنگام افزودن یک شرکت جدید به شاخص

در هنگام اضافه کردن یک شاخص جدید باید پایه شاخص به نحو زیر تعدیل شود تا تغییری در عدد شاخص نداشته باشیم. بدیهی است که این تعدیل بعد از اولین معامله روی این نماد خواهد بود:

New Base = Old base * (old cap + capital * price) / old cap

New base= پایه جدید شاخص

Old Base= پایه شاخص روز قبل

Capital= سرمایه شرکت وارد شده به شاخص

Price= قیمت معامله شده شرکت وارد شده به شاخص

Old Cap= ارزش بازار در پایان روز معاملاتی قبل ?(Pn * Qn )

مثال :

فرض كنید شركت الف در تاریخ مبنا یك میلیون سهام منتشره دارد كه قیمت هر سهام آن 5000 ریال است در نتیجه ارزش سهام فوق در تاریخ پایه برابر 000/000/000/5 ریال است. پس از گذشت مدتی فرض می شود قیمت هر سهم به 8000 ریال افزایش یابد. در نتیجه قیمت جاری سهام در این تاریخ 000/000/000/8 خواهد بود.

(عدد مبنا 100 فرض شود). در روز بعد شركت از طریق آورده نقدی 50 درصد افزایش سرمایه می دهد. در نتیجه بعد از باز شدن نماد آن شركت در بورس قیمت به 6000 ریال ماهش یافته است. مطلوبست :

الف) محاسبه شاخص قیمت سهام شركت است.

ب) تعدیل پایه شاخص بعد از افزایش سرمایه.

ج) محاسبه قیمت تعادلی و تغییر آن

د) محاسبه شاخص بعد از باز شن نماد شركت در بورس

در نتیجه به علت تعدیل پایه شاخص فرقی نكرد.

a : ضریب افزایش سرمایه

1000×5/0+8000

5/0+1

 

6/5666=

 

 سود نقدی و تأثیر آن بر شاخص قیمت سهام

به علت اینكه در موقع اعلام سود نقدی شركتها و انجام اولین معامله روی سهام آنها قیمت سهام به شدت كاهش نشان می دهد. و این كاهش بلافاصله خود را در شاخص قیمت سهام منعكس می نماید و با توجه به برداشت عمودی. و غیر كارشناسانه ای كه از شاخص قیمت سهام می گردد و هرگونه كاهش آن را نشانه ركود و بحران تلقی می كند، به منظور اجتناب از این پدیده مهم مقرر شد دو شاخص مكمل دیگر در كنار شاخص اصلی قیمت سهام بر مبنای تمامی سهام ، (INDEX SHARE ALL) طراحی و محاسبه گردد تا درمواقعی كه قیمت سهام به علت پرداخت سود نقدی كاهش می یابد موجب كاهش شاخص نگردد.

این دو شاخص به نام های زیر هستند كه از مهرماه 1377 محاسبه آنها آغاز گردید.

1- شاخص قیمت و بازده نقدی سهام (TEDPIX)

2- شاخص بازده نقدی سهام (TEDIX)

شاخص قیمت و بازده نقدی سهام

شاخص قیمت و بازده نقدی یا همان شاخص درآمد كل با نماد TEDPIX از سال 1377 در بورس تهران محاسبه و منتشر شده است. تغییرات این شاخص نشانگر بازده كل بورس است و از تغییرات قیمت و بازده نقدی پرداختی متأثری شود. این شاخص كلیه شركتهای پذیرفته شده در بورس را در بردارد. و شیوه وزن دهی و محاسبه آن همانند شاخص كل قیمت (TEPIX) است و تنها تفاوت میان آن دو در شیوه تعدیل آنها است. به گونه ای كه شاخص TEDPIX در زمان پرداخت سود نقدی هم تعدیل می شود. به عبارت دیگر این شاخص نشان دهنده بازده كل كسب شده از سرمایه گذاری است در حالیكه TEPIXفقط بازده حاصل از تغییرات قیمت یا سود سرمایه ای را نشان می دهد.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

با فرمت ورد

Leave a comment