پروژه رشته مهندسی مواد با عنوان سوهان كاری – قسمت سوم

شیارهای مارپیچ مته به منظور ایجاد زاویه ی براده و جدا شدن بهتر براه و هدایت آن در سوراخكاری به بیرون از سوراخ ایجاد میكنند.

جان مته: فاصله ای كه بین دو شیار مارپیچ مته ها وجود دارد گویند.

فاز مته: برجستگی نازكی كه در كنار شیار مته وجود دارد فاز مته گویند. این فاز اصطكاك بدنه مته با سوراخ را كاهش می دهد و هدایت مته را در داخل سوراخ سهل و آسان می سازد.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه   کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان   کنید

قطر مته ها را در هر 100 میلی متر از طول آنها، ‌به اندازه ‌یكدهم میلی متر كوچكتر
می سازند تا هنگام سوراخ كاری سوراخهای عمیق، ‌از تماس مته با سوراخ جلوگیری شود. به همین دلیل است كه قطر مته ها را باید در سر آنها و روی فاز اندازه گیری نمود.

– زاویه ی سر مته

زاویه ی سر مته نقش مهمی را در عملیات براده برداری به عهده دارند. كه این زاویه ها را در اندازه و مقادیر استاندار است كه كارخانجات سازنده آن را تولید می كنند. با انتخاب زاویه ی آزاد،‌ زاویه ی گوه مته بدست می آید. بعبارت دیگر به هنگام تیز كردن مته ها،‌ زاویه ی آزاد رادر آنها بوجود می آوریم. همزمان با زاویه ی آزاد، ‌زاویه ی رأس مته كه بین دو لبه برنده قرار دارد سنگ زده می شود. ضمن تیز كردن مته، خطی روی جان مته بوجود می آید كه آن را لبه ی برنده ی عرضی گویند.

مقدار زاویه ی این خط با امتداد لبه ی برنده ی اصلی حدوداً 55 درجه است.

زاویه ی رأس مته كه برای سوراخكاری فولاد نرم و چدن مورد استفاده قرار
می گیرد،‌118 درجه می باشد.

– جنس مته:

مته ها را برای سوارخكاری مواد نرم مانند مسی و آلومینیوم از جنس فولاد ابزار سازی غیر آلیاژی (Ws) و برای سوارخكاری موادسخت مانند فولاد و چدن از جنس فولاد ابزار سازی آلیاژی(ss یا Hss ) می سازند. وبرای براده برداری از فولادهای سخت لبه ی برنده ی آنها را از جنس فلزات سخت (الماسهHM) می سازند و به سرمته ای كه از جنس فولاد معمولی است جوش می دهند.

در اشكال روبرو اعدادی كه مشاهده می نمایید مقاومت حرارتی مته ها در هنگام براده برداری است.

– تیپ مته:

مته ها را برای داشتن زاویه برداری هنگام سوراخكاری مواد مختلف با زوایای رأس متفاوت می سازند و آنها را در سه تیپ W،‌N و H به بازار عرضه می نمایند.

الف) تیپ W

دارای زاویه ی مارپیچ زیاد است و برای سوراخكاری مواد نرم(مس و آلومینیوم) بكار
می رود.

ب)‌ تیپ N

دارای زاویه ی مارپیچ متوسط می باشد وبرای سوراخكاری فولاد و نرم،‌ فولاد ریخته و چدن به كار می برند.

ج) تیپ H

دارای زاویه ی مارپیچ كم است وبرای سوراخكاری فولاد سخت، برنج و برنز بكار
می رود.

– انواع مته

لازم به یادآوری است كه مته ها بر دو نوعند:

الف)‌مته ی مارپیچ                       ب) مته برگی

كه در اینجا از توضیح مته ی برگی به علت كم مصرف بودن و از دور خارج شدن و مزیت مته ی مارپیچ نسبت به آن صرف نظر شده است و تمامی توضیحاتی كه در صفحات قبل داده شده مخصوص مته از نوع مارپیچ است.

مزایای مته ی مارپیچ:

1- زاویه ی براده ی مناسب در لبه های برنده

2- هدایت خود كار و اتوماتیك براده به بیرون از سوراخ

3- هدایت خوب و كامل مته به سمت داخل سوراخ

4- از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است.

5- قطر این مته در هنگام تیز كردن یكنواخت می ماند.

– ماشین مته (دریل):

ماشین مته در سه نوع است:

الف ماشین مته دستی

ازاین ماشین برای سوراخكاری قطعات كوچك و كارهایی كه در خارج از كارگاه قرار دارند مورد استفاده قرار می گیرد و دقت این ماشین كم است.

  ب )ماشین مته ی رومیزی :

این نوع ماشین برای سوراخكاری قطعات كوچك و ایجاد سوراخهایی تا قطر 13 میلی متر كاربرد دارد. و از سه قسمت پایه،‌بدنه و ستون تشكیل شده است. روی میز این ماشین، ‌شیارهای مانند T جهت بستن گیره و یا قطعه كار به كمك روبند تعبیه شده است. وبدنه ی این ماشین از نظر ارتفاع و حركت شعاعی قابل تنظیم است.

ج)‌ماشین مته ستونی

ازاین ماشین برای سوارخكاری روی قطعات بزرگ و ایجاد سوراخ هایی تا قطر 45 میلی متر كاربرد دارد.

این نوع ماشین دارای رومیز ثابت و متحرك است.

از میز متحرك برای سوراخكاری قطعات كوچك تر و میز ثابت برای سوراخكاری قطعات بزرگ تر مورد استفاده قرار می گیرد. میز متحرك از نظر ارتفاع و حركت دورانی قابل تنظیم است.

لازم به ذكر است كه حركت اصلی (دورانی) ماشین های مته ی رومیزی و ستونی بوسیله ی الكتروموتور تأمین    می گردد و این حركت توسط چرخ تسمه به میل مته انتقال می یابد. میل مته علاوه بر حركت دورانی وظیفه ی پیشروی و هدایت مته را دارا می باشد.

حركت پیشروی میل مته توسط اهرم و چرخ دنده ای كه با اهرم شانه ای روی غلاف درگیر است، تأمین می گردد و در قسمت سرمیل مته سوراخ مخروطی شكلی وجود دارد كه دنباله ی مته و یا سه نظام در داخل آن قرار می گیرد و محكم می شود.

– بستن مته

برای بستن مته به ماشین دو وسیله ی لازم است:

الف) كلاهك مته مته هایی كه دارای دنباله ی مخروطی شكل هستند بطور مستقیم ویا به كمك كلاهك های مخروطی،‌در سرمیل مته بسته می شوند. برای خارج كردن مته ازمیل مته و یا كلاهك از میل مته،‌از تسمه ی فولادی شیب داری به نام گوه استفاده می شود.

و بدین ترتیب برای خارج كردن مته از كلاهك ،‌دنباله ی آن را روی چوبی تكیه می دهید و به سرگوه ضربه وارد می نمایید.

ب- سه نظام مته:

برای بستن مته های دنباله ی استوانه ای از سه نظام آچار دار و یا سه نظام سریع (بدون آچار) استفاده می كنند.

برای عمل سوراخكاری باید قطعه ی كار را در حالت ثابتی قرار دهید البته در قطعات بزرگ وسنگین نیازی به این كار نیست. برای این منظور از گیره ی رومیزی استفاده كنید.

– سرعت برش مته:

مقدار راهی كه خارجی ترین نقطه ی لبه ی برنده مته در هر دقیقه طی می كند را سرعت بوش گویند و از ارتباط ی فوق سرعت برش مته محاسبه می گردد.

V : سرعت برش مته بر حسب متربر دقیقه

D : قطر مته بر حسب میلی متر.

N : تعداد دوران مته در هر دقیقه

جنس كار   جنس مته  
  WS SS HM
فولاد 10 25 40
چدن خاكستری 8 15 60
فلزات سبك 60 90 100

 

سرعت برش مته به عواملی مانند جنس قطعه ی كار،‌جنس مته ی مورد استفاده و عدم استفاده از مایع خنك كننده و عوامل دیگری بدست می آید. جداول بالا از راه تحقیق و تجربه حاصل شده است.

– مایع خنك كننده در عمل سوراخكاری :

این مایع كه در عمل سوراخكاری وظیفه ی خنك كردن و چرب كاری را بر عهده دارد و در ایران به نام آب صابون معروف است. آب صابونامولسیونی از 10 تا 15 درصد روغن مته (محلولی از صابون و روغن های معدنی) در آب می باشد. روغن مته كه برای تهیه ی آب صابون به كار می رود در كشور ما به نام روغنZ1 معروف بوده كه توسط شركت نفت تولید و به بازار عرضه می گردد.

برای تهیه ی آب صابون،‌ مقداری روغن مته را در آب بریزید و خوب مخلوط نمایید.

نكته آنكه آب صابون نباید كثیف شود و به دلیل بیماری های پوستی كه ممكن است بوجود آورد،‌شستن دست با آن مجاز نیست.

ماده ی خنك كاری برای سوراخكاری فولاد،‌آب صابون است و برای چدن خشك وآلومینیوم نفت می باشد.

– روش سوراخكاری

برای ایجاد سوراخكاری با توجه به شكل های زیر اقدام نمایید.( توضیح بیشتر بعهده‌ی خواننده می باشد.)

اگر در هنگام سوراخكاری مته منحرف شود روش اصلاح آن در شكل زیر آمده است. (توضیح بیشتر بر عهده ی خواننده می باشد.)

– نكاتی در عمل سوراخكاری

1- قبل از شروع، ‌سطح كار‌ را محكم روی گیره ی مناسب ببندید.

2- محل سوراخكاری را با سوزن و سمبه علامت گذاری نمایید.

3- مته ی مناسب با قطعه ی كار را انتخاب نمایید و آن را به كمك سه نظام دریل ببندید.

4- در هنگام براده برداری ماشین مته را آرام آرام به سطح كار فشار دهید زیرا هم كار بهتر انجام شود و هم از شكستن مته جلوگیری شود.

5- در حین سوراخ كاری،‌ محل سوراخكاری را با آب صابون یا مایع خنك كننده،‌ خنك نمایید تا از سوختن نوك مته جلوگیری بعمل آید.

6- نوك مته را قبل و بعد از عمل سوراخكاری كاملاً تمیز نمایید.

7- در هنگام سوراخكاری از دستكش و عینك ایمنی استفاده نمایید.

– برقو كاری

سوراخ هایی كه بوسیله ی مته ایجاد می شوند دارای سطوح ناصاف و ناهمواری هستند و از اندازه ی دقیقی برخوردار نیستند به همین دلیل از برقو كاری جهت صاف و صیقل نمودن سطح داخل سوراخ ها استفاده می شود.

برقوها را از جنس فولاد ابزار سازی یا فولاد تندبر می سازند البته برقوهای دیگری نیز از جنس الماسه وجود دارد.

برقوكاری معمولاً‌در تراشكاریها كاربرد دارد و بیشتر در سیلندر تراشیها جهت صیقلی كردن داخل سیلندرها و تعمیر آنها مورد استفاده قرار می گیرد.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

لینک متن کامل با فرمت ورد

Leave a comment