در این کتاب معنی و مفهوم «نبی و رسول»، حیات، شیوۀ زندگانی حضرت محمّد (ص)، معجزات و فضائل پیروان او، اهل عائله‌اش، چهارخلیفه اول: ابوبکر، عمر و عثمان و علی (ع)، دوازده امام گروه اثنا عشره، صحابه‌ها و …روایت‌های زیادی آورده می‌شود.[۶۲] این اثر به سال ۸۸۵ ه.ق و به درخواست
امیر علیشیر نوایی نوشته شد.
نفحات الأنس من حضرات القدس
نفحاتالانس من حضراتالقدس شرح‌حال متجاوز از ششصد تن از علما و فضلاء و مشایخ صوفیه است. اصل این کتاب به تازی بوده که خواجه عبدالله انصاری آن را به زبان هروی تقریر نموده بعدها جامی تقریر خواجه را به دستور امیرعلیشیر نوایی و با اضافه کردن احوال مشایخ تا زمان خودش به فارسی درآورد.[۶۳]
د) اصول دین و فقه
رساله مناسک حج
«در این رساله که اساساً برای فرقه صوفیه نوشته‌شده است، فرایض و دربایستهای ارکان حج و عمره …آداب زیارت مرقد پیغمبر در مدینه و طرز بازدید تربت‌های بزرگان دین موافق مذهب اهل سنت و جماعت بیان می‌گردد …مؤلف آن را در بغداد هنگام سفرش به مکه و مدینه بامداد روز پنج‌شنبه ۲۲ شعبان سنه ۸۷۷ ه.ق. به پایان رسانده است».[۶۴]
اعتقادنامه
منظومه‌ای است در قالب مثنوی که قسمتی از مثنوی معروف سلسلهالذهب را تشکیل می‌دهد، ولی در اصل اثری مستقل است که نشان‌دهندۀ اعتقادات جامی است و شامل مباحثی چون: وحدت وجود، صفات حق‌تعالی، افعال حق‌تعالی، ایمان به انبیا، فضیلت حضرت محمّد (ص)، خلفا و… را در بردارد.
و) تصوّف و آداب آن
رساله طریق صوفیان
این رساله بانام‌های دیگری چون: رساله در طریق خواجگان، رساله پاس انفاس، رساله در شرایط ذکر، رساله سررشته، رساله نوریه، رساله نقشبندیه و… به ثبت رسیده است. این رساله در بیان مسائل مربوط به تصوّف از دیدگاه نقشبندیه است و موضوعاتی چون ذکر، توجه، مراقبه و سایر مباحث و ارکان تصوّف را مطرح می‌کند.[۶۵]
ه) علوم زبان
صرف فارسی منظوم و منثور
رسالهای است در باب صرف عربی به فارسی که متن آن منظوم آمیخته به نثر است.[۶۶]
الفوائد الضیائیه یا شرح بر کافیه ابن حاجب
این کتاب را جامی در علم نحو یک سال پیش از وفات برای مطالعۀ فرزندش ضیاءالدّین
یوسف نگاشته و به همین جهت آن را فوائد الضیائیه نامیده است.[۶۷]
رساله تجنیس الخط
«منظومه‌ای است که لغات عربی را که به تصحیف و تبدیل خطی معانی مختلف را حاصل می‌نماید در آن آورده. تاریخ تألیف آن مجهول است».[۶۸]
رساله قافیه
رساله‌ای است مشتمل بر یک مقدمه و تعریف قافیه و قواعد و اصول مربوط به آن. تاریخ تألیف این اثر مشخص نیست.[۶۹]
رساله در عروض
این رساله برای آموزش علم عروض و به زبانی ساده برای علاقه‌مندان به آموختن این علم نگاشته
شده است.[۷۰]
رساله کبیر در معما
این کتاب که به نثر نگاشته شده است در مورد اصول معما مطالبی را آورده است. این کتاب موسوم به حُلیَۀ حُلَل است ولی به سبب کلان بودنش به رساله کبیر مشهور گردید. وی این کتاب را به ابوالقاسم بابر تقدیم کرد.[۷۱]
رساله متوسط در معما
«از سبب آنکه این رساله بعد رساله کبیر در معما و پیش از رساله صغیر در معما انشا گردیده باید این‌طور نامیده شده باشد، چون‌که از روی حجم از رساله صغیر در معما (اندکی تقریباً ۵/۱ صحیفه) زیاد است و بس. تاریخ دقیق آن معلوم نیست».[۷۲]
رساله صغیر در معما
این رساله خلاصه و نتیجۀ رساله کبیر است. تاریخ تألیف این اثر سنۀ ۸۸۵ ه. ق است.[۷۳]
علوم عقلی
این آثار مکتوباتی درزمینۀ ریاضیات و عرفان و حکمت است.
الف) ریاضیات
رساله در موسیقی
این رساله در سال ۸۹۰ ه. ق تألیف گردید و مباحثی در باب موسیقی شامل آواز، تأثیر نغمات و لذت این دو و… را شامل می‌شود.[۷۴]
ب) عرفان و حکمت
نقدالنصوص فی شرح نقشالفصوص
در شرح فصوص جامی سعی عبدالرّحمن در معنی کردن عبارات و شرح معنی کلمات و اشاره به
نکات دستوری است و در ترجمه، چند کلمه چند کلمه و گاهی کلمه کلمه پیش می‌رود و کمتر به مباحث فرعی می‌پردازد و شخصاً اظهارنظر نمی‌کند همین ویژگی‌ها باعث شده که شرح جامی در میان سایر شروح برگزیده باشد.[۷۵]
الدرهالفاخره فی تحقیق مذاهب الصوفیه و المتکلّمین و الحکماءِالمتقدّمین

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.