سایت دانلود

تحقیق ها مقاله ها و پایان نامه ها
مدیریت آموزشی

پروژه روشهای طراحی برنامه درسی – قسمت چهارم

پنج سئوال از دانش آموزان به عمل آورید و از آنان بخواهید که با نوشتن جمله ای کوتاه عامل مجهول را توصیف کنند.

مثال 7: روشهای ارزیابی یادآوری

آزمونهای یادآوری: قیدها(کتابِ خواندنِ کتاب)

دانش آموزان عزیز لطفاً جاهای خالی را با قیدهایی که چگونگی عمل یک فعل را توصیف می کنند، پرکنید.

کودک قد بلند----- دوید.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه   کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان   کنید

باد سرد ---- می وزد.

نقاش چیره دست تابلویی ----- کشید.

مرد عصبانی ----- فریاد زد.

سوالات یادآوری مربوط به فهم تعمیمی: زیست شناسی (علوم)

از کودکان بخواهید تا تصاویر حیوانات را پیدا کنند، سپس با قرار دادن اشکال و ساختارهایی سطح خارجی بدن آنها را افزایش دهند.

در مورد اثرات احتمالی این اشکال(اندامهای بدن حیوانات) بر تنظیم حرارت بدن حیوانات بحث کنید.

طرح فهم تعمیمی یادآوری: (دانش زیست محیطی) [1]

از دانش آموزان بخواهید تا یک گیاه و یک حیوان که خود را با محیط کویری وفق داده اند، طرح کنند؛ این طرحها می توانند تا حدی که تصورات اجازه می دهند وحشی یا طبیعی باشند اما در ضمن باید منطبق بر مطالعات واقعی نیز باشند.

الگوی خطاها

ادامه عملیات خطا از جانب فراگیران الگویی به وجود می آورد که نشان می دهد آنها راهبرد نادرستی در حل مسئله انتخاب کرده اند.

تجزیه و تحلیل عملکرد دانش آموزان در ارتباط با آزمونها یا آزمایه ها گاهی الگوهایی از خطاها را ارائه می دهند که می توانند معلمان را از اشتباهی که دانش آموزان مرتکب می شوند، آگاه کنند. در این جا دانش آموزان شیوه ای را در انجام عملیات در نظر می گیرند که متفاوت از شیوه درست است.

به عنوان مثال، به شیوه ای که یک دانش آموز پایه سوم در عملیات جمعِ انتقالی ( که مستلزم دسته بندی مجدد است) انتخاب کرده است، توجه کنید. راهبرد انتخاب شده توسط دانش آموزان این است که مجموع اعداد ستون یکان را بدون انتقال عدد ده به ستون دهگان در پایین می نویسد. معلم می تواند با اشاره به پاسخ کودک و دادن سرمشق مجدد که نشان می دهد چگونه عدد ده را در بالای ستون مربوط به دهها بنویسد، راهبرد اشتباه دانش آموز را اصلاح کند. معلم همین طور از دانش آموز می خواهد که مجموع عدد ستون دهگان را هم در ستون صدگان قرار دهد و آنگاه مثالی از آثار مفید و مضر این الگوها را در موقعیت های واقعی زندگی از قبیل پرداخت صورتحساب یک بقالی ارائه دهد.

+18               +17               +15

25                 25              18

313               312               213

هنگام آزمون معلم با توجه به پاسخ فراگیران به تک تک سئوالات می تواند این واقعیت را دریابد که اغلب دانش آموزان در کدام مورد بیشتر اشتباه کرده اند؛ بدین ترتیب وی پی می برد که یا سئوال برای آزمون مناسب نبوده است( مثلاً، شکل و شیوه آن گمراه کننده بوده) ، یا اینکه زنجیره آموزشی جواب سئوال فوق را نداده است.

بررسی کار دانش آموزان جهت یافتن الگوی خطاهای وی اطلاعات بسیار سودمندی برای کارآمدتر کردن زنجیره های آموزشی در اختیار معلم قرار می دهد و مشخص می کند که در کجاها فرضیه های اشتباه دانش آموزان باید اصلاح گردد.

تکلیف عملی

تصور کنید که دانش آموزان کلاس چهارم خطاهای زیر را در قرائت دارد: او

نمازرامنازمی خواند
حماسهرا حسامهمی خواند
تکان راکتان می خواند

الگوی خطاهای موجود در اینجا چیست؟ راهبرد اشتباه این دانش آموز در خواندن یک کلمه چگونه است؟ چطور می توانید به این دانش آموز در تصحیح راهبردش کمک کنید؟

تمرین افزایشی[2]

تمرین افزایش یادآوری و مرور یک مفهوم به شیوه ای منظم است که بعد از تسلط و مهارت دانش آموز صورت می گیرد.

تمرین افزایشی روشی است که معلم را مطمئن می سازد که پس از ارائه مفهوم و تسلط دانش آموزی به آن، وی همچنان آن مفهوم را به خاطر دارد، این روش نگهداری اطلاعات در حافظه را تقویت می کند. در طراحی یک یا چند زنجیره آموزشی، معلمان می توانند راهبردی منظم در تمرین و یادآوری مواد یاد گرفته شده منظور نمایند.

در روانشناسی یادگیر یکی از اصولی که به تقویت حافظه کمک می کند تمرین فاصله دار است. به بیان دیگر (بازده تمرین فاصله دار بیش از بازده تمرین فشرده است. با کاربرد این اصل زنجیره آموزش می تواند کارآمدتر گردد. در این صورت برنامه تمرینات به جای تمرکز در یک دوره زمانی کوتاه در فواصل زمانی مختلف اجرا می گردد. بنابراین، دانش آموز بهتر می تواند اطلاعات را ذخیره نماید. (مثلاً دانش آموز به جای انجام تمرین 30 دقیقه ای در یک روز آن را در 3 روز و در هر روز به مدت 10 دقیقه انجام می دهد). اصل برتری تمرینات فاصله دار به تمرینات فشرده، توجیه دیگری برای استفاده از تمرینات افزایشی است، چرا که این شیوه تمرینات را به دورهای زمانی مختلف تقسیم می کند. معمولاً هر زنجیره آموزشی شامل یک تمرین فشرده و تعدادی تمرین فاصله دار برای آموزش هر مفهوم است. در عین حال گفتنی است که در این روش در صورتی که دانش آموز چیرگی کافی را در ارائه اولیه مفهوم کسب نکرده باشد فرصت مطلوبی برای یادگیری آن مفهوم در اختیار خواهد داشت.

دیگر ویژگی مثبت تمرینات افزایشی این است که حافظه دراز مدت را تقویت می کند اغلب موقعیتهای آموزشی با حافظه کوتاه مدت سر و کار دارند، چرا که مواد آموزشی، ارائه می شوند و سپس مهارت فراگیران آزموده می گردد، بی آنکه مروری صورت بگیرد. بهتر آن است که حافظه کوتاه مدت به بلندمدت تبدیل گردد. این کار موجب توفیق دراز مدت فراگیر در یادگیری خواهد بود. تقویت حافظه بلند مدت به دانش آموزان کمک می کند تا مهارتهای ذهنی پیشرفته تر را که برای پردازش اطلاعات لازم هستند، یاد بگیرد. فرایند پردازش زمانی انجام می گیرد که واحدهای مختلف اطلاعات دریافت شده از منابع متنوع، که بعضی جدید و برخی در ارتباط با یادگیریهای پیشین هستند، با هم ترکیب شده، تحت عنوان مفهومی اصلی، شناخته شوند. با تمرین افزایشی اطلاعات بیشتری در حافظه دراز مدت فراگیر فراهم می شود که به نوبه خود می تواند پایه های پردازش اطلاعات را به وجود آورد.

تکلیف عملی

تصور کنید که دارید مفهوم نیروی گریز از مرکز را یاد می گیرید. موضوع برایتان دشوار است، اما دست از تلاشی تکه آغاز کرده اید برنمی دارید و مأیوس نمی شوید. توضیح دهید که چگونه با مراجعه گاه به گاه مفهوم آن، آن را به حافظه دراز مدت خود می سپارید.

ارائه مثالهای زیاد[3]

این عمل تأمین فرصتهایی است که دانش آموز بتواند در حد امکان با موقعیتهای مختلف کاربرد یک مفهوم آشنا شود.

ارائه مثالهای زیاد دانش آموزان را در تعمیم و تمیز محرک یاری می نماید و امکانات و محدودیتهای کاربرد یک مفهوم را مشخص می کند. ذکر این مثالها باید نشان دهنده کارآیی و یا عدم کارآیی یک مفهوم در یک موقعیت باشد. در این راه، معلم به دانش آموزان کمک می کند تا با درک خصوصیات اصلی یک مفهوم محدوده تعمیم آن را تشخیص دهند. در پس این آگاهی است که دانش آموزان به سادگی قادر به تعمیم و پردازش اطلاعات در موقعیتهای مناسب خواهند بود.

برجسته کردن تفاوتها[4]

اگر قرار است دو مفهوم مشابه با یکدیگر ارائه شوند، آنها را طوری تغییر دهید که کاملاً متفاوت از هم به نظر برسند این عمل برجسته کردن تفاوتها نام دارد.

غالباً کتابهای درسی مفاهیمی را که نزدیک به هم و گیج کننده هستند به طور همزمان ارائه می دهند و از فراگیر می خواهند که آنها را با هم مقایسه کند.

اشکال این روش در این است که چنین تکلیفی به جای تمیز موجب تعمیم می گردد.

ضمن یادآوری شیب محرک از فصل دوم، به این نکته توجه داشته باشید که، بهترین راه برای کمک به فراگیر می خواهند که آنها را با هم مقایسه کند. اشکال این روش در این است که چنین تکلیفی به جای تمیز موجب تعمیم می گردد. ضمن یادآوری شیب محرک از فصل دوم، به این نکته توجه داشته باشید که، بهترین راه برای کمک به فراگیر در تمیز و جداسازی دو مفهوم مشابه و قابل اشتباه، نشان دادن تفاوتهای آنهاست.

شیوه آموزش ثابت  و استفاده از شیوه های پاسخدهی یکنواخت متأسفانه کمکی به مفاهیمی که با مفاهیم دیگر به اشتباه گرفته می شوند، نمی کنند. استفاده از شیوه پاسخدهی مختلف، چون بر تفاوتها تأکید می کند، دانش آموزان را قادر به تمیز دادن مفاهیم می سازد. مراحل زیر چگونگی تأکید بر تفاوتها را در آموزش دو حرف b و d نشان می دهد.

  • محرکها را با استفاده از شکل دادن محرک یا روش مطابقه ارائه دهید.
  • محرک تمیزی اول را با نشانه دهی مجزایی آموزش دهید.
  • اِس – دلتاهای بسیار متفاوتی (از قبیل z,y,x) ارائه کنید
  • محرک تمیزی دوم را با نشانه دهی مجزایی آموزش دهید.
  • اِس – دلتاهای کاملاً متفاوتی برای تمیز محرک دوم ارائه دهید.
  • دو محرک تمیزی را همراه با نشانه هایشان ارائه دهید.
  • نشانه ها را حذف کنید.

روشهای دیگر طراحی برنامه درسی

تعدادی از روشهای ارائه شده در فصلهای پیشین می توانند در طراحی برنامه های درسی روشی مطلوب به حساب آیند. یکی از این موارد، روانشناختی کردن مفهوم یا تبدیل آن به بخشی از دیدگاه دانش آموز نسبت به دنیای اطرافش است. مثال زیر از درس زیست شناسی دوره دبیرستان با استفاده از تشویق دانش آموزان به تولید نمونه هایی از لایه سطحی (پوست بدن) می تواند مفهومی انتزاعی را در نظر آنها واقعی جلوه دهد.

مثال 8: روانشناختی کردن مفهوم: ارائه عینی مفهوم لایه سطحی

در جهت عینیت بخشیدن به این مفهوم ما نیاز به تعداد زیادی مکعب یک سانتیمتری داریم. برای ساختن یک مکعب بزرگتر می توانیم آنها را بر روی هم قرار دهیم. حجم مکعب بزرگتر و حجم مکعبهای کوچکتر را محاسبه نمایید. هر دو مساوی اند. سپس نواحی سطحی یا مساحت مکعب بزرگتر و مجموع مساحت هر یک از مکعبها را به دست آورید. جمع مساحت مکعبهای کوچک از مساحت مکعب بزرگ بیشتر است.

از روشهای کارآمد دیگر طراحی یک زنجیره آموزشی به صورتی است که در آن ابتدا مفاهیم ساده به شیوه ای دقیق تدریس می گردند، این مفاهمی رفته رفته پیچیده تر می شوند. مثال زیر در مورد بوم شناسی است.

مثال 9: یک زنجیره آموزشی با ترتیب از ساده به پیچیده، مربوط به بوم شناسی

1.جامعه[5]

گیاهان و حیواناتی که با هم اجتماع مشترکی به وجود آورده، به یکدیگر تعامل می کنند.

2.موقعیت[6]

نقشی که موجود زنده در جامعه خود ایفا می کند.

جایی که موجود زنده در آن زندگی می کند، غذا بدست می آورد و پناهگاه می سازد، و ماهیت دشمنان و دوستانش، آنچه به محیط می دهد و آنچه از آن دریافت می کند.

3.بوم[7]

مشخصه های مادی محیط یک موجود زنده.

غذا، آب، پناهگاه و فضای مناسب برای زیست .

  1. امکانات موجود[8]

امکانات موجود در یک محیط معین جهت ادامه حیات.

امکانات موجود در یک محیط، در طول سال و از سالی به سال دیگر، به دلیل تغییر شرایط، مثلاً تغییر میزان بارندگی و رقابت بین حیوانات اهلی و غیره، تغییر می یابد.

5.رقابت[9] (تنازع بقا)

نزاع درون گروهی در گونه ای از حیوانات، به این دلیل که افراد متعلق به این گونه نیازهای حیاتی مشترک دارند، و در موقعیت مشابهی هستند.

گوناگونی در داخل گونه ها میزان رقابت را کاهش می دهد.

روش سوم ذکر شده در فصول قبل، استفاده از سرمشق دهی(گفتن یا نشان دادن چگونگی انجام یک عمل) و فعال سازی (پرسیدن سئوالهای مختلف در جهت ترغیب دانش آموز به تقلید از سرمشق) سات. این روشها بویژه برای تدریس لغات و راهبردها مفید هستند. به مثال زیر توجه کنید.

مثال 10: سرمشق دهی و فعال سازی: زنجیره آموزش حل مسائل ریاضی به شیوه کلامی(ریاضیات سوم)

مسأله: علی 100 تومان سکه 5 تومانی، 100 تومان سکه 10 تومانی و 100 تومان سکه 25 تومانی دارد، در مجموع تعداد سکه های او چقدر است؟

گام 1. معلم پس از خواندن صورت مسئله به طور شفاهی آن را توضیح می دهد و می گوید: " آنچه من فهمیدم این است که علی از هر سه نوع سکه یک بسته در اختیار دارد و هر بسته هم به ارزش 100 تومان است".

گام 2. مجهول مسأله در اینجا چیست؟ چه چیزی را باید پیدا کنم؟ خوب، کلمه " چقدر " کلید دسترسی به مجهول است. من باید مجموع سکه های موجود در این بسته ها را بدانم.

حال باید مجهول مسأله را با علامتی مشخص کنم. می توانم از حرف (چ) به عنوان علامت مجهول استفاده کنم، یا اینکه می توانم از حرف (ن) برای این منظور استفاده کنم. بسیار خوب، از حرف (ن) استفاده می کنم.

گام 3. صورت مسأله چه اطلاعاتی جهت حل مشکل در اختیار من گذاشته است؟ مسأله می گوید که علی به اندازه 100 تومان سکه 25 تومانی، به اندازه 100 تومان سکه 10 تومانی و به اندازه 100 تومان سکه 5 تومانی دارد. به چه چیز دیگری جهت حل مسأله نیاز دارم؟ اگر مریخی بودم و هیچ چیز درباره سکه های 5، 10 و 25 تومانی نمی دانستم چه می شد؟ در این صورت باید می دانستم که چندتا از هر کدام این سکه ها 100 تومان می شوند. درست است؟ خوشبختانه ما اهل زمین هستیم و می دانیم که چن تا از این سکه ها مساوی 100 تومان هستند:  4 سکه 25 تومانی، 10 سکه 10 تومانی و 20 سکه 5 تومانی. معمولاض باید اطلاعاتی را به مسأله بیافزاییم. این طور نیست؟

مسأله طول و عرض

با یادآوری دشواری کار معلمان که در آغاز این فصل بیان گردید، اکنون می توان گفت که با به کار بستن پاره ای از این روشهای خُرد طراحی برنامه درسی می توان از شدت این مشکلات کاست. آقای ریک اکنون می تواند میزان سردرگمی دانش آموزان خود را کاهش دهد. او می تواند تفاوت بین طول و عرض جغرافیایی را از طریق قرار دادن یک نشانه دیداری و کلامی بر روی عرض، آشکارتر و ملموستر کند. او در عین حال می تواند با ارائه یکی از آن دو مفهوم، به اندازه کافی شرایط لازم برای تمرین بازشناسی آن جغرافیایی را رنگ بزنند. روش تجسم کردن را نیز می توان به این روش ها اضافه نمود. دانش آموز می تواند با تجسم سیاره ای خطوط عرضی روی آن را مورد مشاهده قرار دهد. مفهوم طول را نیز می توان به همان ترتیب ارائه داد. سرانجام، فعالیتهای یادآوری برای هر دو مفهوم فوق به کار برده می شود. از تمرینات درک فراخطی می توان برای ارزیابی یادگیری مفهوم استفاده کرد. از دانش آموزان خواسته می شود که با در دست داشتن درجات معین طول و عرض جغرافیایی جای کشتی را بر روی نقشه پیدا کنند.

طراحی یک زنجیره آموزشی: مراحل و مثالها

مراحل ذیل برای تولید یک زنجیره آموزشی بیان شده اند. این مراحل شامل روشهایی هستند که در فصول قبلی ارائه گردیده اند.

  1. هدفی را تدوین کنید.

تدوین هدف را به نحوی انجام دهید که مشخص شود چه موقع فعالیت تدریس کامل شده است و در ضمن به نحوی باشد که شامل فهم تحت اللفظی و فهم تعمیمی هم بشود.

2.عنصر اساسی را متمایز کنید.

آیا می توانید برای آن نشانه بدهید؟

آیا می توانید آن را روانشناختی کنید؟

چطور می توانید آن را به صورت عینی جلوه دهید؟

3.با ارائه یک تحلیل تکلیف مهارتهای پیشنیاز آن را بنویسید.

  1. زنجیره ای بنویسید که روال آن از ساده به پیچیده باشد. ضمن طرح این زنجیره به این سئوالات پاسخ دهید:

آیا این زنجیره قابل تدریس است؟ اگر بلی، راهبرد آن کدام است؟

آیا با استفاده از تمرین رفتاری موثر است؟ اگر بلی نسخه ای از پرسشها و پاسخها را(که قرار است تمرین شوند) تهیه کنید.

آیا با استفاده از تمرین تجسمی موثر است؟ اگر بله، بنویسید برای هدایت دانش آموزان در زمینه تجسم سازی چه می گویید.

آیا می توانید عنصر اساسی را نشانه دهی یا روانشناختی نمایید؟

آیا می توانید یک نشانه دیداری یا کلامی را اضافه کنید؟

آیا می توانید برای پاسخ درست سرمشق بدهید و فراگیر را به ارائه آن ترغیب نمایید؟

آیا می توانید تفاوتها را برجسته و مشخص تر کنید؟

از چه شیوه پاسخدهی استفاده می کنید؟ چطور می توانید ثبات آن را حفظ کنید؟ چطور می توانید شیوه های پاسخدهی را با هدف ارتقای عمل تعمیم تغییر دهید؟

چگونه تمرینات افزایشی را مورد استفاده قرار می دهید؟

اِس – دلتاها کدامند؟ انبوه مثالهایی که برای تقویت مهارت تمیز و تعمیم یک مفهوم مورد استفاده قرار می دهید کدامند؟

آیا فرصت تمرین کافی را فراهم می کنید؟

آیا از بازشناسی قبل از یادآوری استفاده می کنید؟ چگونه؟

5.آزمونی متناسب با هدف خود طراحی کنید.

  1. طرحی برای تحلیل خطاها تهیه کنید.
  2. زنجیره را بازبینی کنید.

مثال از کاربرد روشهای طراحی برنامه درسی

مثال ذیل کاربرد روشهای معرفی شده در این کتاب را در طراحی درس علوم اجتماعی دوره دبیرستان(در نظام آموزشی امریکا) نشان می دهد.

هدف کلی برگرفته از کتاب علوم اجتماعی دبیرستان است و بیانگر این واقعیت است که چگونه ایالات متحده امریکا در تأمین نیازهای حیاتی روزمره خود به سایر کشورها وابسته است.

این هدف کلی نیازی به تقسیم شدن ندارد زیرا تدوین هدفهای آموزشی چنین نیازی را رفع می کند. بنابر این نخستین کار، تدوین یک هدف آموزشی است. در مرحله بعد از روشهایی چون تعیین مهارتهای پیشنیاز، تعیین عنصر اساسی و اجرای تحلیل تکلیف و تمام مواردی که در فصل پیشین برای تدوین یک هدف آموزشی مورد بحث قرار گرفت، استفاده خواهد شد.

هدف. دانش آموز به طور مستقل در ارتباط با اشیاء یا غذا های پرمصرف و مورد نیاز همگان فکر کند و سه شیء یا غذا را که استفاده روزمره و نیز جنبه وارداتی دارند اما تعلق آنها به کشورهای خارجی کاملاً واضح و مشخص نباشد نام ببرد (مثلاً این اشیاء نباید نام خارجی مشخص داشته باشند یا اینکه به یک کارخانه مشهور، از قبیل صنایع الکترونیک و غیره که براحتی نام کشور تولید کننده اش قابل تشخیص استف وابسته باشند).

پیشنیازها. آگاهی درباره کشورهای خارجی شامل محل جغرافیایی، شرایط اقلیمی آنها که زمینه لازم برای تولید محصولات کشاورزی خاصی را فراهم می کند، شناخت مواد خام و تولیدات صنعتی کشورها، توان آنها در به کار گیری امکانات گوناگون و استفاده از روش قیاس برای پیدا کردن راه حل مطلوب، آگاهی در مورد مواد خام مورد نیاز صنایع آمریکا ، آگاهی در مورد موقعیت جغرافیایی منابع مواد خام ارسالی به امریکا و چگونگی استفاده از این مواد خام برای تولید محصولات.

عنصر اساسی. توجه به مواردی که موجب می شوند تا یک محصول در کشور تولید شود و سپس پاسخگویی به این سئوال که"آن مواد از کجا می آیند؟"

تحلیل تکلیف. (پایه تحلیل تکلیف این است که دانش آموزان برای انجام هرچه بهتر یک هدف آموزشی باید به چه چیزی فکر کنند و یا چه کاری انجام دهند. این موارد جزء مراحل تدریس یک هدف آموزشی نمی باشند.)

  1. توجه شود که طبق تکلیف باید سه محصول مورد نیاز روزمره که وابستگی آنه به کشورهای خارجی چندان مشخص نیست، نام برده شود.
  2. هر محصولی را که کاملاض مشخص است به چه کشوری تعلق دارد، مثل ماشینهای ژاپنی، تولیدات الکترونیک، ژاپنی، قهوه، شکلات، لباسهای تایوان و کره و غیره حذف کنید.
  3. روزی را تجسم کنید که طی آن محصولاتی از کشورهای مختلف را مصرف می کنید، مثلاً :

الف) غذاهای گیاهی ای که به اقلیمهای خاصی جهت رشد نیازمندند.

ب)فرآورده های نفتی.

ج) فراورده هایی که مواد اولیه آنها از خارج وارد می شوند.

  1. به منشأ مواد مورد نظر فکر کنید. از خود بپرسید: " اینها از کجا وارد میشوند؟" این پرسش و پاسخ را آنقدر ادامه دهید تا بتوانید کشور صادر کننده مواد اولیه را پیدا کنید. سه محصول را که احتمالاً از جایی غیر از کشور خودتان می آید، انتخاب کنید. نام این مواد را بگویید.
  2. برای بررسی صحت قضیه از منابع موثق استفاده نمایید.

پس از آنکه معلم این تحلیل را به اتمام رسانید، بازده آن تبدیل به یک واحد آموزشی کارآمد می شود که اجزاء آن به دانش آموزان این امکان را می دهد که مراحل بیان شده در تحلیل تکلیف را انجام دهند. برای انجام این کار، معلم باید تمامی روشهای طراحی درسی ذکر شده در فصلهای پیشین را در ذهن داشته باشد.

راهبرد. معلم از دانش آموز می خواهد راهبرد ذیل را بکار ببرد: این مورد مشخصاً متعلق به کشورهای دیگر است؛ من آن را حذف می کنم. این یکی کاملاً مشخص نیست.

این مورد متعلق به کدام کشور است؟

تمرین رفتاری. معمل می تواند برای تدریس راهبرد فوق از تمرین رفتاری استفاده کند. او با آوردن اشیاء مختلف به کلاس و با بیان خود، سرمشقی از راهبرد فوق ارائه می دهد. سپس معلم یک یک دانش آموزان را تشویق به بیان راهبرد با صدای بلند می کند، و این کار را تا جای که دانش آموزان احساس خستگی نکرده اند، تکرار می کند.

تجسم. از تجسم به دو شیوه می توان استفاده کرد. نخست از طریق هدایت دانش آموزان به تجسم فرآورده های مختلفی که در منزل، مدرسه و مغازه، دیده، یا به خاطر دارند؛ دوم هدایت دانش آموزان به تجسم مواد خام از قبیل سنگهای قیمتی افریقای جنوبی که در فرآیند تولید محصولات مختلف مور استفاده قرار می گیرند. البته نشان دادن فیلمها و تصاویر برای تسهیل تجسم می تواند مفید باشد.

سرمشق دهی و فعال سازی. معلم می تواند امکان وجود پاسخهای مختلف را به دانش آموز نشان دهد و سپس از راه نتیجه گیری، وی را تشویق به ارائه پاسخ صحیح کند: در مورد این محصول چه نظری دارید؟ آیا از کشوری دیگر وارد می شود؟ و این یکی هم؟ آن از کجا وارد شده است؟ چه منابع اطلاعاتی ای به من در کشف این امکانات کمک می کنند؟ معلم با آوردن چن فرآورده صنعتی به کلاس می تواند کار خود را سرمشق دهی کرده آنگاه با دادن تعدای تصویر، فهرست یا نمونه هایی، دانش آموزان را به دادن پاسخ تشویق نماید.

روش مطابقه(نشانه گذاری). کُره جغرافیایی با نشانه های موجود در سطحشان برای نشان دادن نواحی جنگلی، نفتی، و منابع مواد خام می توانند مورد استفاده قرار گیرند. همچنین کتابهای مرجع موجود در کتابخانه با تصاویری که از فرآورده های یک کشور دارند، می توانند در پیدا کردن مواد وارداتی به دانش آموزان کمک کنند.

یادآوری قبل از بازشناسی.با انتخاب اوراق تصویر دار از دانش آموز خواسته می شود که با رسم خطوطی بین مواد خام و یک کشور، فرآورده های صنعتی و یک کشورو فرآورده ها و مواد خام تشکیل دهنده آنها ارتباط برقرار کند. این کار را می توان در مراحل اولیه یک زنجیره آموزشی انجام داد

تمرین کافی. فعالیتهای یادآوری و بازشناسی فراگیر در جهت ربط دادن تولیدات به کشورهاف منابع اولیه بر روی کره و کار گروهی و استفاده از راهبرد تفکر مستقل می تواند فرصتهای لازم برای تمرین کافی را فراهم نماید.

ارزیابی. در پایان تمرین از دانش آموزان خواسته می شود که سه نوع فراورده موجود در هدف آموزشی را نام ببرند. معلم می تواند این ارزیابی را در سراسر زنجیره آموزشی و در جهت ارزیابی یادگیری به عمل آورد.

تحلیل خطا. در ضمن از دانش آموزان خواسته می شود که بنویسند چگونه به آن پاسخها رسیده اند. این کار، معلم را از وجود مشکلات احتمالی موجود در راهبردهای دانش آموزان آگاه می نماید.

تمرین افزایشی. در پایان فرایند، معلم با طراحی لوحه ای حاوی فرآورده های خارجی مشخص شده از سوی دانش آموزان، از آنها می خواهد که هر هفته حداقل دو مورد جدید را به آن اضافه نمایند. با معرفی فرآورده های نستباً جدید یا کاملاً جدید نمره ای به دانش آموزان تعلق می گیرد. دانش آموزانی که بیشترین نمره را کسب کنند. عنوان" کارشناس روابط بین کشورها" را دریافت می کنند.

فهم تعمیمی. بعد از اختتام واحد آموزشی می توان پروژه مستقلی طراحی کرد. این پروژه می تواند حاوی فهرستی مرکب از 5 فعالیت فرهنگی با ریشه غیر بومی باشد که توسط دانش آموزان مشخص شده است و این فهرست می تواند همراه با ریز فعالیتهای اساسی ارائ گردد. از دانش آموزان همچینین خواسته می شود که مقاله کوتاهی در باره مفهوم وابستگی متقابل یا روابط بین کشورها بنویسند. آیا وابستگی خوب است؟ آیا بد است؟ آیا این مفهوم بدین معنی است که اگر ما محصولی را از خارج بیاوریم پس وابسته خواهیم بود؟

معلم بعد از انتخاب مناسبترین روشهای طراحی درسی، این روشها و فعالیتها مربوط به هر کدام از آنها را به صورت فهرستی مرتب می کند. ترتیب کارکردها بر اساس اولویتشان در اجرای برنامه، و محتوای آنها از ساده به پیچیده خواهد بود. از روشهای سرمشق دهی، تشویق، مطابقه، تمرین رفتاری و یادآوری می توان برای کسب اطمینان بیشتر از موفقیت برنامه در آغاز فرایند آموزش استفاده کرد. شیوه های ارزیابی و فهم تعمیمی را بهتر است که در پایان زنجیره آموزشی قرار داد.

در تدوین یک زنجیره آموزشی، معلم باید به فکر نظم منطقی در ارائه اطلاعات باشد. مثالی از یک نظم احتمالی می تواند بدین صورت باشد: 1) اطلاعات مربوط به مواد اولیه، 2) اطلاعات مربوط به نقاطی که دارای منابع گسترده هستند، 3) اطلاعات مربوط به کاربرد راهبردهای مطلوب جهت دسترسی به مواد، 4) اطلاعات مربوط به نیازمندهیای روزمره، 5) ایجاد فرصت برای توسعه تفکر مستقل و هدفدار، و 6) تدوین راه حلهای مناسب جهت رسیدن به هدف.

پس از اتمام طرح مربوط به زنجیره آموزشی، معلم باید در اندیشه تکمیل و اجرای آن باشد. او می تواند با اعتماد بگوید: بسیار خوب، بعد از این همه فعالیت، احساس من این است که دانش آموزان می توانند آن را انجام دهند. احساس شکست را باید از خود دور کرد. بدیهی است که گنجانیدن فعالیتهایی برای فعال شدن هر چه بیشتر فراگیر(نظیر حرف زدن، دخل و تصرف، ساختن و ... ) می تواند اثرات بهتری بر یادگیری داشته باد.

انتخاب یک برنامه درسی منتشر شده

پس از آشنایی معلمان با چگونگی طراحی مطلوب مواد درسی، آنان می توانند اصول آموخته شده را در برنامه های درسی منتشر شده نیز بکارگیرند. پاسخ به پرسشهای زیر شما را در تحلیل و انتخاب موادی که برای تدریس در نظر گرفته اید راهنمایی خواهد کرد.

  • آیا هدفها به طور مرتب تدوین شده اند؟
  • تعداد مهارتهای ارائه شده در یک بخش پنج صفحه ای کتاب را بشمارید. آیا تعداد آن بیش از پنج مورد است؟
  • مهارت یا مفهومی را که برای اولین بار ارائه می شود پیدا کنید. در بیست صفحه بعدی نیز آن مفهوم یا عبارت را بجویید. ببینید چند بار تکرار شده است؟ به نظر شما این تعداد برای تمرین کافی است؟
  • آیا تمرین افزایشی یا مروری در آن گنجانده شده است؟
  • به موضوعات درسی نگاه کنید. آیا آنها هماهنگ هستند؟
  • آیا محرکهای مزاحم و زائدی هستن که توجه دانش آموز را از عامل اصلی یا نکات اساسی دور کنند؟
  • آیا آزمونهایی منظور شده است؟ یکی از آزمونها را انتخاب کرده یک ماده آن را در نظر بگیرید. آیا آن ماده در بخش پیشین درس هم آمده بود؟ آیا شیوه پاسخدهی ثابت مانده است؟
  • در زنجیره آموزشی آیا بازشناسی قبل از یادآوری قرار گرفته است؟
  • با توجه به محتوای یک برنامه درسی:

آیا توالی سوالات مروری هماهنگ با روند مطالب در متن درس است؟

آیا مفاهیم مهم خلاصه شده یا به نحو دیگری مشخص شده اند؟

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا" از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

لینک متن کامل با فرمت ورد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *