دانلود رایگان پایان نامه بررسی و مقایسه‌ میزان اضطراب دانشجویان پسر دانشگاه تبریز

دانلود پایان نامه

 

دانشگاه تبریز

                             دانشكده

 علوم تربیتی و روانشناسی  

پایان‌نامه :

برای دریافت درجه كارشناسی

رشته روان‌شناسی بالینی

موضوع:

بررسی و مقایسه‌ میزان اضطراب دانشجویان پسر دانشگاه تبریز قبل از امتحانات و در ایام امتحانات در سال تحصیلی 86-1385

استاد راهنما :

جناب آقای دكتر منصور بیرامی

 

پژوهشگر :

محسن دربانیان

 

سال تحصیلی 86-1385

 

تقدیم به  :

 

پدر  و  مادرم

 

و تمام كسانی كه نیروی حركت به سوی مقصود

را در وجود من زنده كردند.

 

نام خانوادگی پژوهشگر: دربانیان                نام : محسن

عنوان پایان‌نامه : بررسی و مقایسه میزان اضطراب دانشجویان پسر دانشگاه تبریز قبل از امتحانات و در ایام امتحانات در سال تحصیلی 86-1385

استاد راهنما : جناب آقای دكتر منصور بیرامی

تحصیلی : كارشناسی              رشته : روان‌شناسی     گرایش : بالینی

دانشگاه :‌ تبریز                                     دانشكده علوم تربیتی و روانشناسی

تاریخ فارغ‌التحصیلی : تابستان 1387

چكیده پایان‌نامه :

این پژوهش به منظور بررسی و مقایسه میزان اضطراب دانشجویان پسر قبل از امتحانات و در ایام امتحانات صورت گرفته است. پژوهش در سطح دانشگاه تبریز انجام گرفت.

بعد از انتخاب نمونه لازم به منظور جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس زونگ استفاده شد.

برای تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده آزمون t استفاده شده .T محاسبه شده در سطح 001/0 معنی‌دار است كه فرضیه H1 مورد تأیید قرار گرفت. به عبارت دیگر بین میزان اضطراب دانشجویان قبل از امتحانات و در ایام امتحانات تفاوت وجود دارد و این تفاوت از لحاظ آماری معنی‌دار‌ است  و به این ترتیب فرضیه پیشنهادی پژوهش مورد تأیید قرار گرفت.

 

  فهرست مطالب  
عنوان   صفحه

 

فصل اول : ادبیات پژوهش

 

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………. 1

بیان مسئله …………………………………………………………………………………………………… 4

اهمیت و ضرورت پژوهش …………………………………………………………………………. 6

اهداف پژوهش …………………………………………………………………………………………… 8

فرضیه‌های پژوهش …………………………………………………………………………………….. 8

تعریف متغیرها ……………………………………………………………………………………………. 9

 

فصل دوم : پایه‌های نظری و پیشنة تحقیق

 

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………….. 11

اضطراب …………………………………………………………………………………………………… 11

علائم اضطراب …………………………………………………………………………………………. 19

بیماری‌های كه در اثر اضطراب ایجاد می شوند……………………………………………. 20

رویكردهای نظری به اضطراب ………………………………………………………………….. 24

اضطراب امتحان ……………………………………………………………………………………….. 32

پیشینه تحقیقات ………………………………………………………………………………………… 39

 

فصل سوم : روش تحقیق

 

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………….. 45

عنوان   صفحه

 

جامعه آماری …………………………………………………………………………………………….. 45

نمونه آماری ……………………………………………………………………………………………… 45

شیوه  اجرای تحقیق ………………………………………………………………………………….. 49

روش‌های آماری ………………………………………………………………………………………. 49

 

فصل چهارم : یافته‌های پژوهشی

 

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………….. 51

یافته‌های توصیفی ……………………………………………………………………………………… 52

یافته‌های استنباطی …………………………………………………………………………………….. 55

 

فصل پنجم : بحث و نتیجه‌گیری

 

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………….. 57

بحث و نتیجه‌گیری …………………………………………………………………………………… 57

پیشنهادهای كاربردی ………………………………………………………………………………… 60

پیشنهادهای پژوهشی ………………………………………………………………………………… 61

محدودیت‌های پژوهش …………………………………………………………………………….. 62

 

منابع و ضمائم ………………………………………………………………………………………….. 63

 

 

فصل اول

 

مقدمه :

قرن حاضر قرن فن‌آوری، قرن اضطراب و قرن پیچیدگی‌‌هاست كه هر كدام انسان را مخاصره كرده‌اند. در میان این گرداب، آن چه از انسان امروزی انتظار می‌رود دانش آموزی و كنار آمدن با پیچیدگی‌های دنیاست. این پیچیدگی، انسان امروزی را بر آن داشته تا با آن كنار آید و برای كنار آمدن بر این وضع، از مكانیزم تعادل حیاتی سود می‌جوید. انسان مجموعه‌ای از هیجانات است كه برای مقابله با این پیچیدگی‌ با آنها توسل می‌جوید. در این میان اضطراب مشهود و بارز است. همه ما از معنای واژه اضطراب و چگونگی احساس‌مان در زمانی كه می‌گوییم مضطربیم، تصور كلی داریم. ما می‌توانیم تا حدی در مورد تجربه‌ درونی مرتبط با چنین احساس‌هایی هم داستان‌ باشیم. جدا از نظریه‌‌پردازیهای كه در مورد اضطراب شده، اضطراب نقش یك علامت خطر را مبنی بر این كه جریان بر وقف مراد نیست برای فرد ایفا می كند. در این تلاطم قرن، نقش انسان بر كسب دانش رقم زده است. انسان دانش را كسب كرده و به پیش می‌رود و هرچه می‌آموزد در انبار ذهن خویش آنها را اندوزش می‌كند.

انسان در عصر پراضطراب به پیش می‌رود و علم می‌آموزد ولی ارتباط مخزن اندوزش ذهنی وی با این هیجانات، او را با مشكلات عدیده‌ای مواجه ساخته است. ارتباط بین هیجانات و حافظه بسیار پیچیده است؛ زیرا این دو در بسیاری از زمینه‌ها با یكدیگر روابط متقابل دارند( خداپناهی، 1376).

به هر حال اضطراب به منزله بخشی از زندگی هر انسان، در همه افراد در حد اعتدال آمیز وجود دارد و در این حد به عنوان یك پاسخ سازش یافته تلقی می‌شود، به گونه‌ای كه می‌توان گفت اگر اضطراب نبود همه ما پشت میزهایمان به خواب می‌رفتیم، یا فقدان اضطراب ممكن است ما را مشكلات و خطرات قابل ملاحظه‌ای مواجه كند( دادستان، 1376). ولی با این حال اضطراب می‌تواند عملكرد شناختی را مختل سازد و بایستی این پدیده را در موسسات آموزشی مد نظر قرار داد. عملكرد یك دانش آموز در جلسه امتحان تحت تأثیر اضطراب قرار می‌گیرد، این امر نباید سبب شود فكر كنند یادگیری صورت نگرفته است، این دانش آموز ممكن است، جواب سوال‌ها را به خوبی یاد گرفته باشد، اما اضطراب او باعث ناتوانی‌اش در دادن جواب كامل سوال گردد( سیف، 1379).

اگر موقعیتی فراهم شود تا افراد در سطح بهینه هیجانی به آموزش بپردازند در این صورت اضطراب نه به عنوان عامل مختل، بلكه به عنوان یاری رسان در یادگیری ایفای نقش می‌كند. همه می‌دانند كه در پایین‌ترین سطح هیجانی، انسان دچار كسالت و خواب‌آلودگی می‌شود و در بالاترین سطوح هیجانی، فرد دچار آشفتگی روانی می‌شود، ولی با این حال در سطح بهینه هیجانی، فرد به بهترین عملكرد دست می‌یابد. سطح پایین انگیختگی با محرومیت حسی ارتباط دارد و انگیختگی زیاد به احساس استرس فشار و ناكامی می‌انجامد و در سطح بهینه انگیختگی، عملكرد به بهترین شكل بروز می‌كند( مارشال ریو[1]، 1376).

اضطراب به عنوان یك انگیختگی هیجانی در نظر گرفته می‌شود و در دهه‌های اخیر در پرداخت به اضطراب متخصصان بالینی و آموزشی، یكی از نشانه‌های حاصل از اضطرابی سطح بالا را افت تحصیلی نامیده‌اند و از آن به بعد تحقیقاتی در این زمینه انجام گرفته است و افرادی چون دارك[2] 1989، و بسیاری كسان دیگر، در این زمینه دست به تحقیق زده‌اندو تأثیر اضطراب بر هوش، حافظه، پیشرفت تحصیلی، عزت نفس و … را  مورد توجه قرار داده‌اند.

 

بیان مسئله

تقریباً هر كسی تجاربی از نوع ناراحتی‌های كلی، انتظار رویدادهای شوم و احساس تنش در موقعیت‌هایی را داشته است كه علت تنش نیز روشن نیست. ما معمولاً اضطراب را به این گونه پدیده‌ها ارتباط می‌دهیم. اضطراب را می‌توان در گسترده‌ترین معنای آن به حالت عاطفی و فیزیولوژیكی گوناگونی ارتباط داد. هنگامی كه كودكی در بامداد امتحان، تمایلی به مدرسه رفتن نشان نمی‌دهد. ممكن است بی‌میلی او را به احساس اضطراب نسبت به كاركرد وی در امتحان نسبت دهیم. هنگامی كه قهرمان ورزشی نمی‌تواند پیش از مسابقه مهمی غذا بخورد ممكن است رفتار او را ناشی از اضطراب بدانیم. همچنین هنگامی كه كودكی، درسی را بر می‌گزیند كه آشكارا برای او كششی در بر ندارد، ممكن است گزینش او نتیجه ترس از شكست و یا اضطراب بدانیم. ظاهراً اضطراب دارای منابع گوناگون است و می‌تواند از راههای ممكن بسیاری پدیدار شود. اضطراب ممكن است به نشانه‌های فیزیولوژیكی معینی منجر شود كه بی‌شباهت به نشانه‌های ناشی از عاطفه‌ ترس نیست . اضطراب می‌تواند به كاهش كاركرد در كار فكری پیچیده بینجامد. ممكن است به گزینش غیر منطقی بینجامد و یا ممكن است به عقب‌نشینی فرد از موقعیت‌هایی منجر شود كه اضطراب‌آورهستند. در هر صورت، در حالی كه تفكر درباره منشاء و معنی اضطراب سده‌های پیاپی مورد توجه الهیون و فلاسفه بوده است. اغلب گفته می‌شود كه فروید نخستین بررسی روان‌شناسی اضطراب را انجام داده است. منظور از اضطراب نوعی حالت هیجانی ناخوشایند و مبهم است كه با پریشانی، هواس، تپش  قلب، تعرق، سردرد، بی‌قراری و تكرر ادرار همراه است. هنگامی كه فرد نسبت به كارآمدی، توانایی و استعداد خود در شرایط امتحان دچار نگرانی و تردید می‌شود می‌توان از اضطراب امتحان سخن گفت. در هنگام امتحان، به ویژه امتحانات سرنوشت ساز( كنگور و امتحان نهایی) بیشتر دانش آموزان و دانشجویان اضطراب امتحان را تجربه می‌كنند. وجود اندكی اضطراب در انسان طبیعی و مطلوب است و موجب افزایش تلاش و تكاپو می‌شود، اما اگر از حد اعتدال تجاوز كند موجب كاهش پیشرفت تحصیلی خواهد شد. دانش آموز و دانشجویی كه اضطراب امتحان دارد احساس می‌كند كه ذهنش خالی شده و هرچه را كه آموخته فراموش كرده است، چنین فردی معمولاً به پرسش‌ها پاسخ‌های بی‌ربط، نادرست و یا ناقص می‌دهد و با افكاری نامربوط و ناخواسته در مورد پیامدهای امتحان درگیر است.

ساراسون و ماندلر بر این باورند كه در موقعیت‌هایی نظیر موقعیت امتحان، معلومات مرتبط با آزمون و حالات اضطرابی آموخته شده وارد میدان می‌شوند. پاره‌ای از این حالات اضطرابی با آزمون مورد نظر مرتبط و برخی دیگر با آن نامرتبطند. اگر سطح اضطراب برانگیخته شده با محتوای آزمون مرتبط باشند سطح كارآمدی افزایش می‌یابد. در حالی كه اضطراب نامرتبط با وظیفه محوله، سطح كارآمدی را كاهش می‌دهد(دادستان، 1376).

اهمیت و ضرورت مسئله

جامعه امروز با یك تغییر سریع به جلو می‌رود و عدم انطباق با تغییرات آن، موجب عدم سازگاری انسان‌ها می‌شود. برای انطباق دادن خود با محیط، باید هم محیط و هم خود شناخته شود. احتیاجات و نیازهای افراد به دقت مورد كنكاش قرار گیرند، اگر این تحولات را وارد جریان دانش كنیم باید آموزشگاه، مدرسه و دانشگاه این تغییرات را در نظر بگیرند. یكی از موضوعاتی كه امروزه در روان‌شناسی به طور گسترده مطالعه می‌شود، نقش هیجانات و عواطف است. اضطراب می‌تواند عملكرد فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین درك اضطراب، روند و تأثیرات آن ضروری است.

بایستی گفته شود، كه اضطراب در بین انسان‌ها وجود دارد، هر موجود با هوشی، اضطراب‌دارد، می‌توان گفت كه اضطراب یك حالت طبیعی بدن است، انواع متعدد مسائل زندگی فردی، اجتماعی و جسمانی ایجاب می‌كند كه به طور دایم از خود سازگاری نشان دهیم، غیر از اضطراب چه چیزی ما را بر جلو بر می‌دارد و هر انسانی كه فكر می‌كند دارای سهمی از اضطراب است و به طور كلی می‌توان گفت 10 درصد اضطراب‌ها برای یك انسان عادی، ضرورت دارند اما متاسفانه این درصد همیشه پایین نیست(گنجی، 1376). به هر حال، انسان‌ها دارای سهمی از اضطراب هستند كه از پائین‌ترین حد تا بالاترین حد گسترده شده است. به همین خاطر نیاز است تا به اهمیت و گستردگی مسئله پرداخت شود.

با شروع فصل امتحان باز هم شاهد سردرد، تهوع، دل درد و … ناشی از استرس فراگیر امتحانی، میان دانش آموزان و دانشجویان هستیم. استرسی كه هر ساله با شروع فصل امتحانات، حتی جامعه‌شناسان، روان‌شناسان و كارشناسان مسایل آموزشی و تربیتی را هم به تحلیل، هشدار و ارایه راهكارها وا می‌دارد. پس ضرورت دارد تحقیقاتی در زمینه اضطراب و به خصوص اضطراب امتحان صورت پذیرد. دراین پژوهش نیز سعی شده است تا میزان اضطراب دانشجویان قبل از امتحانات و در ایام امتحانات با هم مقایسه شود. این پژوهش بر آن است تا به این سوال پاسخ دهد كه آیا میزان اضطراب دانشجویان قبل از امتحانات با میزان اضطراب دانشجویان در ایام امتحانات تفاوت دارد و آیا این تفاوت معنی‌دار است.

 


اهداف پژوهش

آیا بین میزان اضطراب دانشجویان قبل از امتحانات و موقع امتحانات تفاوت
وجود دارد.

 

فرضیه‌های پژوهش

بین میزان اضطراب دانشجویان قبل از امتحانات و موقع امتحانات تفاوت
وجود دارد.

 


تعریف متغیرها

تعریف مفهومی اضطراب

اكثر نظریه‌پردازان با نظر لنگ[3] مبنی بر آن اضطراب یك سازه فرضی است موافقند. به این ترتیب اضطراب مفروضه‌ای است كه موجودیت فیزیكی ندارد، اما می‌تواند در تهمین پدیده‌های قابل مشاهده سودمند باشد. می‌توان اضطراب را بر حسب افكاری مانند اینكه «‌من می‌ترسم»، یا احساس‌های جسمی، از جمله افزایش ضربان قلب، تعریق و تنش و یا بر اساس رفتارهای مثل اجتناب از موقعیت یا گریختن تفسیر كرد(انرایت[4] و پاول[5]، 1378).

 

تعریف مفهومی اضطراب امتحان

اضطراب امتحان نوعی خود اشتغالی ذهنی است كه با خود كم انگاری و تردید درباره توانایی‌های خود بروز پیدا كرده و اكثراً به ارزیابی شناختی منفی، عدم تمركز حواس، واكنش‌های جسمانی نامطلوب و افت عملكرد تحصیلی منجر
می‌گردد( ساراسون و دیدیوسون).

 

تعریف عملیاتی اضطراب

در این پژوهش اضطراب به عنوان مفهومی در نظر گرفته شده است كه به وسیله آزمون اضطراب زونگ سنجیده می‌شود. در این ارتباط سطوح اضطراب با موارد ذیل مشخص می‌شود.

 

سطح اضطراب درصد اضطراب
طبیعی %49-%0
خفیف %59-50%
متوسط %69-%60
شدید %79-%70
بسیار شدید %100-%80

 

 

[1] -Marshal Reeve

[2] -Darke

[3] -Lang

[4] -Enright

[5] -Powell

قسمت بعدی در لینک زیر :

http://tahghigh20.ir/%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d8%af%d9%88%d9%85-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%d9%8a-%d9%88-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%8a%d8%b3%d9%87%e2%80%8c-%d9%85%d9%8a/

Leave a comment