دانلود پروژه رشته اقتصاد در مورد روند سطح اشتغال در بخشهای مختلف استان آذربایجان غربی- قسمت پنجم

دانلود پایان نامه

تحلیل تغیر- سهم (Shift-shareanalyis)

این تحلیل روش نسبتاً ساده ای می باشد كه تلاش می كند برخی از عواملی را تعیین كند كه اساساً به اختلاف رشد و در نتیجة آن اختلاف در امكانات اشتغال مناطق یا نواحی مختلف می انجامد.

مطالعات انجام شده در مورد اینكه چرا رشد اشتغال بین مناطق مختلف یك كشور با هم متفاوت هستند، عمدتاً به این نتیجه رسیده اند كه نحوه تركیب صنایع مختلف در مناطق، نقش مهمی در جهت اختلافات رشد اشتغال این مناطق از یك كشور ایفا می كند. پس در این روش « فقط علت اختلافات در نرخ رشد مناطق مختلف» مطرح می شود.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

3-2-1 اثر رقابتی و اثر تجمعی

رشد آهسته تر یا سریعتر یك منطقه یا ناحیه محلی، نسبت به میانگین رشد ملی متأثر از دو علت می باشد؛ اولاً جاذبه ها و اوضاع نواحی مختلف برای توسعه صنعتی متفاوت است. بعبارت دیگر شرایط خاص، مزیت های نسبی و ویژگیهای یك منطقه به دلایل و شرایط مختص به خود، مثلاً داشتن مواد اولیه ارزان ، شرایط جغرافیای مستعد، وجود منابع طبیعی فراوان، نیروهای مدیریتی و … باعث وجود نرخهای رشد متفاوت در صنایع یكسان می شود. ثانیاً وجود تجمع های صنعتی در درون نواحی ویژه، تأثیر بسیار زیاد در نوع رشد آهسته یا سریع آن نواحی دارد. برای نمونه چنین پیداست كه نواحی دارای تمركز بالای صنعتی و دارای گرایش شدید به رشد، سریعتر از نواحی دیگر موجود در فضای اقتصاد ملی یا كلان منطقه ای رشد می یابند. روشن است كه اگر برنامه ریزان بتوانند این دو اثر را كه اثر رقابتی (Competetiv Effect) و اثر تجمع صنعتی (Industry- Mix Effect) می نامند، از روند رشد ملی تفكیك نمایند و میزان دخالت هر یك را در رشد ناحیه مورد مطالعه تعیین واندازه گیری كنند، بسیار مفید خواهد بود. روش كار تفكیك كل تغییرات در میزان اشتغال به دو جزء اصلی آن تحلیل تغییر- سهم خوانده می شود.

3-2-2- الگوی تغییر- سهم

تلاشهای بسیاری برای توضیح علل اختلافات و تغییرات رشد نرخ اشتغال در مناطق مختلف یك كشور صورت گرفته است كه عمدتاً هم به این نتیجه رسیده اند كه تركیب خاص صنایع در هر منطقه نقشی مهم در میزان تغییرات اشتغال ایفا می كند. این روش تكنیك مشهور و قابل قبولی جهت تجزیه و تحلیل نابرابریهای منطقه ای در میزان رشد اشتغال مناطق ارایه می نماید.

– الگوی تغییر- سهم

هدف ابتدایی این الگو این می باشد كه رشد اشتغال منطقه در یك دوره زمانی معین كه سه قسمت می باشد را به تفكیك مشخص نماید. اولین قسمت مربوط به سهم تركیب صنایع در منطقه می باشد. به بیان دیگر نحوة تركیب صنایع موجود در یك منطقه بخشی از تغییرات میزان اشتغل را توجیه می نماید. دومین جزء مربوط به سهم سایر عوامل مؤثر بر رشد منطقه و سومین جزء سهم منطقه از رشد ملی می باشد.

نكته اصلی این روش كاربرد نرخهای رشد ملی در هر صنعت و تركیب صنایع در منطقه در یك تاریخ و زمان مشخص است . بنابراین نزخ رشد فرضی را می توان برای منطقه بدست آورد . بطور مثال فرض می شود كه اگر صنایع مختلف یك منطقه عیناً مطابق با صنایع مختلف در سطح ملی رشد می نمود رشد اشتغال منطقه 10% می بود. حال اگر معلوم گردانیده شود كه اشتغال ملی در طی آن دوره 5% بوده است می توان نتیجه گرفت كه تركیب صنایع منطقه برحسب ظرفیت بالقوه اش برای ایجاد رشد اشتغال مطلوب بوده است. به عبارت دیگر اختلاف بین نرخ رشد فرض محاسبه شده برای منطقه و نرخ رشد ملی در آن صنعت معین معیاری مناسب جهت تشخیص مطلوب بودن یا نبودن تركیب صنایع مختلف منطقه می باشد.

3-2-4- روش محاسباتی تحلیل تغییر- سهم

اگر چه روشهای مختلفی برای بیان ریاضی نحوة محاسبه این اجزاء وجود دارد، یكی از روشهای موجود جهت نمایش نحوة محاسبه تغییر- سهم برای فعالیت خاص در یك منطقه، بصورت زیر ارایه می گردد:

= سهم منطقه از رشد ملی

= سهم تغییرات ساختاری

= سهم تغییرات رقابتی

تغییرات رقابتی+تغییرات ساختاری+سهم منطقه از رشدملی=رشد اشتغال منطقه=كل تغییرات

كه در روابط بالا:

اشتغال در فعالیت i در ابتدای دوره ei

كل اشتغال در كشور در ابتدای دوره TE

كل اشتغال در كشور در انتهای دوره

اشتغال در فعالیت i در انتهای دوره

اشتغال در فعالیت i در كشور در ابتدای دوره

كل اشتغال در فعالیت i در كشور در انتهای دوره

بدین ترتیب نتایج تحلیل تغییر- سهم برای كلیه فعالیت ها در یك منطقه برابر با حاصل جمع هر كدام از اجزاء برای فعالیت ها خواهد بود:

= كل سهم

= كل تغییرات ساختاری

= كل تغییرات رقابتی

n و …… 2 و 1 =

3-2-5- دلایل استفاده از الگوی تغییر- سهم و دشواریهای آن

هدف ابتدایی كه این روش به دنبال داشت و همانطور كه اشاره شد، این بوده است كه رشد اشتغال منطقه در یك دوره زمانی معین قابل تفكیك به سه جزء می باشد، كه اولین قسمت آن مربوط به سهم تركیب صنایع مشخص منطقه در نرخ رشد كلی منطقه است. به عبارت دیگر نحوه تركیب صنایع موجود در یك منطقه باعث تغییرات در رشد اشتغال می گردد، دومین قسمت مربوط به سهم تركیب اثرات سایر عوامل می باشد كه مربوط به خصوصیات منطقه ای است و سومین قسمت سهم منطقه از رشد ملی است. در ادامه بایستی گفت كه استفاده عمومی این تحلیل به دلایلی از جمله ساده بودن، قابل فهم بودن و نیاز محدود آن به آمار و اطلاعاتی می باشد.

– دشواریها (محدودیت ها)ی الگوی تغییر- سهم

دشواریهای الگوی تغییر- سهم متأثیر از عوامل گوناگونی می باشد كه در قسمت ذیل به آن اشاره می شود:

نخستین و آشكارترین انتقاد وارد شده بر روش تغییر- سهم، ‌آنست كه اساساً توصیفی است. این فن، اختلافات موجود بین نواحی و چگونگی تغییر احتمالی آن را نمایان می‌كند، اما علت آن را توضیح نمی دهد. به عبارتی دیگر توضیح نمی دهد كه چرا تجمع صنعتی ویژه در نقطه ای وجود دارد یا چرا صنایع مختلف رشد متفاوتی دارند و غیره. روش تحلیل تغییر- سهم یك نقش مفیدی در تشریح اختلاف رشد مناطق دارد از این بابت كه این روش، تأثیر تركیب صنایع را بر روی رشد اندازه می گیرد. همچنین این تكنیك با یك جزء غیر قابل تفسیر روبروست و این تمام آن چیزی است كه می توان از چنین روش استاندارد و ساده ای انتظار داشت.

تحلیل تغییر-سهم تئوری نیست بلكه یك روش و رویه است پس غیر معقولانه است كه از این روش توانایی تفسیر جامع را انتظار داشت، از اینكه چرا برخی نواحی سریعاً رشد می كنند در حالی كه مناطق دیگر به آهستگی رشد می كنند. این روش امكان تأثیرگذاری عوامل علی محتملی را حذف می كند. روش تحلیل تغییر-سهم می تواند بعنوان نقطه شروعی در تحلیل اختلافات منطقه ای از نظر اشتغال و رشد استفاده شود.

نتایج بدست آمده در تحلیل تغییر-سهم نسبت به میزان تفكیك به اجزاء بسیار حساس هستند. هر چه سطح طبقه بندی ساختار صنعتی تفصیلی تر باشد، نرخ رشد ناشی از تركیب صنایع ( تغییرمكان تناسبی)، بزرگتر ونرخ رشد ناشی از سایر عوامل (تغییر مكان افتراقی)كوچكتر خواهد بود. اما هنوز هیچ گونه توجیه نظری برای سطح ویژه ای از طبقه بندی ارائه نشده است.

– تحلیل تغییر- سهم مانند روش تحلیل مدل اقتصاد پایه با نارسای در نظر نگرفتن پیامدهای پیشرفت فنی روبه رو است. در صورتیكه اشتغال را به عنوان یك واحد اندازه گیری بكار برده شود، این موضوع مشكل حادی است زیرا همانگونه كه بنداویل-وال (1983) اشاره كرده اند. این امر موجب خواهد شد كه كل اثر رشد صنایع كه با افزایش سریع بازدهی نیروی كار روبرو هستند، به صورت منظم كم برآورده شود. انتقاد دیگر مربوط به براون (1969) است كه پی می برد كه نرخ های رشد مذكور پیش بینی شده ای كه در پیش بینی ها بكار می روند ، تقریب قابل اعتمادی به شمار نمی آیند.

دشواری دیگر ناشی از آنست كه وابتسگی دورنی صنایع ممكن است به برآورد كم تغییرات ساختاری (اثرتجمعی )منجر شود. نمایش رشد كمتر از میانگین برای صنایع ، به معنای خدمات ناچیز كمكی است و از این رو، میزانی از نرخ رشد ناشی از سایر عوامل (تغییرات افتراقی، تغییرات رقابتی)،‌ ممكن است به ساختار صنعتی مربوط شود. به زبانی ساده تر تحلیل تغییر-سهم ممكن است تأثیر ساختار صنعتی را كمتر از میزان واقعی برآورد كند.

یك مشكل دیگر این روش تحلیل تغییر- سهم اینست كه در این تحلیل ممكن است به برآورد كمی از تأثیر تركیب صنعت بر یك رشد منطقه ای منجر شود. صنایع خاص ممكن است خیلی سریعتر در یك منطقه، نسبت به دیگر مناطق رشد نماید كه نه بخاطر اینكه آنها بطور ذاتی كارآمدتر هستند، بلكه به عنوان یك نتیجه ارتباطشان با دیگر صنایع می باشد، مثلاً اگر صنایع پایه ای (صادراتی ) سریعاً در منطقه A در حال رشد باشد در مقابل آن منطقه B به آهستگی رشد كند، می توان انتظار داشت كه بخش خدمات در ناحیه A سریعتر از بخش خدمات در ناحیة‌ B رشد كند، حتی اگر چه امكان دارد این دو منطقه در تمامی جنبه های مختلف یكسان باشند. این مثال اشاره به این مطلب دارد كه جزء ساختاری ممكن است تأثیر تركیب صنعت را بر روی اجزای رشد را كمتر برآورد كند. تركیب صنعت ممكن است بیشتر در رشد یك منطقه مشاركت كند تا اینكه بوسیله جزء ساختاری انعكاس یابد.

بطور خلاصه بخشی از اثر تركیب صنعت ( تغییرات ساختاری) ممكن است لاینحل باقی بماند با تمام تأثیرات دیگری كه بر روی جزء باقیمانده عمل می كنند.

مشكل دیگر این تحلیل مربوط به نتایجی هستند كه تا حدودی به تعریف عملی ساختار صنعتی مربوط بستگی دارد. پذیرفتن تحلیل تغییر- سهم ضرورتاً به انتخاب طبقه بندی صنعتی مناسب نیاز دارد،‌ به عبارت دیگر بایستی یك طبقه بندی صنعتی مناسب انتخاب كرد. ناسازگاریهای ممكن است از یك تقسیم ساده اشتغال در بخشهای صنعتی ایجاد شود.

برای دیدن قسمت های دیگر این تحقیق لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد استفاده کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.

با فرمت ورد

Leave a comment