بورس اوراق بهادار

دانلود پایان نامه

میزان این ارتباط در انحرافات مساعد و نامساعد متفاوت است؟
۴. آیا ارتباط معناداری بین بودجه زمانی سال جاری و عوامل صاحبکار متشکل از میزان داراییها، میزان فروش،تعداد واحدهای فرعی و ریسک شرکت وجود دارد؟

۱-۳)اهمیت موضوع :
برنامه ریزی و بودجه یکی از واقعیتهای زندگی انسان از آغاز تا کنون بوده است، توجه به محدود بودن منابع اولیه ونامحدود بودن نیازهای انسان عاملی شد تا انسان با استفاده از قدرت تجزیه و تحلیل و توان پیش بینی خود وبا توسل به برنامه ریزی در جهت دستیابی به حداکثر بهره وری تلاش نماید. بودجه از ابزارهای مهم برنامه ریزی در هر سازمانی است، تدوین بودجه می تواند به عنوان هدفی که در جهت رسیدن به آن تلاش میشود به حساب آید، چرا که داشتن هدف ملموس منجر به عملکرد بهتر خواهد شد. هر اندازه که هدف مشکل تر و برتری جویانه تر باشد عملکرد بهتری حاصل خواهد شد، مشروط بر اینکه هدف برای فرد دست یافتنی باشد. بنابراین اگر بودجه معرف هدفی ملموس باشد، ظرفیتی بسیار قوی برای انگیزش دارد (مهرانی، ۱۳۷۹)
وظیفه اصلی بودجه ، برنامه ریزی و کنترل است، در جهت دستیابی به اهداف، بودجه باید به شکل متعارفی تهیه شود. در چنین شرایطی می توان انتظار داشت تا به اهداف تعیین شده در زمان مقرر و با صرف هزینه مشخص دست یافت. حال اگر بودجه به صورت نا متعارف، چه به صورت سخت وچه به صورت بسیار منعطف تهیه شود، یا دستیابی به اهداف را غیرممکن می سازد یا اینکه عدم کارایی را به دنبال خواهد داشت. در حرفه حسابرسی نیز استفاده از بودجه زمانی در فرایند برنامه ریزی و کنترل بسیار رایج است. این مهم از طریق تهیه و تنظیم بودجه به عنوان اهداف و انتظارات مدیریت ( برنامه ریزی ) و بررسی و تجزیه و تحلیل انحرافات ( کنترل ) محقق می شود. اگر بودجه زمانی به شکل نامتعارفی تهیه شود ( ساعات کمتر یا بیشتر از حد لزوم برآورد شود ) کیفیت حسابرسی زیر سوال خواهد رفت، کمتر برآورد کردن بودجه زمانی منجر به بروز رفتارهای غیر حرفه ای و از دست رفتن انگیزه خواهد شد و به تبع آن اثر بخشی حسابرسی زیر سوال خواهد رفت، حال آنکه برآورد بیش از حد بودجه زمانی عدم کارایی حسابرسی را به دنبال خواهد داشت و منجر به اتلاف منابع سازمان و تحمیل هزینه های اضافی خواهد شد. در چنین شرایطی لزوم تهیه بودجه بر اساس معیارهای منطقی و بررسی انحرافات و علل وقوع آن نقش والایی ایفا می نماید. اهمیت بودجه و تجزیه و تحلیل انحرافات با توجه به نقشی که در؛ کمک به مدیران در جهت ایجاد موازنه بین تضمین کیفیت و کنترل هزینه، تخصیص منابع انسانی و ارزیابی عملکرد کارکنان ایفا می کند بیش از پیش نمایان تر خواهد شد.(مهرانی و نعیمی،۱۳۸۲ )

۱-۴)پیشینه تحقیق:
تحقیقات حسابداری در مورد سیستمهای کنترل بودجه ای در سه دهه اخیر به دنبال آن بوده اند که بودجه ها واقعاً چگونه تهیه می شوند، چگونه مورد استفاده قرار میگیرند و چگونه بر رفتارها و طرز برخورد حسابرسان تأثیر می گذارند. (argyris. 1952 ،Beoker and green.1862 ،Elhady, 1985 milani, 1975, stedy and kay.1966 ) تحقیقات دیگری مانند تحقیق استدی و کی به بررسی ویژگیهای بودجه مانند صحت، دقت، وضوح و روشنی بودجه از یک سو و عملکرد و رضایت شغلی از سوی دیگر پرداخته اند. ( milani, 1975, stedy and kay.1966 ). در سال ۱۹۸۲ آلدرمن و دیتریک طی تحقیقی به بررسی بروز رفتارهای غیرحرفه ای در حسابرسان پرداختند. نتایج تحقیق بیانگر وجود رفتارهای غیرحرفه ای بین حسابرسان بود. (Alderman and deitrick.1982)
تحقیق دیگری نیز توسط کلی و مارگیم در مورد بروز رفتارهای غیرحرفه ای و ارتباط آن با نوع قرارداد حسابرسی صورت گرفت. نتایج حاصل از تحقیق نشانگر بروز رفتارهای غیرحرفه ای در میان حسابرسان بود که در قراردادهای مقطوع بیش از قراردادهای غیرمقطوع بود. همچنین نتایج تحقیق نشان داد که فشار بودجه زمانی عامل مهمی در بروز رفتارهای غیرحرفه ای است. Kelly and margheim.1987))
گیست و دیویدسون طی تحقیقی به بررسی تأثیر عوامل صاحبکار بر انحرافات بودجه زمانی پرداخته اند. نتایج تحقیق نشان داد که تفاوت بین بودجه زمانی و ساعات واقعی به عوامل منعکس کننده ریسک، پیچیدگی و سودآوری صاحبکار وابسته است.( gist and Davidson, 1999)
در ایران نیز تحقیقی توسط محمد کاشانی پور و دیگران با عنوان سودمندی اقلام صورتهای مالی در پیش بینی زمان لازم برای حسابرسی شرکت در سال ۱۳۸۵ انجام گرفت. نتایج تحقیق بیانگر وجود همبستگی مثبت بین این اقلام و زمان حسابرسی بود.(کاشانی پور و دیگران، ۱۳۸۵)
در تحقیقات انجام شده به انحرافات بودجه زمانی و نقش آن در برنامه ریزی و تهیه بودجه های آتی پرداخته نشده است. همچنین تأثیر عوامل مختلف صاحبکار بر بودجه زمانی حسابرسی به طور همزمان مورد آزمون قرار نگرفته است در این تحقیق تأثیر عوامل صاحبکار متشکل از میزان داراییها، میزان فروش، تعداد واحدهای فرعی و نسبتهای مبتنی بر صورتهای مالی بر بودجه زمانی، مورد بررسی قرار میگیرد. همچنین ساعات بودجه شده و گزارش شده مقایسه و انحرافات بودجه زمانی مورد تجزیه و تحلیل قرار میگردد.

۱-۵)اهداف تحقیق :
هدف اصلی این تحقیق:
۱. بررسی ارتباط بین عوامل صاحبکار متشکل از میزان داراییها، میزان فروش، تعداد واحدهای فرعی و ریسک با بودجه های زمانی و
۲. مقایسه ساعات واقعی و ساعات بودجه شده پروژه های حسابرسی صورتهای مالی و بررسی ان
حرافات بودجه زمانی است.

۱-۶)چارچوب نظری تحقیق:
بدون وجود یک چارچوب نظری نتایج حاصل از تحقیقات صرفاً یک سرهم بندی یافته ها بوده که اغلب فاقد مفهوم می باشد. چارچوب نظری مبنایی است که فرد پژوهشگر بر اساس آن درباره روابط بین عواملی که در ایجاد مسأله مهم تشخیص داده شده اند نظریه پردازی می کند. این نظریه می تواند ضرورتاً سخن پژوهشگر نباشد و گاهی به طور منطقی از نتایج تحقیقات قبلی پیرامون مسأله نشأت می گیرد. تئوری که در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته، تئوری تغییرات تدریجی بودجه می باشد. این تئوری که نخستین بار توسط ویتزمن در سال ۱۹۸۰ مطرح گردید، بر این فرض استوار است که تغییرات در بودجه سال جاری نسبت به سال گذشته تحت تأثیر انحرافات بودجه سال گذشته قرار می گیرد. میزان تأثیر انحرافات مساعد و نامساعد بر تغییرات بودجه زمانی متفاوت می باشد که تحت عنوان تغییرات تدریجی نامتقارن از آن یاد می شود.
نتایج تحقیقات گذشته حاکی از وجود ارتباط نامتقارن بین تغییرات بودجه و انحرافات بودجه زمانی میباشد.(Leon and roak. 2002, Fisher et al.2006, bedard et al.2007) بنابراین فرضیات گروه “الف” بر این اساس شکل گرفت. بر اساس مطالعات و تحقیقات گذشته بخش اعظم تغییرات ساعات بودجه شده در نتیجه اندازه شرکت صاحبکار و پیچیدگی و ریسک آن بوده است. (bedard.1991, simunic et al .1994 ) ,((francis. 1984 معیارهای معرف اندازه شرکت شامل میزان داراییها و فروش میباشد که مبنای تدوین فرضیه های ۱و۲ گروه “ب” قرار گرفت. معیارهای معرف پیچیدگی عملیات شرکت نیز شامل تعداد واحدهای فرعی است که فرضیه شماره ۳ گروه “ب” بر اساس آن شکل گرفته است. ریسک شرکت صاحبکار بر اساس متغیرهای نسبت موجودیها به کل داراییها و نسبت حسابهای دریافتنی به کل داراییها عملیاتی می شود و مبنای فرضیات ۴و ۵ گروه “ب” می باشد. به منظور عملیاتی کردن سودآوری نیز از نسبتهای ROE، ROA و PROFIT MARGIN استفاده شد.
۱-۷)فرضیه های تحقیق :
جهت دستیابی به اهداف تحقیق فرضیه های تحقیق در دو گروه صورت بندی شدند. فرضیات گروه “الف” به بررسی نقش انحرافات بودجه زمانی در تغییرات بودجه می پردازد و مبتنی بر تئوری تغییرات تدریجی بودجه می باشدو فرضیات گروه “ب” ارتباط عوامل صاحبکار و بودجه های زمانی را مورد بررسی قرار می دهد.

۱-۷-۱)فرضیه های گروه “الف”:
۱. ساعات کار گزارش شده پروژه های حسابرسی در سازمان حسابرسی بیشتر از ساعات بودجه شده می باشد.
۲. تغییرات بودجه زمانی سال جاری نسبت به سال گذشته با انحراف بودجه زمانی سال گذشته ارتباط مستقیم۷ دارد.
۳. ارتباط مستقیم بین تغییرات در بودجه زمانی سال جاری نسبت به سال گذشته و انحراف بودجه سال گذشته در مواردی که این انحرافات مساعدند، قویتر از مواردی است که این انحرافات نامساعدند.
۴. تغییرات ساعات گزارش شده سال جاری نسبت به سال گذشته با انحراف بودجه زمانی سال گذشته ارتباط معکوس۸ دارد.
۵. ارتباط معکوس بین تغییرات در ساعات گزارش شده سال جاری نسبت به سال گذشته و انحراف بودجه زمانی سال گذشته در مواردی که این انحرافات مساعدند قویتر از مواردی است که این انحرافات نامساعدند.
۶. تغییرات در ساعات گزارش شده سال جاری نسبت به سال گذشته با تغییرات در بودجه سال جاری ارتباط مستقیم دارد.

۱-۷-۲) فرضیه های گروه “ب”:
۱. بودجه زمانی سال جاری با میزان داراییهای پایان دوره ارتباط مستقیم دارد.
۲. بودجه زمانی سال جاری با میزان فروش( درآمد) طی دوره مالی ارتباط مستقیم دارد.
۳. بودجه زمانی سال جاری با تعداد واحدهای فرعی شرکت اصلی۹ ارتباط مستقیم دارد.
۴. بودجه زمانی سال جاری با نسبت موجودی کالا به کل داراییها ارتباط مستقیم دارد.
۵. بودجه زمانی سال جاری با نسبت حسابها و اسناد دریافتنی به کل داراییها ارتباط مستقیم دارد.
۶. بودجه زمانی سال جاری با نسبت سود خالص به کل داراییها۱۰ ارتباط معکوس دارد.
۷. بودجه زمانی سال جاری با نسبت سود خالص به حقوق صاحبان سهام۱۱ ارتباط معکوس دارد.
۸. بودجه زمانی سال جاری با نسبت سود خالص به فروش(درآمد)۱۲ ارتباط معکوس دارد.

۱-۸)روش تحقیق: تحقیق مزبور از نوع تحقیقات توصیفی مبتنی بر روشهای همبستگی رگرسیونی و مقایسه ای است.
آزمون فرضیه های گروه “الف”: برای آزمون فرضیه شماره یک از آزمون t و برای آزمون فرضیه های دوم تا ششم از مدل رگرسیون ساده به شرح زیر استفاده می شود.
(۱) ch-budgeted = a0 +a1 variance + ?
(۲) ch-budgeted = b0 + b1 under* variance + ?
(۳) ch-reported = c0 + c1 variance + ?
(۴) ch-reported = d0 + d1 under* variance + ?
(۵) ch-reported = e0 + e1 ch-budgeted + ?

متغیرهای وابسته:
Ch-budgeted : تغییرات در بودجه زمانی نسبت به سال گذشته می باشد که به صورت زیر محاسبه میشود
[(Budgeted Hourst+1 – Budgeted Hourst)/ Budgeted Hourst]*100 = Ch-budgeted

Ch-reported : تغییرات در ساعات گزارش شده نسبت به سال گذشته می باشد که به صورت زیر محاسبه می شود
[(Reported Hourst+1 – Reported Hourst)/ Reported Hourst]*100 = Ch-reported

متغیرهای مستقل:
Variance : انحراف بودجه زمانی سال گذشته می باشد و به صورت زیر محاسبه می شود.
[(Reported Hourst – Budgeted Hourst)/Budgeted Hourst]*100= Variance

Under* Variance : مقدار under در مورد انحرافات مساعد ۱ و در مورد انحرافات نامساعد ۰

آزمون فرضیه های گروه “ب”: برای آزمون فرضیات از یک مدل رگرسیون ساده و یک مدل رگرسیون چندگانه استفاده می شود.
مدل شماره۶: این مدل با استفاده از رگرسیون ساده بدست آمده اس
ت و برای آزمون فرضیه های گروه “ب” به کار می رود
Yi = ? + ? Xi+?
Yi: بودجه زمانی لازم برای شرکت i ام
Xi: هر یک از متغیرهای مستقل شرکت i ام
? : جزء باقیمانده شرکت i ام

مدل شماره ۷: این مدل با استفاده از رگرسیون چندگانه به دست آمده است و برای آزمون فرضیه های گروه دوم به کار می رود. متغیرهای lnASSETS و lnSALES معرف اندازه شرکت، SUBS معرف پیچیدگی عملیات شرکت، DEFINV و DEFREC معرف ریسک واحد تجاری و PROFIT MARGIN،
ROE و ROA نیز معرف سودآوری واحد واحد مورد رسیدگی است.

LnHOURS = c0 + c1 lnASSETS + c2 lnSALES + c3 SUBS + c4 DEFINV + c5 DEFREC
+ c6 ROA + c7 ROE + c8 PROFIT MARGIN + ?

LnHOURS: ln ساعات بودجه شده حسابرسی
lnASSETS: ln داراییهای پایان دوره
lnSALES: ln فروش طی دوره
SUBS: تعداد واحدهای فرعی پایان دوره
DEFINV: نسبت موجودیها به کل داراییها
DEFREC: نسبت حسابها و اسناد دریافتنی به کل داراییها
ROA: نرخ بازده داراییها ( نسبت سود خالص به کل داراییها)
ROE: نرخ بازده سرمایه ( نسبت سود خالص به حقوق صاحبان سهام)
PROFIT MARGIN: نسبت حاشیه سود ( نسبت سود خالص به فروش(درآمد)
? : جزء باقیمانده

۱-۹)روش جمع آوری داده ها:
داده ها و اطلاعات مورد نیاز این تحقیق به دو طریق جمع آوری خواهد شد:
?- از طریق گزارشهای سالانه شامل صورتهای مالی و یادداشتهای همراه که توسط شرکتها منتشر و از طریق مراجعه به بورس اوراق بهادار تهران قابل دسترسی می باشد.
?- پرونده های حسابرسی شرکتهای مورد حسابرسی که درآرشیو سازمان حسابرسی موجود می باشد.

۱-۱۰)جامعه آماری:
دراین طرح تحقیقی جامعه آماری شرکتهای پذیرفته در بورس اوراق بهادار تهران، حسابرسی شده توسط سازمان حسابرسی می باشد که دارای شرایط زیر بوده اند:
?- در طول دوره مطالعه صرفاَ توسط سازمان حسابرسی، حسابرسی شده باشند.
?- در یک سال حسابرسی، بیش از یک سال مالی آنها مورد حسابرسی قرار نگرفته باشد.
۳- اطلاعات مورد نیاز تحقیق در مورد آنها وجود داشت

Leave a comment