دانلود تحقیق در مورد پروژه خلاقیت چیست؟-قسمت سوم

دانلود پایان نامه

فرایند خلاقیت
بعد از تعریف خلاقیت و درك چیستی آن، می‌بایستی با فرایندی كه برای دستیابی به راه‌حل‌های خلاقانه طی می‌شود، آشنا شویم. فرایند حل خلاقانه مسائل، دارای الگویی شش مرحله‌ای است.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید
۱) مرحله اول: حقیقت‌یابی
حقیقت‌یابی شامل گام‌های زیر است:
تعریف مسئله: در این مرحله فرد مسائلی را كه باید حل كند شناسایی و انتخاب می‌كند.
آماده‌سازی:
جمع‌آوری و گزینش داده‌های مربوط به موضوع كه این داده‌ها شامل دانشی كه از قبل در ذهن وجود داشته به علاوه دانش‌هایی است كه جدیداً برای حل خلاق مسئله جمع‌آوری می‌كنیم.
نكته‌ای كه در مورد جمع‌آوری داده‌ها باید مورد توجه قرار گیرد این است كه جمع‌آوری اطلاعات در حجم زیاد و با شیوه‌ای نامناسب، باعث عدم رشد خلاقیت می‌شود. جان لیتكس متخصص علوم تربیتی امریكا گفته است «اطلاعات ممكن است قدرت تصور را خفه كند» به همین دلیل، روش صحیح جمع‌آوری داده‌ها باید مورد توجه قرار گیرد. لذا باید «به حقایق برجسته در زمینه مربوطه پرداخته و بعد شروع به تدبیر فرضیات ممكن كنیم سپس دوباره به مرحله ابتدایی برگشته و تمام حقایق موجود در آن زمینه را مورد بررسی قرار دهیم (ریمون كیوی و لوك وان كامپنهود ۱۹۸۸).
۲) مرحله دوم: پالایش
داده‌های جمع‌آوری شده نیاز به پالایش و طبقه‌بندی اساسی دارد تا اطلاعات سره از ناسره را از هم جدا كرده و میان اندیشه‌ها و مطالب مناسب و بیهوده تفكیك قائل شویم و آنهایی را كه به درد نمی‌خورند در سطل زباله‌ای بزرگ بریزیم.
۳) مرحله سوم: تجزیه و تحلیل
در این مرحله، فرد در عمق اطلاعات دریافتنی به كنكاش و جست‌وجو می‌پردازد و مطابق با مسئله و هدفی كه از حل مسئله دارد، از اطلاعات استفاده می‌كند. البته بخشی از این تلاش به صورت ناآگاهانه بوده و ذهن به طور ناخودآگاه به پردازش اطلاعات در ذهن می‌پردازد كه به آن «دوره كمون» (والاس ۱۹۲۶) نیز گفته می‌شود.
۴) مرحله چهارم: ایده‌یابی
در این مرحله، به كمك داشته‌های ذهنی كه در مراحل اول تا سوم طی فرایندهای ویژه‌ای جمع‌آوری و پردازش شده‌اند، فرد شروع به تولید ایده‌های خلاقانه می‌كند كه شامل گام‌های زیر است:
ایجاد ایده‌ها: تدبیر ایده‌های آزمایشی موقت به عنوان سرنخ‌های ممكن
پروراندن ایده‌ها: این مرحله با انتخاب مفیدترین ایده‌های حاصله و افزودن یا تغییر و تركیب آنها كه منجر به ایجاد ایده‌های جدیدتر و متكامل‌تر می‌شود انجام می‌پذیرد.
۵) مرحله پنجم: راه‌حل‌یابی
این مرحله شامل دو گام زیر است:
ارزشیابی فرد: فرد از این طریق بهترین ایده‌های تولید شده را انتخاب می‌كند.
گزینش: انتخاب راه‌حل نهایی از میان ایده‌های گزینش شده و پیاده‌سازی آن
۶) مرحله ششم: بازخوردگیری
این مرحله، پس از پیاده‌سازی ایده‌هایی كه در مرحله پنجم گزینش شد، صورت می‌گیرد. با گرفتن بازخورد مناسب ضعف‌ها و كاستی‌های ایده‌ها مورد بررسی قرار گرفته و با استفاده از تجربیات عملی، ایده ها متكامل‌تر و عملی‌تر می‌شوند.
طی این مراحل، در مرحله اول تا سوم فرد با استفاده از نیروی تعقل به جمع‌آوری اطلاعات و بازپروری آنها می‌پردازد. در مرحله چهارم كه اوج تعامل قوه تفكر و تخیل است و باید آن را هنگامه بروز جوانه‌های خلاقیت در ذهن آدمی دانست، با استفاده از قدرت تصور و خیال‌پردازی و با كمك داده‌های پردازش یافته مراحل قبل، ذهن موفق به ابداع ایده‌های درخشان می‌شود. در مرحله پنجم و ششم به كمك قوه داوری و قضاوت كه خود از شئون تفكر است و پیشتر در مورد آن توضیح داده شد، بهترین و عملی‌ترین راه‌ها را انتخاب و با گرفتن بازخورد مناسب به كمك تفكر علت و معلولی و قضاوتی، یافته‌های ذهنی را به راه‌حل‌های عملی و كارامد تبدیل می‌كنیم.
ویژگی‌های افراد خلاق
افراد خلاق عموماً ویژگی‌های دارند كه آنها را از سایر مردم متمایز می‌كند. این ویژگی‌ها كه همان ظهور و بروز نیروهای تفكری و تخیلی انسان در منظر و دیدگاه دیگران و تحقق عملكردهای آنها در عالم خارج است، عبارتند از:
هوش:
افراد خلاق، همواره به اندازه كافی از هوش برخوردارند. یعنی لزوماً انسان‌های دارای هوش بالا، انسان‌های خلاقی نیستند. بلكه كسانی خلاق هستند كه توانسته‌اند هوش خود را به نحو مطلوبی تربیت و سازماندهی كنند.
سیالیت فكری:
از توانایی ایجاد سریع تعداد زیادی ایده برخوردار است.
انعطاف‌پذیری ادراكی:
توانایی دست كشیدن از یك قاعده و قانون و چارچوب و یافتن چارچوب‌های جدید را دارند. به بیانی دیگر، ذهن آنها بهتر و سریع‌تر می‌تواند قالب‌شكنی كند و به الگوهای جدید دست یابد.
ابتكار:
توانایی و تمایل به ایجاد جواب‌های غیرمعمول و مرسوم را در واكنش به محرك‌های محیطی دارند. تنوع‌طلبی و بیزاری از انجام كارها به صورت روتین از دیگر خاصیت‌های این ویژگی است.
استقلال رأی و داوری:
به خود متكی بودن و سنجش افكار و ایده‌ها بر مبنای منطق و استدلال به دور از وابستگی‌ها و غوغا سالاری‌ها و عدم تمایل به همرنگی با جماعت از دیگر ویژگی‌های این افراد است.
اعتماد به نفس:
به توانایی خود اعتماد و باور دارند و تصویری واقعی از امكانات و حدود توانمندی‌های خود دارند.
خطرپذیری: از انتقاد و شكست ترسی ندارند و اشتباهات را فرصت‌هایی برای یادگیری تلقی می‌كنند.
تمركز ذهنی:
به طور فعال و پر تلاش، هم از نظر ذهنی و هم از نظر عملی، به ایده می‌پردازند.
▪ دانش: افراد خلاق، سال‌های زیادی را برای كسب دانش و تسلط بر موضوع مورد علاقه خود صرف می‌كنند و علاوه‌بر آن همواره در حال توسعه دائمی دانش وآگاهی خود هستند.
پیشینه تاریخی:
افراد خلاق، عموماً در زندگی دچار رخدادهای متنوعی بوده‌اند و بعضاً فقدان‌های بزرگی نظیر والدین یا امكانات مالی داشته‌اند. این فقدان‌ها عموماً موجب برانگیختن احساس نیاز شده و فرد را واداشته‌اند تا در جهت رفع نیاز خود به راه‌حل‌های خلاقانه بیندیشد.
نیاز به كسب موفقیت:
افراد خلاق نیاز دارند در كسب هدف‌های خود، به موفقیت‌هایی دست پیدا كنند. این نیاز منبعی قوی و دلگرم كننده برای تلاش مضاعف فرد در زمینه دستیابی به راه‌حل‌های تازه، ریسك‌پذیری بیشتر و تمركز قوی‌تر بر روی موضوع است.
موانع بروز خلاقیت
شاید اولین سؤالی كه بعد مطرح شدن بحث خلاقیت و ویژگی‌های انسان‌های خلاق به وجود می‌آید، این باشد كه به‌رغم اینكه تقریباً تمام انسان‌ها دارای دو قوه تفكر و تعقل هستند، چرا عده‌ای خلاق و سرشار از ایده‌های نو و بدیع هستند و گروهی دیگر بیابان لم یزرعی هستند خالی از هر گونه نسیمی كه اندكی بوی تمایل برای كارهای جدید، نو، متنوع و متفاوت از گذشته را دارد؟ پاره‌ای از این دلایل عبارتند از (آبایی ۱۳۸۲):
گمان اینكه مسئله تنها یك راه‌حل درست دارد
سعی بر اینكه همیشه منطقی باشیم
طاعت بی چون و چرا از قوانین
ترس از ابهامات و علاقه به مشخص بودن همه چیز
اصرار بر اینكه همیشه عملی فكر كنیم
ترس از شكست و پرهیز از انجام كارهای مخاطره‌انگیز
عدم تفریح و سرگرمی
تخصص پیدا كردن تنها در یك كار
ترس از احمق جلوه داده شدن توسط دیگران
اعتقاد نداشتن به اینكه می‌توانیم خلاق باشیم
 

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

Leave a comment