سایت دانلود

یک سایت دیگر با وردپرس فارسی
دسته‌بندی نشده

پایان نامه عوامل اجتماعي مؤثر بر جرم زنان زندانی زندانهای شهرستان ساری

نظرات رابرت آگينو و مسنرو روز نفلد:

پس از مرتن افرادي چون رابرت اگينو (R.Agino) و مسنر (Massner) و روز نفلد (Rosenpheld) هم در باب انحراف كارهايي را انجام داده اند خلاصه نظرات آنها به قرار ذيل مي باشد:

الف) رابرت آگينو: اگينو مي گويد تاكيد عمده نظريه فشار اجتماعي از جمله نظريه مرتن توجه به اهميت روابط اجتماعي منفي است. اگينو معتقد است سه منشأ كلي فشار وجود دارد كه باعث انحراف مي‌شود:

1ـ عدم موفقيت در دستيابي به اهداف با ارزش از نظر اجتماعي

2ـ حذف وقايع با ارزش از نظر اجتماعي ، مثلاً از دست دادن نزديكان

3ـ تجربه وقايع منفي از نظر ارزشهاي اجتماعي كه شامل تجربياتي مانند سوء استفاده جنسي از كودكان ، قرباني شدن در يك واقعه جنايي، تنبيه هاي لفظي يا جسماني اگينو معتقد است كه اين فشار ها تمايل به كج رفتاري را در افراد ايجاد مي كند.

ب) مسنرو روزنفلد: مسنرو روزنفلد نظريه مرتن را در باب كج رفتاري طبقه پايين و نظر جامعه شناسان معاصرتر را نسبت به اينكه كج روي فقط منحصر به طبقه پايين نيست بلكه طبقات بالا و متوسط هم ممكن است دست به كج رفتاري بزنند را مورد توجه قرار دادند.

مسنرو روزنفلد مي گويند علت عدم هماهنگي بين اهداف اجتماعي و راههاي نهادي شده در جامعه آمريكا بويژه دست يافتن به پول ، اقتصاد بازار آزاد است كه مبدل به نهاد اصلي اجتماع گرديده است نهادهاي ديگر مثل مدرسه، كليسا، خانواده در مقابل آن ضعيف هستند.

2ـ نقش هاي غير اقتصادي در شرايطي كه تناقض پيش آيد فداي نقش هاي اقتصادي

آن ها معتقدند كه تسلط ساختار اقتصادي از سه طريق آشكار مي شود.

«1ـ نقش هاي غير اقتصادي از ارزش كمتري در مقابل نقشهاي اقتصادي برخوردار است.

مي‌شوند.

3ـ در زبان روزمره استعارهاي اقتصادي زياد به كار مي رود»[1]

به نظر مي آيد در جامعه ايران هم  نظريه مسنروروزنفلد بويژه بند اول آن عمل مي شود و همين عامل يا عوامل با توجه به فرهنگ رو به ازدياد تجمل گرايي و ناهمخواني آن با راهها و قواعد موجود موجب انحراف جامعه و بويژه دختران و زنان شده است.

نظريه آنومي و ساختار خانواده ويليام گود

ويليام گود با ياري گرفتن از آنومي و تعميم آن به نهاد خانواده درصدد است كه آنومي در اجتماع را تعيين نمايد. بنا به نظريه ويليام گود خانواده يك ساختار كوچك اجتماع كننده انسانها است خانواده اولين نهادي است كه انسان در آن قدم مي گذارد و شخصيت انسان در دوران كودكي در آن پرورش نموده و عكس العمل آن در بزرگي نمايان مي شود.

گسيختگي خانواده مي تواند معلول عوامل زير مي باشد:

«1ـ فقدان پدر  2ـ فقدان يا غيبت مادر3ـ وجود روابط ضعيف و حتي متعارض بين اعضاء خانواده »[2]

الف) وظايف و كاركردهاي خانواده

از جمله وظايف و كاركردهاي خانواده مي توان كاركردهاي تربيتي و زيستي و جسمي خانواده اشاره نمود:

1ـ تامين نيازهاي جسمي فرزندان:

2ـ خانواده منبع رشد و يادگيري:

«كونيك (Konic) از خانواده كوچك به يك عنوان يك گروه صميمي نام مي برد كه مهمترين كاركرد آن توليد شخصيت اجتماعي است نه فرهنگي»[3]

گسيختگي خانواده باعث اين مي شود كه خانواده و اعضايش دچار بحران خواهد شد و نيازهاي روحي و رواني و جسمي آنان درست و به موقع برطرف نمي شود، در چنين شرايطي دختران و زنان مثل ديگر اعضاء خانواده دچار آسيب شده و به طرف رفتارهاي انحرافي كشانده مي شوند.

نظريه همنشيني افتراقي ادوين ساترلند:

ادوين ساترلند تحت نظريات شاو و مك گي معتقد است كه : «رفتار انحرافي مانند ساير رفتارهاي اجتماعي از طريق همنشيني و پيوستگي با ديگران آموخته مي شود»[4]

ساترلند رفتار بزهكارانه را ناشي از تماس با اشخاص در اثر فرآيند يادگيري مي داند كه مخصوصاً از روابط داخل يك گروه محدود نظير مدرسه، كوچه، محله تعليم گرفته مي‌شود.

ساترلند معتقد است كه مردمي كه مرتكب قانون شكني مي شوند مطمئناً نسبت به كساني كه مرتكب قانون شكني نمي شوند ارتباط بيشتري با قانون شكنان دارند. او بر اين عقيده است كه چنين وضعيتي هم براي مردان و هم براي زنان وجود دارد.

«مردم به نسبت همنشيني و ارتباطي كه با قانون شكنان دارند كجرو مي شوند و عوامل چندي اين تاثير پذيري راتعيين مي نمايند.

1ـ اولين عامل تماس زيادي است كه با ديگران برقرار مي شود.

2ـ دومين عامل سن شخص مي باشد

3ـ سومين عامل نسبت تماس با كجروان جامعه در مقايسه نسبت تماس با همنوايان است»[5]

نظريه بر چسب زني يا انگ زني بكرولمرت:

اين نظريه ناشي از واكنش گروههاي اجتماعي و فرد مي باشد در واقع يكي از ديدگاه هاي كنش متقابل نمادين است

براساس اين نظريه مي توان گفت، براي رفتار كجرو نمي توان يك علت را پيدا نمود بلكه علل و عوامل مختلفي در كج روي دخيل هستند لذا افراد متخصص در جرم و انحرافات مي بايد واكنش اجتماعي نسبت به جرم و كج روي را مد نظر قرار دهند.

لمرت انحراف را به انحراف نخستين و انحراف ثانويه تقسيم مي نمايد و معقتد است كه:

«انحراف در مرحله نخستين خواه جنبه آزمايشي داشته باشد يا از روي كنجكاوي باشد يا با محاسبه انجام شده باشد اثر چنداني برخود پنداره ، شخص به عنوان فردي درست رفتار نمي گذارد و فرد آن را يك تخلف جزئي مي داند كه در موقعيت هاي خاص قابل توجيه است»[6]

براساس نظريه بر چسب زني و انحراف نخستين و انحراف ثانويه مي توان بخشي از كج رفتاري زنان را تبيين نمود. بالاخص اينكه زنان مجرم معمولاً از طبقات پايين و يا از اقليتهاي قومي در يك مكان خاص مي باشد.

نظريه كنترل اجتماعي هيرشي

تئوري هيرشي براي اين فرض مي باشد كه انحراف يا كج روي ناشي از ضعف و گسستگي ارتباط فرد به جامعه مي باشد كه در اثر كنترل و نظارت اجتماعي پديد مي آيد.

«هيرشي اعتقاد دارد كه اجزاء تعلق و وابستگي به جامعه شامل موارد زير است:

1ـ ارتباط با ساير افراد و مشاركت در نقش ها و فعاليتهاي اجتماعي كه ارزش و نتايجي براي آينده دارد.

2ـ اعتقاد به ارزش هاي اخلاقي و هنجارهاي فرهنگي و امثال آن»[7]

با توجه به تئوري هيرشي مي توان بيان نمود كه بزهكاري و كج رفتاري ناشي از فقدان و ضعف نظارت اجتماعي مي باشد. هرگاه نظارت و كنترل اجتماعي تضعيف شود همنوائي افراد با هنجار و ارزشهاي جامعه دچار گسستگي و ضعف خواهد شد و فرد گرايي و گسيختگي فردي بيشتري مي شود و احتمال بروز كج رفتاري افزايشي مي يابد.

نقد و بررسي

در قلمرو جامعه شناسي نظريه هاي مختلفي در باب كج روي و انحرافات مطرح شده كه در تحقيق حاضر بيشتر نظريات مطرح شده برگرفته از تئوري آنومي مي باشد. جامعه شناسان در بحث كج روي و جرم به علت هاي اجتماعي آن مي پردازند و در اين راستا معمولاً ساخت اجتماعي را مد نظر قرار مي دهند.

موضوع جرم و كج روي مفهوم بسيار وسيع و گسترده اي را در بر مي گيرد به طوريكه از قتل هاي بسيار فجيح تا تخلفات جاده اي و غيره را شامل مي شود. اما هنوز هيچ توافق كلي در مورد اينكه چه چيزي بطور مطلق جرم مي باشد صورت نگرفته است . لذا جرم و كج‌روي پديده هايي نسبي بوده كه با توجه به زمان و مكان داراي تعاريف مختلف در ميان جوامع مي باشند. با اتكاء به معناي نظري تحقيق حاضر مي توان چنين نتيجه گرفت كه علت همه رفتارهاي غير عادي انسانها بالاخص  زنان در جامعه وجود دارد. جرائمي چون فحشاء و سرقت ، اعتياد ، فروش مواد مخدر، همگي منبعث از فشارهايي است كه ساخت اجتماع بر افراد وارد كند.

جامعه شناسان بزرگ فرانسوي دوركيم جرم را يك پديده اجتماعي مي داند و معتقد است كه همه جوامع داراي جرائم مختلف هستند و اين امر ناشي از كاركردن ساختارهاي جامعه است و هرگاه از حالت عادي فراتر رود تبديل به بيماري اجتماعي شده و غير عادي مي‌شود.

دوركيم به نقش دين و باورهاي مذهبي در ارتباط با بازدارندگي از كج رفتاري و جرم تاكيد دارد و همچنين كج رفتاري و جرم را ناشي از ستيز هنجارها و گاهي ناشي از فقدان و يا ضعف هنجارها مي داند. او همچنين معتقد است كه انسجام و يكپارچگي بين اعضاؤء خانواده در جلوگيري از جرم و انحراف اجتماعي شناسي و احتمال قانون شكني اش افزايش مي يابد.

مرتن معتقد است كه فقر اقتصادي باعث كج روي و جرم مي شود. فشاري كه از طريق ساخت اجتماعي بر افراد وارد مي شود باعث مي شود كه افراد براي رسيدن به اهداف منتخب جامعه به راههاي غير قانوني متوسل شوند.

اگينو هم روابط متقابل اجتماعي منفي را مطرح مي نمايد. از عدم موفقيت در دستيابي به اهداف اجتماعي و يا حذف وقايع با ارزش مثل فوت پدر و مادر و تجربه وقايع منفي مثل تنبيه لفظي يا جسماني را مورد توجه قرار داده و معتقد است كه عوامل مذكور باعث جرم يا كج رفتاري افراد انساني مي شود.

ويليام گود با تاكيد بر نهاد خانواده و ارزشهاي حاكم بر آن، همبستگي و عدم همبستگي اعضاء خانواده را مورد توجه قرار داده و نقش خانواده را در جلوگيري از كج روي و ارتكاب جرم موثر مي داند و خانواده را به عنوان تامين كننده نيازهاي جسمي و منبع رشد مورد توجه قرار مي دهد. بكرولمرت با مورد توجه قرار دادن برچسب زني وانگ اجتماعي به تحقيق در مورد علت كجرفتاري و جرم پرداخته اند و معتقد است كه هيچ عملي خود به خود جرم نيست بلكه اين جوامع هستند كه با جرم انگاري به برخي اعمال عنوان كيفري مي دهند.

[1] – ممتاز، فريده، انحرافات اجتماعي، نظريه و ديدگاهها ، تهران شركت سهامي انتشار، 1381، ص 70.

[2] – محسن تبريزي، عليرضا، وند آليسم، تهران، انتشارات آن، 1383، ص 69.

[3] – اعزازي، شهلا، جامعه شناسي خانواده، تهران، انتشارات روشنگران، 1380، ص 173.

[4] – محسن تبريزي، عليرضا، وند آليسم، تهران ، انتشارات آن، 1383، ص 100.

[5] – همان، ص 101.

[6] – سخاوت ، جعفر ، جامعه شناسي انحرافي اجتماعي، تهران، دانشگاه پيام نور، 1383، ص 99.

[7] – محسن تبريزي، عليرضا، وند آليسم، تهران ، انتشارات آن ، 1383، ص 60.