پروژه رشته محیط زیست درمورد یك قرن همراه با بلایای طبیعی – قسمت اول

 

انسان همواره از زمین لرزه وحشت دارد . هر سال در اثر خرابی های عظیمی كه زمین لرزه ها به وجود می آورند ، افراد زیادی جان خود را از دست میدهند .زمین لرزه ها اگر شدید باشند ، بزرگترین سوانح و بلایای طبیعی را باعث می شوند . سالانه حداقل دو زمین لرزة‌بزرگ و هزاران لرزة كوچك تر در زمین رخ میدهد فقط در موارد معدودی می توان زمین لرزه را پیش بینی كرد از قبل اخطارها و توصیه های لازم را به اطلاع مردم رساند.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه   کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان   کنید

از زمانی كه انسان توانایی نوشتن و طراحی كردن را به دست ‌آورده ، گزارش هایی در مورد وقوع زمین لرزه به ثبت رسیده است. به نظر می رسد كه شهر باستانی « تروی » حدود3000 سال قبل در اثر زمین لرزه ویران شده باشد . حوادث ناشی از زمین لرزه در تمام قرون وجود داشته و بعضی وقت ها با تلفات جانی بسیار همراه بوده است . در سال 1755 میلادی ، وقتی شهر لیسبون (‌پایتخت كشور پرتغال ) به شدت تكان خورد ، حدود 30000 نفر از مردم جان با ختند . در قرن نوزدهم زمین لرزه های بزرگی در ایران ، هند ، ژاپن و ایتالیا و كشورهای آمریكای جنوبی و مركزی به وقوع پیوسته است . در تمام موارد‌، قبل از وقوع زمین لرزه هیچ اطلاع و اخطاری وجود نداشته است . اما تمام زمین لرزه ها در مناطقی رخ داده اند كه سابقه ای طولانی از زمین لرزه داشته اند ؟؟؟؟؟؟

صد سال آخر

در ابتدای قرن حاضر ، جمعیت زمین یك میلیارد نفر بود .اكنون جمعیت زمین به 6میلیارد رسیده است و این رشد هنوز ادامه دارد. شهرها گسترش یافته اند و افراد بیش تری در مناطق حومة شهرها ساكن شده اند. بسیاری از مردم جهان در نقاطی زندكی می كنند كه زلزله خیز به شمار می آیند و سابقة‌زمین لرزه داشته اند و به همین دلیل، وقوع فجایع انسانی بزرگتر ، متحمل به نظر می رسد .

بعضی از شهرهای بزرگ در معرض خطر قرار دارند . در سال 1906 میلادی زمین لرزه ای سانفرانسیسكو را تكان داد و بخش وسیعی از شهر را ویران كرد و وقوع آتش سوزی های گسترده نیز بر ابعاد ویرانی افزود. توكیو هم در سال 1923 زمین لرزه را بار دیگر تجربه كمرد و مكزیكوسیتی نیز چندین بار به لرزه درآمد.یكی از بدترین زمین لرزه ها در سال 1976 در شهر صنعتی تانگشان در چین به وقوع پیوست كه حدود 000/650 نفر را به كام مرگ فرو برد .

قدرت یك زمین لرزه را می توان از آن چه بر سر زمین می آورد فهمید . در سال 1968 یكی از شدیدترین زمین لرزه های این قرن در شهر « انكوریچ» در الاسكا به وقوع پیوست.

خیابان ها شكاف برداشتند و دهان بازكردند و در بعضی نقاط زمین حدود 11متر بالا آمد .خشكی مثل ژله به لرزه در آمد و موجب لغزش های زمین شد . امواج عظیمی از دریا به سمت ساحل هجوم می آوردند و ویرانی را كامل كردند . به دشواری می توان چیزی ساخت كه درچنین زمین لرزه ای دوام آورد وبر جا بماند .

امروزه ، چه در مناطق شهری و چه در مناطق روستایی ، سكونت در یك ناحیة زلزله خیزی امری عادی شده است . هر بار پس از وقوع زمین لرزه ، خرابی ها ترمیم می شود و انسان درس هایی می آموزد كه چگونه هنگام زمین لرزة‌ بزرگ بعدی بقای خود را حفظ كند اما همواره هر فردی امیدوار است كه زمین لرزة بعدی در نقطه‌ای دیگر رخ دهد .

سنگ های متحرك

به سادگی می توان شواهدی یافت كه زمین زیر پای ما آن طور هم كه به نظر میرسد ، آرام و پایدار نیست . به ناحیه‌ای كه لایه های سنگی زمین در معرض دید قرار دارند نظر اندازید . تپه های ساحلی مكان خوبی برای آغاز این جستجو هستند . خطوط سنگ ها را بررسی كنید و ببینید آیا مستقیم هستند . اگر چنین باشد ، اهالی آن محل خوش شانس هستند .اما اگر سنگ ها شكسته و خم شده و زاویه دار باشند ، مشخص می شود كه در گذشته نیروی بزرگی آن هارا به حركت و جابجایی واداشته است . این نیرو ممكن است زمین لرزه هایی را به وجود آورده باشد.

لایه های سنگ

بیشتر سنگ هایی كه برروی آن ها قدم می گذاریم ، از قطعات كوچكی ساخته شده اند كه به هم فشرده شده اند . این تكه ها و قطعات یا در اثر خرد شدن سنگ های قدیمی به وجود آمده اند و یا از بقایای گیاهان و جانواران شكل گرفته اند . این نوع سنگ ها را سنگ رسوبی می نامند. بعضی وقت ها بقایای گیاهان و جانوران ، درون سنگ های رسوبی به شكل فسیل حفظ می شود .

بعضی رسوبات به وسیله آب دریا شسته شده اند و به بستر دریا انتقال پیدا كرده اند . سایر رسوبات هم بقایای حیات در دریاهای باستانی هستند كه مرده اند و به بستر دریا افتاده اند. وقتی سطح آب دریا بالا می آید و خشكی در آب فرو می رود و زیر لایه های گل و لای قرار می گیرد نیز امكان شكل گیری سنگ های رسوبی به وجود می آید .

سنگ آهكی یكی از انواع سنگ های رسوبی است .قطعاتی كه سنگ آهن را می سازند ، زمانی صدف یا بقایای موجودات دریایی بوده اند كه پس از مرگ این موجودات در بستر دریا رسوب كرده اند ، به تدریج ، در بستر تخت و گسترده ،لایه به لایه بر این رسوبات افزوده شده است این نوع لایه های سنگی را چینه می نامند كه شكل گیری هر لایه هزاران سال طول می كشد و رسوبات به تدریج روی هم انباشته می شوند .

چین ها و گسل ها :

لایه های رسوبی معمولاً‌به شكل تخت و صاف باقی نمی مانند. این لایه ها از بالا ، پایین و كناره ها تحت فشار قرار دارند . و تغییر شكل میدهند. البته تغییرات مزبور در مقیاس زمان زمین شناختی ، كه معمولاً میلیون ها میلیون سال را در بر می گیرد ، به وجود می آیند .

نیروهای مؤثر بر سنگ ها می توانند آنها را خم كنند؛ درست مانند انگشتی كه بر یك ورق كاغذ فشار وارد می آورد. خم شدن سنگ را چین خوردگی می نامند. رشته كوه های بلند زمین نیز به همین شكل و با دین خورىن سنط های رسوبی به وجود آمده اند. به این ترتیب می توان توضیح داد كه چرا بقایای فسیل موجودات دریایی معمولاً در نوك سلسله كوه های چون آلپ و هیمالیا پیدا می شود.

بعضی وقت ها لایه های سنگ به جای آن كه در اثر فشار خم شوند، شكسته       می شوند. این حالت شبیه شكسته شدن استخنوان بازو است. استخوان به دو تكه تقسیم می شود كه در یك امتداد قرار ندارند و از حالت همراستایی خارج شده اند.

وقتی نظیر این حالت در مورد لایه های سنگ اتفاق می افتد، خط گسل به وجود     می آید. برخلاف شكستگی بازو كه امكان ترمیم و جوش خوردین آن وجود دارد، خط گسل همواره باقی می ماند و باعث سستی زمین می شود. اگر فشار روی سنگ ها باز هم افزایش یابد، حركات بیشتری را به دنبال می آورد. معمولاً ابتدا سنگ های نزدیك به خط گسل به حركت در می آیند.

چین ها و گسل ها شواهد ساده ای هستند كه نشان می دهند نیرویهای بزرگی بر سنگ ها ورد می آیند. در بعضی نقاط زمین این نیروها فعال تر هستند و احتمال وقوع زمین لرزه وجود دارد. این حركات معمولاً خیلی كند هستند و در زمانی بسیار طولانی انجام می شوند. در بیشتر موارد، حركات مزبور آن قدر كوچك هستند كه حس نمی شوند. زمین لرزه فقط هنگامی رخ می دهد كه حركت سنگ ها خیلی ناگهانی و شدید است.

بعضی نقاط زمین درطول 100 میلیون سال بارها محل چنین فعالیت هایی بوده اند. انسان ها فقط از حدود چهار میلیون سال قبل بر روی زمین می زیسته اند و بنابراین درك این فواصل زمانی برای ما دشوار است. زمین لرزه ها مدت ها قبل از به وجودن آمدن انسان ها اتفاق می افتاده اند و یقیناً مدت ها پس از آنها بی ادامه خواهند یافت.

گسل های محترك

خطوط گسل در تمام نقاط جهان پراكنده هستند. بعضی از این خطوط در سنگ های باستانی به وجود آمده اند كه میلیون ها سال قبل شكسته شده اند. خطوط دیگر نتیجه شكست های جدیدتر هستند و نیروهای درون زمین هنوز هم آنها را حركت می دهند. زمین می تواند در اطراف تمام خطوط گسل حركت داشته باشد، اما این حركت در اطراف خطوط جدیدتر بیش تر به چشم می خورد. حتی یك خط گسل جدید هم ده ها میلیون سال عمر دارد. سن خطوط گسل قدیم تر به صدها میلیون سال می رسد.

حركت در امتداد گسل

خطوط گسل در اندازه های مفتاوت دارند، بعضی از آن ها نتیجه شكست های كوچكی هستند كه فقط چند سانتی متر زمین را جا به جا كرده اند. خطوط گسل بزرگ، معمولاً چند كیلومتر در عمق سنگ ها پیش می روند و می توانند تمام طول یك قاره را در برگیرند.

وقتی فشار وارد بر لایه های سنگ از حد نقطه شكت فراتر می رود، با شكسته و جدا شدن سنگ ها، گسل به وجود می آید. در این حال، تنش آن قدر بالا می رود كه شكستگی سنگ و تشكیل را به دنبال می آورد. پس از اولین شكست، حركت متوقف می شود تا دوباره تنش ایجاد شود و افزاش یابد. نیروها می خواهند سنگ را حركت دهند، اما اصحكاك و فشار در مقابل این حركت مقاومت ایجاد می كنند. سرانجام، تنش آنقدر بالا میرود كه سنگ دوباره در امتداد خط گسل به حركت در می آید. در بعضی نقاط، نیروها به شكل كشش بر سنگ وارد می آیند و سبب شكست در امتداد یك خط گسل معمولی می شوند. به گونه ای كه سنگ به یك پهلو می غلتند. به این ترتیب، روی زمین پله ای ایجاد می شود كه طول آن می تواند از چندسانتی متر یا چند متر تغییر كند. اگر حركت سنگ در امتداد خط گسل ادامه یابد، پرتگاه تندی شكل می گیرد كه گاه ارتفاعش به چندمتر می رسد.

حركت در تمام جهت ها

نوع دوم حركت، زمانی پدید می آید كه نیروها از هر دو پهلو بر سنگ فشار وارد می آروند. به این ترتیب، سنگ های یك سمت شكست برمی دارند و به روی سمت مقابل می لغزند. این نوع گسل را گسل معكوس می نامند. كه ممكن است منظره و چشم انداز آن شبیه یك گسل معمولی باشد؛ در این حالت نیز پله ای كوچك و یا پرتگاهی بزرگ، نشان دهنده محل حركت سنگ ها است. نوع سوم گسل را گسل جانبی می نامند. این دو نوع گسل وقتی به وجود می آید كه سنگ دردو جهت متفاوت از پهلو حركت می كند. نشان این گسل معمولاً تغییر ناگهانی و قائمه ای مسیر رودها است. با ادامه یافتن حركت سنگ ها جریان این رودهادائماً تغییر می كند. گرچه در این حالت حركت عدتاً جانبی است و نه به بالا و پایین، اما ممكن است زمین در یك سمت گسل بالا بیاید و تشكیل پرتگاهی بدهد.

در بعضی نقاط سنگ به وسیله چندین خطگسل شكسته می شوند. این شكست ها می توانند در یك جهت و یا در تمام جهات رخ دهند. در جدا ساختن سنگ ها اثر می كند، ممكن است زمین به وسیله چند گسل موازی شكسته شود. زمین بین گسل ها می تواند نشست كند و یك دره نشستی را به وجود آورد. دره مرگ دركالیفرنیای آمریكا به همین شكل پدید آمده است. جایی كه تعداد گسل ها باز هم بیشتر است، زمین می تواند در امتداد هر یك از گسلها فرونشیند و مجموعه ای از پله ها را به وجود آورد كه به گسل پلكانی معروف هستند.

بزرگ ترین خطوط گسل در امتداد لبه قطعات بزرگ پوسته زمین كه صفحه نامیده می شوند قرار گرفته اند. تمام قاره ها و اقیانوس ها روی این صفحات قرار دارند. صفحات پوسته زمین در تمام جهات حركت می كنند : به سوی هم می آیند، از هم دور می شوند، و بعضی وقت ها كنار هم می لغزند . حركت همین صفحات كه بیشترن تعداد زمین لرزه ها و شدیدترین آنها را به وجود می آورد.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

لینک متن کامل

Leave a comment