اقلام تعهدی اختیاری

تعیین سود در دوره‌های متفاوت اعطا می‌کند (دستگیر ،۱۳۸۹).
جونز۲۳ (۱۹۹۱) تفاوتسودووجوهنقدحاصلازعملیاترابهعنوان اقلامتعهدیتعریفمی‌کندوآنرابهدوقسمتاقلامتعهدیاختیاریواقلامتعهدیغیراختیاری تقسیممی‌کند.
مهرانی (۱۳۹۰) بیان می‌کند که اقلام تعهدی اختیاری آن‌هایی هستند که مدیریت بر آن‌ها کنترل داشته و می‌تواند آن‌ها را به تاخیر بیندازد، حذف کند ویا ثبت و شناسایی آن‌ها را تسریع کند.
به دلیل وجود یک سری ویژگی‌های شرکت‌های در حال رشد با رشد بالا از جمله سود ودرآمد با نسبت بالا و جذب سرمایه بیشتر سرمایه‌گذاران برای دستیابی به مزایای بلندمدت رقابتی ومحصولات جدید ،انگیزه مدیریت برای استفاده از اقلام تعهدی اختیاری۲۴ برای مطلوب نشان دادن عملکرد شرکت افزایش می‌یابد ( روبین ،۲۰۱۴).
رشد اثرات مهمی بر گزارشگری مالی دارد؛ زیرا از نظر اسکانیر و اسلون (۲۰۰۲)، شرکت‌های در حال رشد، عدم تقارن اطلاعاتی بالایی دارند و با واکنش بازار سرمایه در زمینه‌ی از دست دادن انتظارات سود مواجه می‌شود. مدیرانشرکت‌هایبا رشد بالادلایلقانع کننده ای برای استفاده ازاقلام تعهدی اختیاری برای مطلوبنشان دادنعملکرد دارند ( روبین ،۲۰۱۴).
تحقیق بال و بروان۲۵ (۱۹۶۸) نشان داد که وقتی سود حسابداری اعلام می‌شود ، قیمت سهام واحد تجاری تحت تاثیر قرار گرفته ، تغییر می‌کند. از آنجایی که در محاسبه سود گزارش شده اقلام تعهدی نقش دارند واقلام تعهدی اختیاری تحت کنترل مدیرت می باشد،انتظار می‌رود که اقلام تعهدی اختیاری،واکنش بازار را به دنبال داشته باشد و بازده سهام را تحت تاثیر قرار دهد.و این تاثیر در شرکت‌های با رشد بالا بیشتر از شرکت‌های با رشد پایین است.
یکی معیارهای ارزیابی شرکت‌های در حال رشد نسبت ارزش بازار حقوق صاحبان سهام به ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام می‌باشد .که شرکت‌های با نسبت بالاتر ازنسبت میانگین بازار به عنوان شرکت‌های با رشد بالا و پایین تر از نسبت میانگین بازار باشدبه عنوان شرکت‌های بارشد پایین شناخته می‌شوند.
با توجه به موارد پیش گفته ، می‌توان فرضیه اول تحقیق را به شرح زیر عنوان نمود:
فرضیه اول:” تاثیر اقلام‌تعهدی اختیاری بر بازده سهام در شرکت های با رشد بالا در مقایسه با شرکت‌های با رشد پایین بالاتر است”.
زانگ (۲۰۰۵) بیان می‌کند که از دیگر ویژگی‌های رشد، اقلام تعهدی سرمایه در گردش مثبت است، مانند رشد در تعداد کارکنان، رشد در فروش، رشد در دارایی‌های ثابت و رشد در ماهیت فعالیت‌های مالی . با توجه به این موارد واحدهای تجاری در حال رشد، در سرمایه در گردش سرمایه گذاری نموده که اقلام تعهدی سرمایه در گردش مثبت ایجاد کنند.
مدیران شرکت‌های با رشد بالا در سیستم حسابداری تعهدی، با گزینه‌های متفاوتی در مورد زمان تشخیص سریعتر درآمد از طریق انجام فروش نسیه، اقلام تعهدی اختیاری مثبت بیشتر از منفی خواهند داشت(روبین،۲۰۱۴).
با توجه به موارد پیش گفته ، می‌توان فرضیه دوم تحقیق را به شرح زیر عنوان نمود:
فرضیه دوم:” تاثیر اقلام‌تعهدی اختیاری مثبت بر بازده سهام در شرکت های با رشد بالا در مقایسه با شرکت‌های با رشد پایین بالاتر است.”
۳-۵-۲. بررسی تاثیر اقلام تعهدی اختیاری بر جریان‌های نقدی آتی با توجه به رشد شرکت
پیش بینی جریان نقدی امر مهمی می‌باشد که در بسیاری از تصمیمات اقتصادی مورد نیاز است. زیرا هدف کلی از تجزیه و تحلیل‌های بنیادی، پیش‌بینی جریان‌های نقدی آتی شرکت‌ها می‌باشد. زیرا که جریان‌های نقدی مبنای پرداخت سود سهام، بهره و بازپرداخت بدهی می‌باشد و توانایی یک شرکت در پرداخت سود سهام از توانایی‌اش در ایجاد جریان نقدی منتج می‌شود (خدادادی و همکاران ، ۱۳۸۸ ).
کمیته بین‌المللی استانداردهای حسابداری(سال۱۹۹۵) نیز معتقد است اطلاعات در مورد عملکرد مالی و تغییر در وضعیت مالی که تحت مبنای تعهدی گزارش می‌شوند استفاده‌کنندگان از اطلاعات مالی را درجهت ارزیابی توانایی شرکت برای ایجاد جریان‌های نقدی آتی یاری می‌رساند ( خدادادی و همکاران ، ۱۳۸۸ ).
با توجه به موارد پیش گفته، می‌توان فرضیه سوم تحقیق را به شرح زیر عنوان نمود:
فرضیه سوم:” تاثیر اقلام‌تعهدی اختیاری برجریان‌های نقدی عملیاتی آتی در شرکت های با رشد بالا در مقایسه با شرکت‌های با رشد پایین بالاتر است.”
۳-۶.متغیرها‌ی مدل وتعریف عملیاتی آن‌ها
اساساً در هر کار تحقیق، تعیین متغیرها یکی از عمده‌ترین مراحل تحقیق است. متغیر چیزی است که می‌تواند از لحاظ مقدار تغییر کند و معمولاً می‌تواند ارزش‌های عددی متفاوتی بپذیرد. در واقع متغیر ویژگی‌های است که پژوهشگر آن را مشاهده، کنترل و یا در آن دخل و تصرف می‌کند. به طور کلی، متغیرها به دو دسته متغیر مستقل و وابسته تقسیم می‌شوند (آذر و مومنی ،۱۳۸۷).
۳-۶-۱. متغیرهای وابسته
بازده سهام(R) که عبارت است از نسبت کل عایدی حاصل از سرمایه گذاری در یک دوره معین نسبت به سرمایه گذاری که طی آن دوره مصرف شده است .فرمول محاسبه بازده به صورت زیر است:
۱۰۰×Ri,t =(P_(i,t) (1+α+β)-〖(P〗_(i,t-1)+ Cα)+D_(i,t))/(p_(i,t-1) + Cα )

Pi,t، Pi,t-1 قیمت سهام در پایان و ابتدای دوره t ، α درصد افزایش سرمایه از محل مطالبات آورده نقدی ، β درصد افزایش سرمایه از محل اندوخته،Cقیمت پذیره نویسی یک سهم جدید
Di,tسود نقدی سهام عادی در طی دوره t
جریان‌های نقدی آتی(OCFt
+1)
کمیته بین‌المللی استانداردهای حسابداری(سال ۱۹۹۵) نیز معتقد است اطلاعات درر مورد عملکرد مالی و تغییرات در وضعیت مالی که تحت مبنای تعهدی گزارش می‌شوند استفاده‌کنندگان از اطلاعات مالی را در جهت ارزیابی توانایی شرکت برای ایجاد جریان‌های نقدی آتی یاری می‌رساند.(محمود آبادی ،۱۳۸۹)این مقدار از صورت جریان وجه نقد شرکت‌ها بدست می‌آید.
۳-۶-۲.متغیرهای مستقل
دلیل تغییر در متغیر وابسته را باید در متغیر مستقل جستجو کرد. متغیرهای مستقل در این تحقیق شامل اقلام تعهدی اختیاری، رشد شرکت، اقلام تعهدی غیر اختیاری، جریان نقدی عملیاتی، فروش و تغییرات فروش می‌باشد.
اقلام تعهدی اختیاری و غیر اختیاری
جونز۲۶(۱۹۹۱)تفاوت سود و وجوه نقد حاصل از عملیات را به عنواناقلامتعهدی راتعریفمی‌کندوآنرابهدوقسمتاقلامتعهدیاختیاریواقلامتعهدیغیراختیاری تقسیممی‌کند.
اقلام تعهدی اختیاری آن‌هایی هستند که مدیریت بر آن‎ها کنترل داشته و می‌تواند آن‌ها را به تاخیر بیندازد ، حذف کند و یا ثبت وشناسایی آن‌ها را تسریع کند (مهرانی و ابراهیمی کردلر، ۱۳۹۰).
اقلام تعهدی که شامل اقلام تعهدی اختیاری و غیراختیاری می‌باشد. اقلام تعهدی تفاوت میان سود عملیاتی و وجه نقد حاصل از فعالیت‌های عملیاتی است. به عبارت دیگر
OCF – OI = ACCR
سودعملیاتی از صورت سود وزیان شرکت‌ها و وجه نقد حاصل از عملیات از صورت گردش وجوه نقد شرکت‌های مورد بررسی به دست آمده است.
پس از محاسبه اقلام تعهدی، با استفاده از ارتباط زیر به تخمین ضرایب مورد استفاده می‌پردازیم:

ACCR_(j,t)/TA_(j,t-1) = α۱۱/TA_(j,t-1) +α۲〖ΔREV〗_(j,t)/TA_(j,t-1) + α۳PPE_(j,t)/TA_(j,t-1) + e_(j,t)

ACCR =کل اقلام تعهدی(تفاوت سود عملیاتی وجریان نقدی عملیاتی) ؛
TA= کل دارایی درپایان t-1؛
REVΔ= تغییر در درآمد خالص (درآمد در سال t منهای درآمد در سال t-1) ؛
PPE = ناخالص اموال، ماشین‌آلات و تجهیزات در سال t؛
NDAC اقلام تعهدی غیر اختیاری۲۷ اقلامی هستند که براساس تغییرات در عملکرد بنیادی اقتصادی شرکت تخمین زده می‌شوند ومدیریت نمی تواند آن‌ها را کنترل کند.(مهرانی و ابراهیمی، ۱۳۹۰) که از مدل تعدیل شده جونز محاسبه می‌گردد.
پس از تخمین پارامترهای مدل فوق از طریق مدل‌های سری زمانی و یا ی ، اقلام تعهدی غیر اختیاری(NDA)به شرح زیر محاسبه می‌شوند:
NDAj,t= α۱۱/TA_(j,t-1) +α۲〖ΔREV〗_(j,t)/TA_(j,t-1) + α۳PPE_(j,t)/TA_(j,t-1)
و در مرحله آخر ، اقلام تعهدی اختیاری از طریق ارتباط زیر محاسبه می‌گردند:
DACj,t= ACCR_(j,t)/〖TA〗_(j, t-1) – NDAj,t
رشد شرکت
GROW رشد شرکت متغیر ساختگی است اگر یک شرکت دارایMTB بالاتر از مقدار میانه ​​ در صنعت باشد برابریک در غیر این صورت صفراست.MTBنشان دهنده‌ی رشد و برابر با نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام در پایان هر سال مالی می‌باشد.ارزش بازار از ضرب آخرین تعداد سهام شرکت در آخرین قیمت هر سهم در پایان سال مالی بدست می‌آید.
جریان وجوه عملیاتی
OCF جریان وجوه نقد عملیاتی۲۸براساساستانداردهای حسابداریشماره(۲)،جریان‌هاینقدیعملیاتیشامل جریان‌هایورودیوخروجیناشیازفعالیت‌هایعملیاتی وآندستهازجریان‌هاینقدیعملیاتیاستکهماهیتاًبه طورمستقیمقابلارتباطباسایرطبقاتجریان‌هاینقدی صورتوجوهنقدنیست،کهایندادهازصورتمالی گردشوجوهنقدشرکت‌هایموردنظراستخراجگردیده است.
فروش
فروش(SALES)،براساس استاندارد حسابداری شماره ۳ درآمد عملیاتی عبارت است از افزایش در حقوق صاحبان سرمایه ، بجز موارد مرتبط با آورده صاحبان سرمایه ، که از فعالیت‌های اصلی و مستمرواحد تجاری ناشی شده باشد. کهایندادهازصورتمالی سود وزیانشرکتهایموردنظراستخراجگردیده است.
تغییرات فروش
تغییرات فروش(ΔSALES) ٬که از تفاوت فروش سال t و سال t-1 صورت سود و زیان شرکت‌ها بدست می‌آید.

۳-۶-۳ . متغیرهای کنترلی
اندازه شرکت (SIZE)،ازارزش بازار حقوق صاحبان سهام بدست می‌آید. ارزش بازار حقوق صاحبان سهام از ضرب آخرین تعداد سهام شرکت در آخرین قیمت هر سهم در پایان سال مالی بدست می‌آید.
B/Pارزش دفتری هر سهم به قیمت سهام، ارزش دفتری از صورت‌های مالی شرکت‌های مورد نظر استخراج گردیده است. قیمت سهام از سایت رسمی بورس اوراق بهادار و نیز بانک اطلاعاتی تدبیر پرداز جمع‌آوری گردیده است.
Price قیمت هر سهم در پایان سال مالی. این داده از سایت رسمی بورس اوراق بهادار و نیز بانک اطلاعاتی تدبیر پرداز جمع‌آوری گردیده است.
۳-۷. مدل‌های آماری تحقیق
به منظور آزمون تاثیر اقلام تعهدی بر بازده سهام و تاثیر اقلام تعهدی اختیاری مثبت در شرکت‌های با رشد بالا نسبت به شرکت‌های با رشد پایین از مدل رگرسیون خطی چند متغیره به شرح زیر استفاده می‌شود.
R = α۰ + α۱GROW + α۲OCF + α۳NDAC + α۴DAC + α۵DAC*GROW + ε

به منظور آزمون تاثیر اقلام‌تعهدی بر جریان‌های نقدی ‌عملیاتی آتی در شرکت‌های با رشد بالا نسبت به شرکت‌های با رشد پایین از مدل به شرحزیر استفاده می‌شود .

OCFt+1 = α۰ +α۱GROW + α۲OCF + α۳NDAC + α۴DAC + α۵GROW*DAC+ α۶R + α۷SALES + α۸ΔSALES +α۹SIZE + α۱۰B/P + α۱۱Price+ ε

GROW: رشد شرکت متغیر ساختگی است اگرMTB یک شرکت بالاتر از مقدارمیانه MTB صنعت باشد برابریک در غیر این صورت صفراست.
OCF :جریان وجوه نقد عملیاتی سال جاری که این مقدار از صورت جریان وجوه نقد عملیاتی شرکت‌ها استخراج می‌گردد.
NDAC : اقلام تعهدی غیراختیاری که از مدل تعدیل
شده جونز محاسبه می‌گردد.
DAC : اقلام تعهدی اختیاری که از تفاوت بین اقلام تعهدی واقلام تعهدی غیر اختیاری بدست می‌آید.
R: بازده سهام سالانه باترکیببازده سهامماهانهبرای یک دورهدوازدهماهه منتهی به۴ماهپس از پایانسال مالیشرکتبدست آمده است.
SALES :فروش سال t ٬ که از صورت سود وزیان شرکت‌ها استخراج می‌گردد.
ΔSALES :تغییرات فروش٬ که از تفاوت فروش سال t و سال t-1 صورت سود و زیان شرکت‌ها بدست می‌آید.
SIZE:ارزش بازار حقوق صاحبان سهام
B/P:ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام به قیمت سهام
Price:قیمت سهام

۳-۷. روش تجزیه وتحلیل داده‌ها
در تجزیه وتحلیل داه‌ها دو بعد قابل تصور است، بعد کمی و بعد کیفی، بعد کمی محاسبات آماری خاص است و بعد کیفی، تجزیه وتحلیل و استنتاج بر روی محاسبات آماری وتعمیم نتایج نمونه به جامعه آماری است. در این پژوهش از روش‌های آمار توصیفی واستنباطی استفاده شده است. همچنین در این تحقیق از روش همبستگی رگرسیونی برای آزمون فرضیه‌ها استفاده شده است و به دلیل اینکه متغیرهای مستقل در همه مدل‌ها بیشتر از یک متغیر مستقل است،بنابراین از رگرسیون خطی چند متغیره استفاده شده است.
۳-۸. روش گردآوری داده‌ها
جهت انجام این تحقیق و نتیجه‌گیری صحیح از تحقیق، اطلاعات نقش اساسی را ایفا می‌کند. در این خصوص به دو گروه از اطلاعات نیاز است.
گروه اول:اطلاعاتی که مرتبط با مبنای تئوریک وادبیات تحقیق می‌باشدکهمفاهیم بنیادی و چارچوب تحقیق رابیان می‌دارد. دسترسی به این اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و پایگاه های علمی و مقالات خارجی و داخلی جمع‌آوری خواهد شد.
گروه دوم: اطلاعات شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران که این نوع اطلاعات از طریق گزارش‌های مالی ارائه شده توسط سازمان بورس اوراق بهادار تهران وسایتwww.rdis.ir استخراج گردیده است وگزارشات منتشر شده توسط بورس بدست آمد.
۳-۹. روش‌های آماری مورد استفاده

Leave a comment