سایت دانلود

یک سایت دیگر با وردپرس فارسی
محیط زیست

پروژه رشته محیط زیست درمورد يك قرن همراه با بلاياي طبيعي – قسمت سوم

 

رفتار امواج «پي» و «اس» از چند نظر با هم متفاوت است. در وهله اول، اين امواج با سرعت هاي مختلفي حركت مي كنند. سرعت حركت امواج «پي» در سنگ ها حدود پنج كيلومتر در ساعت است. در حالي كه اين سرعت براي امواج «اس» خيلي كم تر و حدود سه كيلومتر برآورده ميشود.

تفاوت دوم آن است كه امواج «پي» مي توانند از درون تمام مواد و حتي سخت ترين سنگ ها نيز بگذرند. امواج «اس» گرچه از درون سنگ ها عبور مي كنند، اما نمي توانند از مايعات بگذرند.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه   کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان   کنید

بعضي امواج زمين لرزه سطحي كه امواج لاور امواج ريلي ناميده مي شوند، زمين را هم در جهات جانبي و هم در جهات عمودي وافقي به لرزه در مي آورند.

يافتن كانون زمين لززه

با بررسي تفاوت سرعت امواج «پي» و «اس» مي توان كانون يا مركز زمين لرزه را تشخيص داد. اين امواج را در لحظه خروج از كانون خارجي زمين لرزه اندازه گيري مي كنند. امواج از كانون خارجي زمين لرزه پشت سر هم و با فاصله زماني كم خارج مي شوند.

با دور شدن امواج، به دليل تفاوت سرعت هايشان، فواصل زماني بين آنها طولاني تر مي شود. ده اتومبيل را فرض كنيد كه حركتشان را از يك نقطه و در يك جهت ولي با سرعت هاي متفاوت آغاز مي كنند. اين اتومبيل ها هرچه جلوتر روند، از هم بيش تر فاصله مي گيرند.

با ثبت امواج زمين لرزه در سه مكان، مي توان دايره هايي را ترسيم كرد كه مسافت طي شده به وسيله امواج را نمايش مي دهند. مركز خارجي زمين لرزه، نقطه تلاقي اين سه دايره است.

اطلاعات بر گرفته از امواج ضربه اي نيز به دانشمندان كمك مي كند تاآنچه را زير پوسته زمين مي گذرد تشخيص دهند. امواج زمين لرزه همان طور كه به سمت سطح زمين مي آيند، به سمت درون گوشته نيز حركت مي كنند. اين امواج پس از گذر كامل از درون زمين، در سوي ديگر به وسيله لرزه نگاره ها ثبت مي شوند. دانشمندان سرعت حركت امواج زمين لرزه در انواع مختلف سنگ را مي دانند و به اين ترتيب ميتوانند حدس بزنند كه اين امواج از درون چه نوع ماده اي گذر كرده اند.

امواج «پي» مي توانند مستقيماً از هسته زمين عبور كنند و به نقطه مقابل مركز زمين لرزه لرزه در سوي ديگر زمين برسند. بعضي از امواج «پي»، با رسيدن به لايه هاي مختلف درون زمين، تحت زاويه كوچكي منحرف مي شوند. به اين ترتيب فواصلي پديد مي آيد كه نواحي سايه ناميده مي شوند و در آنجا نمي توان مدرج را اندازه گيري كرد. امواج «اس» از هسته عبور نمي كنند و به همين دليل مي توان چنين نتيجه گرفت كه مواد مذاب همچون مايع رفتار مي كنند.

دانشمندان براي آن كه زمان وقوع زمين لرزه را دقيق تر پيش بيني كنند، بايد اطلاعات بيش تري در مورد امواج ضربه اي در اختيار داشته باشند. از اين اطلاعات مي توان به منظور طراحي ساختمان هاي مقاوم تر نيز استفاده كرد.

اندازه گيري شدت زمين لرزه

دانشمندان براي انجام كارهايشان نياز به عدد و رقم دارند. اما چگونه مي توان شدت يك زمين لرزه را اندازه گرفت؟ اين مواد شباهتي به انجام آزمايش در آزمايشگاهي كه همه چيز تحت كنترل است ندارد. انرژي رها شده در يك زمين لرزه بسيار عظيم است و در جهت هاي مختلف پخش مي شود.

اندازه گيري ميزان ويراني

يكي از راه هاي اندازه گيري زمين لرزه، مطالعه ميزان و نوع خساراتي است كه به وجود مي آيد. اين نوع اندازه گيري در سال 1902 به وسيله يك فرد ايتاليايي به نام «جوزفه» مركالي» ابداع شد. او در فهرست انواع خرابي هايي را ممكن بود پس از يك زمين لرزه به وجود آي، برر يو كاغذ آورد. اين مقياس را مقياس شدت مركالي مي نامند.

مقياس مركالي از 1 تا 12 درجه بندي مي شد. در يك لرزه با تكان آرام، فقط تعداد محدودي از مردم كم و بيش چيزي را حس مي كردند. اما در شديدترين زمين لرزه ساختمان هاي چوبي و حتي سنگي فرو مي ريختند، جاده ها و خطوط راه آهن دچار شكست و جدايي مي شدند، و رودها تغيير مسير مي دادند. به اين ترتيب، پس از وقوع هر زمين لرزه، گزارش ويراني را با مطالب نوشته در مقياس مقايسه مي كردند. تا شدن زمين لرزه را بدانند.

يكي از اشكالات اين مقياس آن است كه مقدار ويراني به استحكام ساختمان ها بستگي دارد. نوع سنگ هاي هر منطقه و ميزان دقت در نحوه ثبت خرابي هاي ناشي از زمين لرزه نيز بر اين مطأله تأثير مي گذارد. در حقيقت، مقياس مركالي انرژي زمين لرزه را اندازه گيري نمي كند، بلكه فقط اثرات آن را اندازه مي گيرد.

در سال 1935 ميلاديف چارلز ريشتر، به منظور حل اين مشكلات روش جديدي را براي اندازه گيري، زمين لرزه ها ابداع كرد. اعداد او با مطالعه ارتفاع امواج زمين لرزه بر روي دستگاه لرزه نگار به دست مي آمد. ريشتر مي دانست كه ارتفاع امواج با دور شدن از منبع زمين لرزه كاهش مي يابد. به اين ترتيب، با مشخص بودن منبع يا مركز زمين لرزه، هر يك از مراكز لرزه نگاري مي توانست زمين لرزه را اندازه گيري كند.

مقياس ريشتر

ريشتر مشاهده كرد كه زمين لرزه ها از نظر شدت، تفاوت هاي زيادي دارند و بعضي ميليون ها بار قوي تر از بعضي ديگر هستند. او مي خواست كه مقياسش تمام زمين لرزه ها را از آرام ترين آنها تا شديدترينشان را در بر گيرد؛ به همين دليل، به جاي مقياس حسابي، از مقياس لگاريتمي استفاده كرد. در اين مقياس ، هر يك شماره كه به عدد زمين لرزه افزوده مي شود، قدرت زمين لرزه ده برابر مي شود.

بنابراين زمين لرزه اي كه مقياس آن 6 اندازه گيري شده، ده برابر قوي تر از زمين لرزه اي با مقياس 5 است. مقياس ريشتر، بزرگي زمين لرزه را اندازه گيري مي كند و روشي براي بيان اين مطلب است كه زمين لرزه مي تواند كوچك يا بزرگ باشد.

در گزارش هاي جديد، براي بيان قدرت زمين لرزه، معمولاً از مقياس ريشتر استفاده مي شود. يك لرزه كوچك، برابر عدد 3 در مقياس ريشتر است. اما يكزمين لرزه شديد، بزرگي اي برابر 6 تا 7 ريشتر دارد. بزرگي زمين لرزهاي كه در سال 1946 قسمتي از آلاسكا را ويران كرد، 9/8 بود. مقياس ريشتر، حد بالا ندارد. در سال 1992، در يكي از كوه هاي مجاور كشور چين، زمين لرزه اي با شدت 10 ريشتر ثبت شد. بزرگي 5 به بالا معمولاً مي تواند تلفات جاني و خسارات مالي گتسرده به بار آورد.

مقياس ريشتر، بيانگر مقدار انرژي اي است كه به صورت امواج لرزه اي درون زمين حركت مي كند. اما انژري زمين لرزه در مسيرهاي ديگري نيز مصرف مي شود كه اندازه گيري آنها چندان ساده نيست.

مقدار زيادي از اين انرژي، آنجا به مصرف مي رسد كه ميليون ها تن سنگ در امتداد گسل جا به جا مي شوند. مقدار بيشتري از انرژي نيز در جريان شكسته و ذوب شدن سنگ ها مصرف مي شود. كل انرژي يك زمين لرزه را اندازه حركت زمين لرزه مي نامند. اين همان عددي است كه دانشمندان اكنون در تلاشند تا آن را همانند مقياس ريشتر محاسبه كنند.

پس لرزه

قدرت ويران كننده بعضي از زمين لرزه ها غيرقابل تصور است. به دشواري مي توان ارقام هزاران كشته و زخمي را در نظر آورد. تصور ويراني هاي زمين لرزه و بي خانمان شدن ده ها هزار انسان و نابود شدن تمام امكانات زندگي آنان نيز بسيار دشوار است. بازماندگاني كه بايد زندگي خود را دوباره بر روي ويراني ها بسازند، عمق فاجعه ويراني را با تمام وجود حس مي كنند.

كمك رساني و امداد

شناسايي مشكلاتي كه بلافاصله بعد از زمين لرزه پديد مي آيد، ساده است. امدادگران بايد در ساختمان هايي به جستجوي قربانيان مشغول شوند كه هر لحظه امكان فروپاشي آنها وجود دارد. در زمين لرزه سال 1985 در مكزيوكوسيتي، گروهي از مردم كه زير آوار آپارتمان ها مانده بودند، چند روز در انتظار كمك امدادگران ماندند. در اين موارد، استفاده از ماشين آلات سنگين به دشواري امكان پذير است؛ زيرا همواره اين احتمال وجود دارد كه فردي زيرآوار زنده باشد. سگ ها و دستگاه هاي حرارت ياب مي توانند امدادگران را در يافتن مصدومين ياري دهند.

بايد اتش سوزي ها را خاموش و مكان هاي ويران شده را پاك سازي كرد تا امكان شروع كار بازسازي فراهم آيد. براي تدمين غذا، پوشاك و سرپناه مردم زلزله زده، به كمك هاي اضطراري نياز است. براي افرادي كه بي خانمان شده اند بايد تعداد زيادي چادر بر پا كرد. در چنين موقعيتي ، بسياري از سازمان ها و گروه هاي داوطلب به ياري مي شتابند و سعي در انجام كاري دارند. در بعضي موارد، بي نظمي در كار كمك رساني باعث مي شود كه بعضي از اقلام مازاد نياز باشد و هدر رود.

حمل كمك ها به محل حادثه نيز ممكن است با مشكل مواجه شود، زيرا همواره احتمال ويراني پل ها، جاده ها، خطوط راه آهن و فرودگاه ها وجود دارد.

به دليل شكسته شدن لوله هاي آب و فاضلاب، آب آشاميدني معمولاً آلوده مي شود و خط شيوع انواع بيماري وجود دارد. در اين شرايط بايد آب را جوشاند، اما مردم براي اين كار وسيله اي در اختيار ندارند. بعد از مدتي كوتاه، در نقطه اي دگير حادثه اي رخ مي دهد و توجه گزارشگران و خبرنگاران به آن نقطه جلب مي گردد و كمك رساني متوقف مي شود. پس از آن بايد در تدارك بازسازي بود و هرچه زودتر و بهتر اثرات ويراني را از بين برد.

بازسازي

بعد از اتمام كار امدادرساني، كار و فعاليتي طولاني براي بازسازي ويراني ها آغاز مي شود. خانه ها نياز به بازسازي دارند و تا آن زمان مردم بايد در جايي اسكان داده شوند. بعد از زمين لرزه هند در سال 1993، بايدحدود 000/200 خانه جديد ساخته مي شد. مردم بايد به كارشان نيز ادامه دهند و بنابراين مزارع، كارخانه ها، كارگاه ها و دفاتر كار نيز به بازسازي و تعميرات فوري نياز دارند. بعضي از مردم، براي انجام كار بازسازي، در محل مي مانند؛ اما گروهي از آنان به نقاط ديگر مهاجرت مي كنند. براي اينان همواره ترس از بازگشت وجود دارد، و به زبان ساده، دليلي براي بازگشت نمي بينند.

بازسازي نياز به امكانات مالي گسترده دارد و معمولاً دولت ها بايد مردم را در اين زمينه به اعطاي وام ياري دهند. به اين ترتيب، بودجه اي كه مي تواند صرف بالا بردن سطح زندگي مردم شود، به مصرف بازسازي ويرانه ها مي رسد.

در سال 1998 در ارمنستان زمين لرزه اي رخ داد كه بخش وسيعي از شهر لنيناكان را ويران كرد. در اين حادثه 25000 نفر جان خود را از دست دادند و ده ها هزار نفر بي خانمان شدند. محل هاي كار و كسب مردم نيز از بين رفت و آنان به ناچار به كمك هاي نقدي و غيرنقدي دولت متكي بودند. بعد از پنج سال، هنوز عده اي از مردم در آلونك ها زندگي مي كردند و مغازه ها هنوز بسته بودند و كمبود همه چيز به چشم مي خورد. مدارس و بيمارستان ها نيز تعطيل بودند.

براي بازسازي شهر طرحها و نقشه هايي تهيه شده است، اما بخش ناچيزي از آنها به مرحله اجرا رسيده اند. شهرجديد را «گمري» يم نامند، تغييرات سياسي و جنگ هاي ناحيه سبب شده كه ادامه كار بازسازي غير ممكن شود.

بازسازي پس از زمين لرزه، هرگز ساده اي نيست. در كشورهايي چون هند و ارمنستان كه با فقر و تنگناي مالي روبه رو هستند، مشكلات بسيار بزرگ تر و جدي تر مي شود. اثرات زمين لرزه مي تواند براي هميشه در زندگي مردم باقي بماند.

تسونامي

تمام ويراني هاي زمين لرزه به امواجي كه زمين را به لرزه درمي آورند برنمي گردد و مردم ساكن در نزديكي ساحل را خطر ديگري هم تهديد مي كند؛ خطري كه از دريا برمي خيزد و به شكل امواجي عظيم ظاهر مي شود اين امواج را بعضي وقت ها امواج جزر ومدي مي نامند، در حاليكه هيچ ربطي به جزر و مد ندارند و عامل بوجودآمدن آن ها، برخورد امواج زمين لرزه با بستر درياست.

امواج قاتل

در ژوئيه 1993 خبرهايي گزارش شد كه حاكي از هجوم امواج به بلندي پنچ متر به نواحي ساحلي هوكايدوو كشته شدن 12 نفر و ناپديد شدن 30 نفر ديگر بودند. هوكايدو يكي از مجموعه جزايري است كه كشور ژاپن را تشكيل مي دهند.

علاوه بر تلفات جاني، حدود چهل خانه ويران شدند وتعدادي اتومبيل نيز در جريان آب از بين رفتند.قايق هاي ماهيگيري درهم كوبيده شدند و خطوط انتقال نيرو فرو ريختند.مردم در انتظار اين امواج بودند و بنابراين از قبل به آنان اختارهاي لازم داده شده بود. مردم ژاپن مي دانند كه هنگام زمين لرزه وقوع چه چيزي محتمل است و بنابراين مي توانند پيش بيني هاي قابل قبولي در مورد زمين لرزه انجام دهند و از تلفات جاني و مالي آن بكاهند. وقوع پنج زمين لرزه پي در پي دربستر دريا، عامل پديد آمدن امواج بود. قدرت بزرگترين زمين لرزه 9/7 در مقياس ريشتر برآورد شد. كانون خارجي زمين لرزه فقط 50 كيلومتر با ساحل فاصله داشت. دريا به لرزه درآمده بود و امواج شكل گرفته بودند. امواجي را كه با اين طريق پديد مي آيند، تسونامي مي نامند.فوران آتشفشان نيز مي تواند سبب به وجود آمدن تسونامي ژوئيه 1993 قط مثال كوچكي از آن چيزي است كه اين امواج مي توانند در پي داشته باشند.

خطر تسونامي

در سرتاسر اقيانوس آرام، وقوع تسونامي محتمل است. دراين اقيانوس هزاران جزيره وجوددارد كه اكثر آن ها جزاير مرجاني كم ارتفاع هستند و ساكنينشان به كشاورزي و دامپروري اشتغال دارند. در ژاپن، زمين هاي پست و هموار خيلي كم است و اين نوع زمين ها را عمدتاً مي توان در مناطق ساحلي يافت و به همين دليل بيشتر مردم نزديك ساحل زندگي مي كنند. شهرهاي اصلي سواحل غربي آمريكا و كانادا عمدتاًكنار ساحل قرار گرفته اند. از اين سواحل به عنوان استراحتگاه هاي تابستاني نيز استفاده مي شود و ويلاهايي به همين منظور در آن جا ساخته شده است. تمام اين نقاط در معرض خطر تسونامي قرار دارند.

وقوع زمين لرزه در هر نقطه از اقيانوس آرام مي تواند امواج تسونامي را هزاران كيلومتر به حركت درآورد. اگر بستر دريا شكست بردارد و بالا بيايد، آب بالاي آن نيز برآمده مي شود و اين نقطه شروع تسونامي است.

در آغاز، موج ها كوتاه هستند و به همين دليل با سرعت 800 كيلومتر در ساعت حركت مي كنند. با نزديك شدن موج ها به ساحل و كاهش عمق آب، از سرعت امواج كاسته مي شود، اما ارتفاع آن ها افزايش مي يابد. درست قبل از رسيدن امواج، به نظر مي رسد كه جزر اتفاق افتاده و آب كمي به عقب مكش مي شود؛ اما ناگهان بزرگ ترين امواج از راه مي رسند و تا ساعت ها ادامه مي يابند. به اين ترتيب ارتفاع تسونامي مي تواند به 30 متر برسد. در سال 1964، امواج تسونامي زمين لرزه آلاسكا، به ژاپن و كاليفرنيا رسيدند و تلفاتي بيشاز خود زمين لرزه برجا گذاردند. در سال 1964 در آلاسكا زمين لرزه اي رخ داد و امواج تسونامي با اندازه بسيار معمولي (ارتفاعي در حدود 2/5 متر) به ساحل هجوم آوردند. اين امواج قايق ها را از ساحل برداشتند و در وسط شهر پايين ريختند.

در گذشته، براي وقوع تسونامي هيچ پيش بيني اي وجود نداشت. اما امروزه در نقاط زلزله خيز ايستگاه هايي وجود دارند كه وقوع زمين لرزه را گزارش مي دهند. يكي از اين مراكز كه در هاواي ساخته شده است، اطلاعات را به تمام نقاط ساحلي اقيانوس آرام ارسال مي كند.

هرچند اكنون مردم بهتر از گذشته از احتمال وقوع زمين لرزه مطلع مي شوند، اما هنوز همتسونامي خسارات جاني و مالي به بار مي آورد. حتي با وجود اطلاع از وقع تسونامي، انسان در مقابل اين ديوار عظيم آبي، كار چنداني نمي تواند انجام دهد.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

لینک متن کامل

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *